QNB Invest Odak - QNB Araştırma

Otomotiv Distribütörleri ve Mobilite Derneği (ODMD) tarafından yayımlanan güncel verilere göre, Türkiye otomobil pazarı 2025’in ilk 11 ayında güçlü görünümünü korudu. Ocak–Kasım döneminde otomobil satışları yıllık bazda %11 artarak 938.177 adede ulaştı. Böylece sektör, yoğun talep, model çeşitliliği ve kampanyaların etkisiyle pozitif ivmesini sürdürmüş oldu.

Pazarda İstikrarlı Talep Görünümü

Yılın büyük bölümünde yüksek faiz ve finansmana erişim koşullarına rağmen otomobil tarafındaki talep canlı kaldı. Yeni model lansmanları, yenilenen fiyat kampanyaları ve tüketicinin binek araç talebindeki devamlılık, satışların istikrarlı bir şekilde artmasına katkı sağladı.

Elektrikli ve Hibrit Segmentlerinin Etkisi Artıyor

Dönemin öne çıkan unsurlarından biri, elektrikli ve hibrit otomobillerin pazar payındaki yükselişti. Markaların elektrikli ürün gamını genişletmesi, şarj altyapısının yaygınlaşması ve tüketici farkındalığının artması bu segmentte büyümeyi destekledi.

2025 Sonu İçin Beklentiler

Aralık ayının kampanya yoğunluğu ve yıl sonu satış hareketliliği göz önüne alındığında, otomobil pazarının yılı güçlü bir seviyede kapatması bekleniyor. Talep tarafındaki dayanıklılık, sektörün 2026’ya da pozitif bir görünümle girmesine zemin hazırlıyor.

Migros (MGROS), Kasım 2025 döneminde perakendede agresif genişleme stratejisini sürdürerek toplam 17 yeni mağaza ve 1 yeni dağıtım merkezi açtığını duyurdu. Şirketin bu ayki büyümesi; 10 Migros, 2 Migros Jet, 4 Macrocenter ve 1 Mion formatındaki açılışlarla desteklenirken, ağın gücü Türkiye genelinde daha da genişlemiş oldu. Böylece, toplam mağaza sayısı 3.781’e yükseldi.

Kasım Ayı Açılışları Perakende Dinamiğini Güçlendirdi

Kasım ayında yapılan açılışlar, Migros’un çok formatlı büyüme stratejisinin ne kadar istikrarlı ilerlediğini tekrar ortaya koydu.

• Migros: 10 yeni mağaza ile ana formatın yaygınlığı artırıldı.
• Migros Jet: 2 yeni açılış ile hızlı tüketim odaklı model genişlemeye devam etti.
• Macrocenter: 4 yeni mağaza ile premium segmentte yıl sonu öncesi güçlü bir ivme yakalandı.
• Mion: 1 yeni mağaza ile şirketin yenilikçi ve deneyim odaklı mağazacılık adımı büyüdü.

Yeni Dağıtım Merkezi Lojistik Gücü Artırıyor

Açılan yeni dağıtım merkezi, Migros’un operasyonel verimliliğini artırma ve lojistik ağını daha çevik hale getirme hedefinin bir parçası. Bu merkezle birlikte şirket, tedarik zinciri süreçlerinde daha hızlı ve daha kapsayıcı bir hizmet modeli geliştirmeyi amaçlıyor.

Mağaza Sayısı 3.781’e Ulaştı: Stratejik ve İstikrarlı Büyüme

Migros’un yıl boyunca sürdürdüğü genişleme hamleleri, 2025 kapanışı öncesinde mağaza sayısını 3.781 seviyesine taşıdı. Bu performans, şirketin hem ana formatında hem de niş segmentlerde dengeli bir büyüme stratejisini başarılı şekilde uyguladığını gösteriyor.

İstanbul Ticaret Odası (İTO) Kasım ayı enflasyon verilerini açıkladı. İstanbul’da perakende fiyatlar aylık bazda %1,19, toptan fiyatlar ise %2,14 arttı. Böylece yıllık bazda perakende enflasyon %38,28, toptan fiyat artışı ise %23,12 seviyesine ulaştı.

Özellikle İstanbul gibi Türkiye’nin ekonomik nabzını tutan bir şehirde açıklanan enflasyon verileri, hem hanehalkı bütçeleri hem de iş dünyası için kritik bir gösterge olmayı sürdürüyor.

Kasım Ayı Perakende Fiyatlarındaki Artış Ne Anlama Geliyor?

Perakende tarafındaki %1,19’luk aylık artışın detaylarında özellikle:

• Gıda,
• Konut,
• Ulaştırma,
• Giyim ve diğer temel tüketim kategorilerindeki fiyat hareketleri etkili oldu.

Yıllık bazdaki %38,28’lik artış, enflasyonda yavaşlama trendinin devam ettiği ancak fiyat seviyelerinin hâlâ yüksek seyrettiği bir tabloyu işaret ediyor.

Toptan Fiyatlarda Daha Sert Artış: %2,14

Toptan fiyatlardaki artışın perakendeye göre daha güçlü gelmesi, ilerleyen dönemlerde tüketici fiyatlarına da yansıyabilecek bir maliyet baskısını işaret ediyor.
Yıllık toptan enflasyondaki %23,12 seviyesiyse İstanbul’daki üretici ve toptancı maliyetlerinin önceki aylara göre daha ılımlı bir trendde olduğunu ortaya koyuyor.

Bu Veriler Ekonomi için Ne İfade Ediyor?

• Perakende fiyatlardaki aylık artış düşük hızda devam ediyor.
• Toptan fiyatlardaki yükseliş, maliyet baskılarının bitmediğini gösteriyor.
• Yıllık enflasyon tarafında ana eğilim yavaşlama yönünde olsa da, fiyat seviyeleri hâlâ yüksek.

Kasım verileri, İstanbul’da enflasyonun kontrollü bir hızda seyrettiğini, ancak maliyet yönlü baskıların tamamen ortadan kalkmadığını ortaya koyuyor.

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), bugün Resmî Gazete’de yayımlanan karar ile döviz ve kıymetli maden mevduatlarında zorunlu karşılık oranlarında (ZKO) önemli güncellemeler yaptı. Bu adım hem bankacılık sistemi hem de finansal istikrar açısından dikkatle takip edilen başlıklardan biri olarak öne çıkıyor.

Kararın özeti:

• Kıymetli maden cinsinden talep ve kısa vadeli mevduatlarda ZKO %28 → %30 seviyesine çıkarıldı.
• Döviz cinsi talep ve kısa vadeli mevduatlarda ise ZKO %32 → %30 seviyesine düşürüldü.
• Daha uzun vadeli mevduatlarda da oranlar yukarı yönlü güncellendi.

TCMB'nin bu hamlesi, piyasa tarafında sadeleştirme adımı olarak görülüyor. Özellikle döviz ve kıymetli maden hesapları arasındaki ZKO farklılıklarının kapatılması, bankaların yükümlülük yapısını daha standardize eden bir yaklaşım sunuyor.

Bu Güncellemenin Bankalar Üzerindeki Etkisi Ne?

Kapsamımızdaki dört büyük bankayı (AKBNK, GARAN, ISCTR, YKBNK) baz alarak yapılan analiz, ilginç bir dengeye işaret ediyor:

• Bankalarda döviz mevduatı hacmi, kıymetli maden mevduatına kıyasla çok daha yüksek.
• Kıymetli maden tarafındaki zorunlu karşılık artışı, döviz mevduatındaki oran düşüşüyle neredeyse tamamen dengeleniyor.
• Böylece nette, bankalar için serbest likidite tarafında küçük bir pozitif etki oluşuyor.

Bu nedenle yapılan düzenleme, analizler doğrultusunda bankalar için “nötr” bir etki yaratıyor. Yani ne ciddi bir yük getiriyor ne de belirgin bir avantaj sağlıyor, sistem daha ziyade sadeleşiyor.

Neden Önemli?

TCMB’nin zorunlu karşılık adımları:

• Bankaların likiditesini şekillendirir,
• Kredi verme kapasitelerini etkiler,
• Piyasa faizleri ve likidite şartları için kritik sinyaller içerir.

Bu düzenleme ise özellikle mevduat kompozisyonunu sadeleştirme yönünde atıldığı için, 2025'e yaklaşırken bankacılık sisteminde daha öngörülebilir bir ZKO yapısı oluşmasına katkı sağlıyor.

Türkiye ekonomisi 2025 yılının üçüncü çeyreğinde yıllık bazda %3,7 büyüyerek kesintisiz büyüme serisini 21 çeyreğe taşıdı. TÜİK verilerine göre açıklanan büyüme, hem iç talep hem de yatırım iştahının güçlendiği bir döneme işaret ediyor. Özellikle inşaat, sanayi ve hanehalkı tüketimi, büyümenin temel destekçileri arasında yer aldı.

Ekonominin kalemlerine indiğimizde tablo şöyle şekilleniyor:

İnşaat Sektörü Güçlü Geldi

İnşaat sektörü %13,9’luk etkileyici bir büyüme performansı ortaya koyarak toplam büyümeye güçlü bir katkı yaptı. Kentsel dönüşüm, kamu projeleri ve toparlanan konut talebi bu ivmeyi destekleyen unsurlar arasında.

Sanayi Sektöründe İvme: %6,5

Sanayi üretimi üçüncü çeyrekte %6,5 büyüyerek ekonomideki toparlanmanın reel sektör tarafında da sürdüğünü gösterdi. Özellikle otomotiv, makine ve kimya tarafındaki üretim dinamizmi öne çıkıyor.

Tüketim Harcamaları: %4,8 Artış

Hanehalkı tüketimi %4,8 arttı. Harcamalardaki bu yükseliş, enflasyona rağmen iç talebin canlı kalmaya devam ettiğini gösteriyor.

Yatırımların Katkısı Pozitif: %11,7 Artış

Yatırım harcamaları %11,7 arttı ve büyümeye 2,8 puan katkı verdi. Böylece yatırımlar 4 çeyrektir kesintisiz şekilde büyümeye pozitif katkı sunuyor.

Cari Açık / GSYH Payı %1,3’e Geriledi

Dış denge tarafında da iyileşme dikkat çekici. Cari işlemler açığının GSYH içindeki payının %1,3’e gerilemesi, finansal istikrar açısından pozitif bir sinyal.

Bakan Şimşek’ten Mesaj: “Büyüme OVP’nin Üzerinde Gelebilir”

Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, 3Ç25 büyümesinin %3,7 olarak gerçekleştiğini belirterek, 2025 yılının OVP beklentilerinin üzerinde bir büyüme ile kapanabileceğini ifade etti. Ayrıca enflasyonla mücadelede de düşüş trendinin sürmesini beklediklerini söyledi.

Tarım Dışı Büyüme: %5,6

Tarım dışı büyümenin %5,6 olması, ekonominin çekirdek dinamiklerinde ivmenin güçlendiğini gösteriyor.