Elektrik Piyasası Kanunu'nda yapılması öngörülen değişiklikle, genel aydınlatma kapsamındaki elektrik giderlerinin Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı bütçesine ayrılan ödenek ile ilgili belediyeler ve il özel idarelerinin genel bütçe vergi gelirlerinden karşılanmasına ilişkin uygulamanın süresi 31 Aralık 2030 tarihine kadar uzatılıyor. Düzenlemeyle birlikte belediyeler ve il özel idarelerinden yapılacak kesinti oranları da artırılırken, merkezi yönetim bütçesinde yıllık yaklaşık 3 milyar Türk Lirası tasarruf sağlanması hedefleniyor.

Elektrik Piyasası Kanunu'nda Değişiklik Teklifi Meclis Gündeminde

TBMM'ye sunulan torba kanun teklifinde, Elektrik Piyasası Kanunu'na yönelik önemli değişiklikler yer alıyor. Düzenleme kapsamında sokak aydınlatmaları başta olmak üzere genel aydınlatma kapsamındaki elektrik giderlerinin finansman modeli yeniden şekillendiriliyor.

Mevcut uygulamada genel aydınlatma giderleri, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı bütçesine ayrılan ödenek ile belediyeler ve il özel idarelerinin genel bütçe vergi gelirlerinden yapılan kesintiler yoluyla karşılanıyor. Kanun teklifiyle bu uygulamanın süresi 31 Aralık 2030 tarihine kadar uzatılıyor.

Belediyelerin Katkı Paylarında Yeni Oranlar Uygulanacak

Teklif kapsamında belediyeler ve il özel idarelerinden yapılacak kesinti oranlarında artış öngörülüyor. Buna göre büyükşehir belediyeleri ile mücavir alan sınırları içerisindeki belediyelerde genel aydınlatma giderleri için uygulanacak kesinti oranı %10'dan %30'a çıkarılacak.

Diğer belediyelerde ise mevcut %5'lik kesinti oranı %15 olarak uygulanacak. Büyükşehir sınırları dışında kalan alanlarda il özel idarelerinin payından yapılacak kesinti de %10'dan %30'a yükseltilecek.

Merkezi Yönetim Bütçesinde Tasarruf Beklentisi

Yeni finansman modelinin temel amaçlarından biri, genel aydınlatma giderlerinin merkezi bütçe üzerindeki yükünü azaltmak olarak belirtiliyor. Yapılan hesaplamalara göre düzenleme sayesinde merkezi yönetim bütçesinde yıllık yaklaşık 3 milyar Türk Lirası değerinde tasarruf sağlanması bekleniyor.

Tasarrufun, genel aydınlatma giderlerinin daha yüksek oranda yerel yönetimlerin bütçe paylarından karşılanması yoluyla gerçekleşeceği ifade ediliyor. Böylece merkezi bütçeden ayrılan kaynak ihtiyacının azaltılması hedefleniyor.

İstanbul Sanayi Odası tarafından yayımlanan Türkiye İmalat Sektörü İhracat Pazarları İklim Endeksi, Haziran 2026 döneminde sınırlı da olsa olumlu bir görünüm sergiledi. Endeksin 50 eşik değerinin üzerinde kalması, Türkiye'nin ihracat yaptığı pazarlardaki ekonomik faaliyetlerin genel olarak iyileşme eğilimini sürdürdüğünü ortaya koydu.

Haziran Verileri Sınırlı İyileşmeye İşaret Etti

İSO Türkiye İmalat Sektörü İhracat Pazarları İklim Endeksi, Mayıs ayında kaydedilen 50,3 seviyesinden Haziran ayında 50,4'e yükseldi. Endeksin 50 seviyesinin üzerinde gerçekleşmesi, Türk imalat sanayisinin ihracat yaptığı pazarlarda talep koşullarının genel olarak iyileşmeye devam ettiğini gösterdi. Ancak artışın sınırlı kalması, küresel ekonomik görünümdeki temkinli seyrin sürdüğüne işaret etti.

İhracat Pazarları İklim Endeksi, Türkiye'nin en büyük ihracat destinasyonlarındaki ekonomik aktiviteyi takip ederek imalat sanayisinin dış talep koşullarına ilişkin genel bir görünüm sunuyor.

Avrupa'nın Büyük Ekonomilerinde Üretim Zayıf Seyretti

Haziran ayı verilerine göre Türkiye'nin en önemli ihracat pazarları arasında yer alan Almanya, Birleşik Krallık ve Fransa'da ekonomik faaliyetlerde daralma devam etti. Avrupa ekonomilerinde sanayi üretimi ve imalat sektörüne ilişkin göstergelerin zayıf seyretmesi, bölgedeki talep koşullarının istenilen düzeye ulaşmadığını gösterdi.

Özellikle Almanya'da sanayi üretimindeki yavaşlama ve imalat sektöründeki zayıf görünüm, son aylarda Avrupa genelinde gözlenen ekonomik durgunluk eğiliminin sürdüğünü ortaya koydu. Benzer şekilde Birleşik Krallık ve Fransa'da da üretim faaliyetlerinde gerileme kaydedildi.

ABD ve Güney Avrupa'da Büyüme Devam Etti

Haziran döneminde ABD ekonomisi büyümesini sürdürürken, Türkiye'nin ihracat pazarları arasında bulunan İtalya, İspanya ve Hollanda'da da ekonomik faaliyetler genişleme bölgesinde yer aldı.

ABD'de hizmet sektörü ve iç talebin ekonomik aktiviteyi desteklemeye devam etmesi ihracat pazarı görünümüne olumlu katkı sağladı. Avrupa'nın güneyinde yer alan İtalya ve İspanya'da kaydedilen büyüme ise bölgesel farklılaşmanın sürdüğünü gösterdi. Hollanda da büyüme kaydeden ülkeler arasında yer aldı.

Türkiye sermaye piyasalarında son dönemde likidite, işlem güvenliği ve takas süreçlerine ilişkin düzenlemeler gündemdeki yerini koruyor. Bu kapsamda, MSCI'ın Türkiye piyasalarına yönelik değerlendirmelerinin ardından Takasbank, yatırım fonlarının işlem süreçlerine ilişkin teminat ve takip esaslarını güncelledi.

Takasbank'tan Teminat ve Takip Esaslarında Güncelleme

Takasbank, yatırım fonlarına ilişkin teminatlandırma ve borç/alacak takip süreçlerinde yeni uygulama esaslarını duyurdu. Yapılan düzenlemelerle birlikte fon işlemlerinde risk yönetiminin güçlendirilmesi ve takas süreçlerinin daha etkin şekilde yürütülmesi hedefleniyor.

Yeni uygulama kapsamında yatırım fonlarının borç ve alacak durumları yatırımcı bazında değil, fon bazında takip edilecek. Böylece her fonun yükümlülükleri kendi hesapları üzerinden izlenecek ve teminat yönetimi buna göre gerçekleştirilecek.

Otomatik Kredi Uygulaması Sona Erdi

Düzenleme kapsamında dikkat çeken değişikliklerden biri de fon alım talimatlarında uygulanan otomatik kredi mekanizmasının kaldırılması oldu.

Önceki uygulamada belirli koşullar altında devreye alınabilen otomatik kredi sistemi, yeni esaslarla birlikte kullanılmayacak. Böylece fon alım işlemlerinde gerekli nakit ve teminatın işlem öncesinde hazır bulundurulması gerekecek.

TEFAS İşlemlerinde Yeni Teminat Şartları

Yeni düzenleme kapsamında Türkiye Elektronik Fon Alım Satım Platformu üzerinden gerçekleştirilen işlemler için teminat esasları da yeniden belirlendi.

Buna göre, yatırım kuruluşlarına tahsis edilen TEFAS işlem limitinin %25'i oranında teminat bulundurulması zorunlu hale getirildi. Belirlenen limitin aşılması durumunda ise limit üzerindeki tutar için %100 oranında teminat gösterilmesi gerekecek.

Bu uygulamayla birlikte işlem hacmine bağlı oluşabilecek takas risklerinin sınırlandırılması ve yükümlülüklerin daha güçlü bir teminat yapısıyla desteklenmesi amaçlanıyor.

Borç ve Alacak Takibi Fon Bazında Yapılacak

Yeni esaslar doğrultusunda yatırım fonlarının borç ve alacak hesaplamaları fon bazında gerçekleştirilecek. Bu değişiklik, fonların mali yükümlülüklerinin ayrı ayrı izlenmesine imkân tanırken, teminat hesaplamalarının da daha şeffaf ve standart bir yapıya kavuşmasını sağlayacak.

Fon bazlı takip modeliyle birlikte işlem sonrası risklerin daha etkin yönetilmesi ve takas süreçlerinin uluslararası uygulamalara uyumunun artırılması hedefleniyor.

Haziran ayına ilişkin fiyat gelişmeleri, enflasyon görünümünde aylık bazda yavaşlama sinyalleri verirken, enerji fiyatlarındaki gerileme ve üretici fiyatlarındaki düşüş dikkat çekti. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın yayımladığı Haziran Ayı Fiyat Gelişmeleri Raporu, farklı harcama gruplarındaki fiyat hareketlerini ve üretici enflasyonundaki son durumu ortaya koyuyor.

Haziran Ayında Aylık Fiyat Artışları Yavaşladı

Raporda enerji grubundaki fiyatların Haziran ayında gerilediği ifade edildi. Bu gelişmede uluslararası petrol fiyatlarında yaşanan düşüşün etkili olduğu belirtilirken, söz konusu hareketin yurt içi akaryakıt fiyatlarına da yansıdığı kaydedildi.

Enerji fiyatlarındaki gerileme, aylık enflasyon görünümünü destekleyen başlıca unsurlar arasında yer aldı. Küresel enerji piyasalarında petrol fiyatlarının seyrinin, iç piyasadaki enerji maliyetleri üzerinde etkisini sürdürdüğü değerlendirildi.

Hizmet Sektöründe Fiyat Artışları Devam Etti

TCMB raporuna göre hizmet sektöründe fiyatlar Haziran ayında aylık bazda %1,7 oranında arttı. Buna karşın hizmet grubunda yıllık enflasyon, bir önceki aya göre 1,4 puan azalarak %39,6 seviyesine geriledi.

Hizmet enflasyonundaki düşüşe rağmen, sektör genelinde fiyat artışlarının devam ettiği ve hizmet kalemlerinin enflasyon üzerindeki etkisini koruduğu raporda yer aldı.

Üretici Enflasyonu %28,1'e Geriledi

Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi (Yİ-ÜFE) tarafında ise yıllık enflasyonda düşüş eğilimi sürdü. Haziran ayında yıllık üretici enflasyonu bir önceki aya göre 0,8 puan gerileyerek %28,1 olarak gerçekleşti.

Üretici fiyatlarındaki yavaşlama, üretim maliyetlerindeki gelişmeler açısından izlenmeye devam edilirken, aylık fiyat hareketleri de raporda ayrıntılı şekilde değerlendirildi.

Türkiye İstatistik Kurumu, Haziran ayına ilişkin mevsim etkilerinden arındırılmış özel kapsamlı Tüketici Fiyat Endeksi verilerini yayımladı. Açıklanan veriler, enflasyonun ana harcama grupları bazındaki aylık görünümüne ilişkin güncel tabloyu ortaya koydu.

TÜİK Haziran Ayı Mevsim Etkilerinden Arındırılmış TÜFE Verilerini Açıkladı

TÜİK tarafından yayımlanan mevsim etkilerinden arındırılmış özel kapsamlı TÜFE verilerine göre, Haziran ayında genel tüketici fiyat endeksi aylık bazda %1,8 arttı. Mevsimsel dalgalanmaların etkisinden arındırılan bu veriler, fiyat hareketlerinin temel eğilimini izlemek amacıyla hazırlanıyor.

Haziran ayı verileri, enerji, gıda, temel mal ve hizmet gruplarında farklı yönlü fiyat değişimlerinin genel enflasyon görünümünü şekillendirdiğini gösterdi.

Enerji Fiyatlarında Aylık Gerileme Yaşandı

Haziran ayında enerji fiyatları mevsim etkilerinden arındırılmış verilere göre aylık %0,9 oranında azaldı. Enerji grubundaki bu gerileme, aynı dönemde diğer ana harcama gruplarında görülen fiyat artışlarından ayrıştı.

Enerji kalemindeki değişim, akaryakıt, elektrik, doğal gaz ve diğer enerji ürünlerinde dönemsel fiyat hareketlerinin etkisini yansıtan göstergeler arasında yer aldı.

Gıda ve Alkolsüz İçeceklerde Artış Sürdü

Haziran ayında gıda ve alkolsüz içecekler grubunda aylık %1,9 oranında artış kaydedildi. Gıda fiyatları, tüketici enflasyonunun temel bileşenlerinden biri olmayı sürdürürken, işlenmiş ve işlenmemiş gıda ürünlerindeki fiyat hareketleri aylık enflasyon görünümünde etkili oldu.

Mevsim etkilerinden arındırılmış veriler, gıda grubundaki fiyat değişimlerinin dönemsel etkilerden bağımsız olarak izlenmesine imkân sağlıyor.

Enerji ve Gıda Dışı Mallarda %1,6'lık Yükseliş

Enerji ve gıda dışı malları kapsayan çekirdek mal grubunda Haziran ayında aylık artış %1,6 olarak gerçekleşti. Bu kapsamda dayanıklı tüketim malları, giyim, ev eşyası ve çeşitli tüketim ürünlerindeki fiyat hareketleri endeksin bileşenleri arasında yer aldı.

Söz konusu gösterge, enflasyonun temel eğilimlerinin değerlendirilmesinde kullanılan önemli göstergelerden biri olarak kabul ediliyor.

Hizmet Sektöründe Artış %2,3 Oldu

Haziran ayında hizmet sektöründe fiyatlar aylık bazda %2,3 yükseldi. Ulaştırma, kira, eğitim, sağlık, lokanta-otel ve çeşitli kişisel hizmetler gibi alt kalemleri kapsayan hizmet grubu, aylık bazda en yüksek artışın görüldüğü ana harcama grubu oldu.

Hizmet enflasyonu, ücret gelişmeleri ve iç talep dinamikleriyle birlikte enflasyon göstergeleri içerisinde yakından takip edilen başlıklar arasında bulunuyor.