Haziran ayına ilişkin market fiyat verileri, gıda ürünlerinde yaşanan fiyat değişimlerini ve üretici ile market arasındaki fiyat farklarını yeniden gündeme taşıdı. Türkiye Ziraat Odaları Birliği'nin açıkladığı veriler, özellikle mevsimsel ürünlerde dikkat çeken fiyat artışlarına işaret ederken, üretici ve tüketici fiyatları arasındaki makasın birçok üründe yüksek seviyesini koruduğunu ortaya koydu.

Haziran Ayında Market Fiyatlarında 21 Üründe Artış Yaşandı

Türkiye Ziraat Odaları Birliği tarafından paylaşılan haziran ayı verilerine göre, marketlerde takip edilen 38 temel ürünün 21'inde fiyat artışı, 17'sinde ise fiyat düşüşü görüldü. Açıklanan veriler, özellikle mevsimsel ürünlerde belirgin fiyat hareketlerinin yaşandığını gösteriyor.

Haziran ayı, yaz meyve ve sebzelerinin pazara yoğun olarak girdiği dönemlerden biri olmasına rağmen bazı ürünlerde arz ve üretim koşullarına bağlı olarak fiyat artışları dikkat çekti. Tarımsal üretimde yaşanan iklim kaynaklı gelişmeler, hasat dönemleri ve ürün arzındaki değişimler fiyatlara yansıyan temel unsurlar arasında yer aldı.

Çilek Haziran Ayının En Fazla Zamlanan Ürünü Oldu

Haziran ayında market fiyatlarında en yüksek artış %81 ile çilekte gerçekleşti. Çileği %52,2 oranındaki artışla havuç, %32,8 ile kabak izledi.

Fiyat artışının görüldüğü diğer ürünler arasında maydanoz, yeşil fasulye, limon, sivri biber ve bazı mevsim sebzeleri de yer aldı. Yaz döneminde ürün çeşitliliğinin artmasına rağmen, belirli ürün gruplarında görülen fiyat hareketleri aylık değişimlere yansımakta.

Bazı Ürünlerde Fiyatlar Geriledi

Haziran ayı verileri yalnızca fiyat artışlarını değil, bazı ürünlerde yaşanan düşüşleri de ortaya koyuyor. Mevsimsel hasadın hız kazanmasıyla birlikte karpuz, salatalık, patates ve çeşitli sebzelerde fiyat gerilemeleri görüldü.

Ürünlerin pazara giriş miktarının artması ve hasat döneminin yoğunlaşması, bazı ürün gruplarında fiyatların aşağı yönlü hareket etmesinde etkili oldu.

Üretici ile Market Arasındaki En Büyük Fiyat Farkı Elmada Görüldü

Türkiye Ziraat Odaları Birliği verilerine göre haziran ayında üretici ile market arasındaki en yüksek fiyat farkı %379,3 ile elmada kaydedildi. Elmayı limon, kuru soğan ve patates gibi ürünler takip etti.

Üretici fiyatları ile market raf fiyatları arasındaki fark, tarımsal ürünlerin tedarik zincirinde yer alan depolama, nakliye, işleme ve perakende süreçleriyle birlikte oluşan maliyetlerin yanı sıra pazarlama aşamalarındaki fiyat değişimlerini de yansıtıyor.

Haziran Verileri Gıda Enflasyonu Gündeminde Yerini Koruyor

Haziran ayında açıklanan market fiyat verileri, gıda enflasyonuna ilişkin değerlendirmelerin sürdüğü dönemde kamuoyunun gündemindeki yerini korudu. Tarım sektöründe üretim maliyetleri, iklim koşulları, lojistik giderleri ve mevsimsel üretim değişimleri, gıda fiyatlarının şekillenmesinde etkili olmaya devam ediyor.

Türkiye İstatistik Kurumu'nun enflasyon verileri ile sektör kuruluşlarının açıkladığı aylık fiyat değişimleri, gıda ürünlerindeki fiyat hareketlerinin yakından izlenmesini sürdürüyor. Haziran ayına ilişkin Türkiye Ziraat Odaları Birliği verileri de market raflarında yaşanan değişimlerin aylık görünümünü ortaya koyan güncel göstergeler arasında yer aldı.

Avrupa Birliği, yerli çelik üreticilerini korumak ve küresel kapasite fazlasının oluşturduğu baskıyı hafifletmek amacıyla ithalat rejiminde köklü bir değişikliğe gitti. 1 Temmuz 2026 itibarıyla yürürlüğe giren yeni tüzük kapsamında, yıllık gümrüksüz çelik ithalat kotası önemli ölçüde düşürülürken, kota aşımında uygulanacak gümrük vergisi oranı da artırıldı.

Avrupa Birliği Çelik İthalat Kotasını Güncelledi

Avrupa Birliği, yerli çelik üreticilerini artan küresel rekabet ve düşük fiyatlı ithalata karşı korumak amacıyla çelik ithalatına yönelik korunma önlemlerini revize etti. Yeni düzenlemeyle yıllık gümrüksüz ithalat kotası 34,5 milyon tondan 18,3 milyon tona düşürüldü.

Belirlenen kota miktarlarının aşılması durumunda ithal edilen ürünlere %50 oranında gümrük vergisi uygulanacak. Bu uygulama, Avrupa pazarında faaliyet gösteren üreticilerin rekabet gücünü desteklemeyi ve iç piyasadaki arz dengesini korumayı amaçlıyor.

Korunma Önlemlerinin Kapsamı Genişletildi

Avrupa Birliği, çelik sektörüne yönelik korunma tedbirlerini son yıllarda küresel piyasalardaki gelişmelere paralel olarak düzenli aralıklarla güncelliyor. Özellikle küresel üretim fazlası, enerji maliyetleri, jeopolitik gelişmeler ve üçüncü ülkelerden gelen yoğun ithalat, Avrupa çelik sanayisi üzerinde baskı oluşturan başlıca unsurlar arasında yer alıyor.

Yeni kota sistemi de bu çerçevede mevcut korunma mekanizmasının güçlendirilmesine yönelik adımlar arasında değerlendiriliyor. Düzenleme kapsamında ürün bazlı kota uygulamaları devam ederken, ülkelere tahsis edilen miktarlar da yeniden belirlendi.

Türkiye Sıcak Rulo Sac Kotasında Avantajlı Ülkeler Arasında

Yeni kota dağılımında Türkiye, sıcak rulo sac olarak tanımlanan Kategori 1A ürün grubunda 642 bin tonluk kota hakkı elde etti. Bu miktar, Türkiye'nin söz konusu ürün grubunda Avrupa Birliği pazarına erişimini sürdürebilmesi açısından önemli bir kapasite sunuyor.

Türkiye'nin Avrupa Birliği ile uzun yıllara dayanan ticari ilişkileri, gelişmiş üretim altyapısı ve yüksek ihracat kapasitesi, bu ürün grubunda önemli tedarikçiler arasında yer almasını sürdürüyor.

Avrupa Birliği Türkiye'nin En Büyük Çelik İhracat Pazarlarından Biri Olmayı Sürdürüyor

Avrupa Birliği, Türkiye çelik sektörünün en önemli ihracat pazarlarından biri konumunda bulunuyor. Türk çelik üreticileri uzun ürünler, yassı mamuller, boru ve profil ürünleri başta olmak üzere birçok farklı ürün grubunda Avrupa pazarına ihracat gerçekleştiriyor.

Sıcak rulo sac ise otomotiv, beyaz eşya, makine, inşaat ve imalat sanayilerinde yaygın olarak kullanılan temel çelik ürünleri arasında yer alıyor. Bu nedenle ürün grubuna ilişkin kota miktarları, ihracat planlamaları açısından önem taşıyor.

Küresel Çelik Ticaretindeki Gelişmeler Düzenlemeleri Etkiliyor

Son yıllarda küresel çelik sektöründe üretim fazlası, değişen ticaret politikaları ve artan korumacılık önlemleri uluslararası ticaretin yönünü etkileyen başlıca faktörler arasında bulunuyor. Avrupa Birliği'nin kota sisteminde yaptığı değişiklik de bu küresel eğilimin bir parçası olarak değerlendiriliyor.

Başta Çin olmak üzere yüksek üretim kapasitesine sahip ülkelerden gelen çelik ürünleri, birçok pazarda ticaret politikalarının yeniden şekillenmesine neden olurken, Avrupa Birliği de yerli üreticilerin rekabet gücünü korumaya yönelik önlemlerini güncellemeyi sürdürüyor.

Yeni Kota Sisteminin Uygulanması

Güncellenen sistem kapsamında ürün bazlı kota uygulaması devam edecek ve belirlenen miktarların aşılması halinde ilgili ürünler için %50 oranında gümrük vergisi uygulanacak. Türkiye ise sıcak rulo sac kategorisinde kendisine ayrılan 642 bin tonluk kota sayesinde yeni uygulamada öne çıkan tedarikçi ülkeler arasında yer alıyor.

Yeni düzenleme, Avrupa Birliği'nin çelik sektörüne yönelik ticaret politikalarının güncel yapısını ortaya koyarken, ihracatçı ülkelerin kota kullanım performansı ve pazar dinamikleri önümüzdeki dönemde de yakından takip edilmeye devam edecek.

TCMB tarafından yayımlanan haftalık menkul kıymet istatistikleri, yurt dışında yerleşik yatırımcıların Türk finansal varlıklarına yönelik ilgisinin sürdüğünü ortaya koydu. Veriler, hisse senedi ve DİBS gerçekleşen işlemlerin yanı sıra yatırımcı portföylerinin güncel görünümüne de ışık tutuyor.

Hisse Senedi ve DİBS Alımları Öne Çıktı

TCMB verilerine göre, yurt dışında yerleşik kişiler ilgili haftada toplam 651,6 milyon ABD Doları tutarında net menkul kıymet alımı gerçekleştirdi. Bu tutarın 203,3 milyon ABD Dolarlık kısmı hisse senetlerinden, 448,3 milyon ABD Dolarlık bölümü ise DİBS oluştu.

Son haftalarda yabancı yatırımcı işlemlerinde gözlenen hareketlilik, özellikle Türk Lirası cinsi sabit getirili menkul kıymetlere yönelik talebin devam ettiğine işaret ediyor. DİBS tarafındaki net alımlar, kamu borçlanma araçlarına yönelik yabancı yatırımcı ilgisinin sürdüğünü gösteren veriler arasında yer aldı.

Hisse Senedi Stokunda Değer Gerilemesi

Haftalık verilere göre, yabancı yatırımcıların elinde bulunan hisse senedi stokunun piyasa değeri 42,9 milyar ABD Dolarından 41,4 milyar ABD Dolarına geriledi.

Stoktaki düşüş, haftalık net alıma rağmen hisse senedi piyasasında yaşanan fiyat hareketleri ve döviz kuru değişimlerinin portföy değerlerine yansımasıyla birlikte değerlendiriliyor. Bu nedenle stok verileri, yalnızca alım-satım işlemlerini değil, piyasa değerindeki değişimleri de içeriyor.

Devlet İç Borçlanma Senedi Stoku Yükseldi

Aynı dönemde yabancı yatırımcıların portföyünde bulunan Devlet İç Borçlanma Senedi stokunun büyüklüğü ise 15,1 milyar ABD Dolarından 15,6 milyar ABD Dolarına yükseldi.

DİBS stokundaki artış, haftalık net alımların portföy büyüklüğüne yansıdığını gösterirken, sabit getirili menkul kıymetlere yönelik yabancı yatırımcı pozisyonlarının güçlenmeye devam ettiğini ortaya koydu.

Türkiye çelik sektörü, 2025 yılı Mayıs ayında üretim performansını artırmaya devam etti. Ham çelik üretimindeki yükseliş sürerken, dış ticaret verileri ihracatta sınırlı değişimlere, ithalatta ise düşüş eğiliminin devam ettiğine işaret etti.

Ham Çelik Üretimi Mayıs Ayında %8,9 Arttı

Türkiye'nin ham çelik üretimi, 2025 yılı Mayıs ayında geçen yılın aynı ayına göre %8,9 artarak 3,4 milyon ton olarak gerçekleşti. Böylece sektör, yılın ilk beş ayında üretim artışını korudu.

Ocak-Mayıs döneminde ise ham çelik üretimi, bir önceki yılın aynı dönemine göre %6,8 artış göstererek 16,5 milyon tona ulaştı. İlk beş aylık dönemde kaydedilen artış, üretim faaliyetlerinin yıl genelinde istikrarlı şekilde devam ettiğini ortaya koydu.

Çelik Ürünleri İhracatında Sınırlı Gerileme

Mayıs ayında çelik ürünleri ihracatı miktar bazında geçen yılın aynı ayına göre %0,2 azalarak 1,3 milyon ton seviyesinde gerçekleşti.

Aynı dönemde ihracatın parasal değeri de %0,6 düşüşle 914,8 milyon ABD Doları oldu. Miktar ve değer bazındaki sınırlı gerileme, ihracat performansının büyük ölçüde önceki yıl seviyelerine yakın seyrettiğini gösterdi.

İthalatta Düşüş Devam Etti

Çelik ürünleri ithalatı Mayıs ayında düşüş eğilimini sürdürdü. İthalat miktarı, geçen yılın aynı ayına göre %16,4 azalarak 1,6 milyon ton olarak kaydedildi.

İthalattaki gerileme, yılın önceki aylarında gözlenen eğilimin devam ettiğini ortaya koyarken, dış ticaret dengesinde üretim ve ithalat tarafındaki hareketlilik dikkat çekti.

İlk Beş Ayın Verileri Üretim Artışına İşaret Ediyor

2025 yılının Ocak-Mayıs döneminde ham çelik üretimi 16,5 milyon tona ulaşırken, sektör üretim tarafında geçen yılın aynı dönemine göre daha yüksek bir performans sergiledi. Aynı dönemde ihracat önceki yıl seviyelerine yakın bir görünüm sergilerken, ithalattaki düşüş eğilimi devam etti.

Küresel çelik sektöründe talep koşulları, ticaret politikaları, enerji maliyetleri ve hammadde fiyatlarındaki gelişmeler yakından takip edilirken; Türkiye çelik sektörü de üretim ve dış ticaret verileriyle yılın ilk beş ayında hareketli bir görünüm ortaya koydu. Mayıs ayı verileri, üretimdeki artışın devam ettiğini, dış ticaret tarafında ise ihracatın yatay seyrederken ithalatın gerilemesini sürdürdüğünü gösterdi.

Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu, tasarruf finansman sektörüne ilişkin uygulamalarda değişiklik içeren yeni düzenlemeleri yürürlüğe aldı. Yapılan değişiklikler, erken teslim uygulamaları, teslim süreleri ve ödeme planlarının oluşturulmasına ilişkin kuralları kapsıyor.

Azami Erken Teslim Oranı %45'e Yükseltildi

Yeni düzenlemeyle birlikte tasarruf finansman şirketlerinin uygulayabileceği azami erken teslim oranı %40'tan %45'e çıkarıldı. Bu değişiklikle birlikte, belirlenen şartlar çerçevesinde sözleşme kapsamındaki finansman teslimlerinin daha yüksek bir oranının erken teslim kapsamında gerçekleştirilebilmesinin önü açıldı.

Tasarruf finansman sistemi, özellikle konut ve taşıt ediniminde faizsiz finansman modeli olarak tercih edilen alternatif yöntemlerden biri olmaya devam ederken, erken teslim uygulamaları da sistemin önemli unsurlarından biri olarak öne çıkıyor. Yapılan güncelleme, sektörün mevcut uygulamalarına ilişkin çerçeveyi yeniden düzenleyen adımlar arasında yer aldı.

En Erken Teslim Süresi 180 Güne Çıkarıldı

BDDK'nın yaptığı değişiklik kapsamında en erken teslim süresi de revize edildi. Daha önce 150 gün olarak uygulanan en erken teslim süresi, yeni düzenleme ile 180 gün olarak belirlendi.

Böylece erken teslim uygulamalarında hem oran hem de süre bakımından yeni bir yapı oluşturuldu. Düzenleme, tasarruf finansman şirketlerinin teslim planlamalarını belirlenen yeni süreler doğrultusunda gerçekleştirmesini öngörüyor.

Ödeme Planlarında Taksit Dengesi Sağlanacak

Yeni düzenlemenin dikkat çeken başlıklarından biri de ödeme planlarına ilişkin getirilen yeni kural oldu. Buna göre, ödeme planlarında yer alan en düşük taksit tutarı, en yüksek taksit tutarının üçte birinden daha az olamayacak. Bu düzenleme ile ödeme planlarında aşırı farklılaşan taksit tutarlarının önüne geçilmesi ve ödeme planlarının belirli bir denge içerisinde oluşturulması amaçlanıyor. Tasarruf finansman şirketleri, yeni sözleşme ve ödeme planlarını bu kurala uygun şekilde hazırlayacak.

Tasarruf Finansman Sektörüne Yönelik Düzenlemeler Devam Ediyor

Son dönemde tasarruf finansman sektöründe faaliyet gösteren şirketlere yönelik düzenleyici çerçeve, BDDK tarafından kademeli olarak güncellenmeye devam ediyor. Sektörde faaliyet izni, öz kaynak yapısı, sözleşme süreçleri, müşteri hakları ve

Kurumsal yönetim uygulamalarına ilişkin daha önce yapılan düzenlemelerin ardından, teslim süreçleri ve ödeme planlarına yönelik yeni kurallar da uygulamaya alındı.

Gerçekleştirilen son değişiklikler, tasarruf finansman şirketlerinin faaliyet esaslarını güncellerken, sektör genelinde uygulama birliğinin güçlendirilmesine yönelik düzenlemeler arasında yer alıyor.

Yeni Düzenleme ile Uyum Süreci Başlıyor