QNB Invest Odak - QNB Araştırma

QNB Araştırma 10 Temmuz Cuma
QNB Invest Odak •
İnşaat Maliyet Endeksi Mayıs’ta Yıllık %29,8 Arttı

Türkiye İstatistik Kurumu tarafından açıklanan Mayıs 2026 dönemi verilerine göre inşaat maliyet endeksi artışını sürdürdü. Endekste hem aylık hem de yıllık bazda yükseliş kaydedilirken, malzeme ve işçilik maliyetlerindeki artışlar sektörün genel maliyet görünümünü şekillendirdi.



Mayıs Ayında İnşaat Maliyet Endeksi Yükseldi

TÜİK verilerine göre inşaat maliyet endeksi, Mayıs ayında bir önceki aya göre %1,9 artış gösterdi. Yıllık bazda ise endeksteki yükseliş %29,8 olarak gerçekleşti. Açıklanan veriler, inşaat sektöründe maliyet artışlarının devam ettiğini ortaya koydu.

İnşaat maliyet endeksi; malzeme ve işçilik giderlerindeki değişimleri kapsayan temel göstergeler arasında yer alıyor ve sektördeki maliyet eğilimlerinin izlenmesinde önemli bir veri olarak değerlendiriliyor.

Malzeme ve İşçilik Endekslerinde Artış Devam Etti

Mayıs ayında malzeme endeksi aylık bazda %1,8 artarken, işçilik endeksi %2 yükseldi. Yıllık değişimlere bakıldığında ise malzeme endeksi %28,6, işçilik endeksi ise %32 artış kaydetti.

Son aylarda özellikle işçilik maliyetlerinde görülen yükseliş eğilimi devam ederken, malzeme fiyatlarındaki artış da inşaat maliyetleri üzerindeki etkisini sürdürdü.

İnşaat Sektöründe Maliyet Verileri Yakından İzleniyor

İnşaat maliyet endeksi, konut üretimi, altyapı yatırımları ve kamu projeleri başta olmak üzere sektörün farklı alanlarında maliyet gelişmelerinin takip edilmesinde kullanılan temel ekonomik göstergeler arasında bulunuyor.

2026 yılı boyunca açıklanan veriler, malzeme ve işçilik kalemlerindeki fiyat değişimlerinin inşaat maliyetleri üzerinde belirleyici olmaya devam ettiğini gösterirken, sektör paydaşları tarafından aylık ve yıllık endeks verileri düzenli olarak takip ediliyor.

İkon-ok
QNB Araştırma 10 Temmuz Cuma
QNB Invest Odak •
Türk Lirası Mevduatın Payı Son 11 Yılın Zirvesine Ulaştı

Türk Lirası cinsi mevduatların toplam mevduatlar içindeki payı, son verilerle birlikte yaklaşık %62 seviyesine yükselerek son 11 yılın en yüksek oranına ulaştı. Açıklanan veriler, finansal sistemde Türk Lirası varlıklara yönelimin devam ettiğine işaret ediyor.



Türk Lirası Mevduatlarında Dikkat Çeken Artış

Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, Türk Lirası mevduatların toplam mevduatlar içerisindeki payının yaklaşık %62 seviyesine yükseldiğini belirtti. Bu oranın son 11 yılın en yüksek seviyesi olduğu ifade edilirken, ters dolarizasyon sürecinde kaydedilen ilerlemeye dikkat çekildi.

Veriler, tasarruf sahiplerinin Türk Lirası cinsi mevduatlara yöneliminin sürdüğünü ortaya koyarken, mevduat kompozisyonunda Türk Lirasının ağırlığının arttığını gösteriyor.

Ters Dolarizasyon Süreci Devam Ediyor

Ekonomi yönetiminin uyguladığı para ve maliye politikaları kapsamında, son dönemde Türk Lirası varlıklara geçişin desteklenmesine yönelik çeşitli adımlar atıldı. Bu süreçte mevduat tercihleri yakından izlenirken, döviz cinsi hesapların toplam mevduat içindeki payında gerileme, Türk Lirası mevduatlarda ise artış eğilimi gözlemleniyor.

Ters dolarizasyon olarak tanımlanan bu süreç, tasarrufların döviz yerine Türk Lirası finansal araçlara yönelmesini ifade ediyor. Bankacılık sektörüne ilişkin güncel veriler de bu eğilimin devam ettiğini gösteriyor.

Bankacılık Sektöründeki Mevduat Dağılımı Değişiyor

Bankacılık sektöründe açıklanan son veriler, Türk Lirası mevduatların toplam mevduatlar içerisindeki payının yükselmeye devam ettiğini ortaya koyuyor. Mevduat dağılımındaki bu değişim, son yıllarda uygulanan makroekonomik politikalar ve finansal düzenlemelerle birlikte yakından takip edilen göstergeler arasında bulunuyor.

Uzmanlar ve piyasa katılımcıları, mevduat kompozisyonundaki değişimi para politikalarının etkinliği, yatırımcı tercihleri ve finansal sistemdeki gelişmeler açısından izlemeyi sürdürüyor.

İkon-ok
QNB Araştırma 10 Temmuz Cuma
QNB Invest Odak •
Türkiye'nin İhracat Beklenti Endeksi Yükseldi: Haziran İhracatında Güçlü Artış

Türkiye'nin ihracat performansı, 2026 yılının üçüncü çeyreğine ilişkin beklentiler ve haziran ayı dış ticaret verileriyle birlikte olumlu bir görünüm sergiledi. Açıklanan güncel veriler, hem ihracat beklentilerinde hem de ihracat hacminde artış yaşandığını ortaya koydu.


İhracat Beklenti Endeksi 101,5 Seviyesine Çıktı

Ticaret Bakanı Ömer Bolat tarafından açıklanan verilere göre, 3Ç26 ilişkin ihracat beklenti endeksi bir önceki çeyreğe göre 2,4 puan artarak 101,5 seviyesine yükseldi. Endeksin 100 puanın üzerinde gerçekleşmesi, ihracatçılar açısından gelecek döneme yönelik beklentilerin olumlu yönde şekillendiğini gösteriyor.

İhracat beklenti endeksindeki yükseliş; küresel pazarlardaki talep görünümü, üretim kapasitesi, yeni siparişler ve ihracat faaliyetlerine ilişkin beklentiler doğrultusunda değerlendiriliyor.

Haziran Ayı İhracatı 24,9 Milyar Dolara Ulaştı

Haziran ayında Türkiye'nin ihracatı, geçen yılın aynı ayına göre %21,9 artış göstererek 24,9 milyar ABD Dolarına yükseldi. Bu tutar, bugüne kadar kaydedilen en yüksek üçüncü aylık ihracat değeri olarak kayıtlara geçti.

Aynı dönemde ihracattaki artışta sanayi üretimi, imalat sektörünün dış pazarlardaki performansı ve farklı sektörlerde ihracat hacminin yükselmesi etkili oldu. Haziran verileri, yılın ikinci çeyreğinin güçlü bir dış ticaret performansıyla tamamlandığını ortaya koydu.

İlk Altı Ayda 136,1 Milyar Dolarlık İhracat

Ocak-haziran dönemini kapsayan ilk altı aylık süreçte Türkiye'nin toplam ihracatı 136,1 milyar ABD Dolarına ulaştı. Yılın ilk yarısında elde edilen bu performans, dış ticaret hacmindeki artışın sürdüğünü gösterirken, ihracatın ekonomik faaliyet içerisindeki payını da destekleyen gelişmeler arasında yer aldı.

İlk yarı verileri, yıl genelindeki ihracat hedeflerine yönelik gerçekleşmeler açısından da önemli bir gösterge niteliği taşıyor.

Son 12 Aylık İhracatta Yeni Rekor

Açıklanan verilere göre son 12 aylık ihracat toplamı 277,9 milyar ABD Dolarına yükselerek tüm zamanların en yüksek seviyesine ulaştı. Böylece yıllık bazda ihracat hacminde yeni bir rekor kaydedildi.

Yıllık ihracat verilerindeki yükseliş, aylık performansın istikrarlı şekilde devam ettiğini ve dış ticaret hacminin uzun vadeli görünümünde artış eğiliminin sürdüğünü ortaya koyuyor.

İkon-ok
QNB Araştırma 10 Temmuz Cuma
QNB Invest Odak •
SK Hynix Halka Arzı: Yapay Zekâ Çip Pazarının Devi Borsaya Geliyor

Yapay zekâ teknolojilerine yönelik küresel talebin hızla artmasıyla birlikte yarı iletken sektörünün en önemli oyuncularından biri olan SK Hynix, gerçekleştireceği halka arz ile yatırımcıların gündemine oturdu. Özellikle yüksek bant genişlikli bellek (HBM) çiplerinde elde ettiği güçlü pazar konumu sayesinde şirket, son yıllarda yapay zekâ ekosisteminin en kritik tedarikçilerinden biri haline geldi.

SK Hynix'in halka arzı, yalnızca şirket açısından değil, küresel teknoloji sektörü ve yarı iletken endüstrisi açısından da yakından takip edilen gelişmeler arasında yer alıyor.


SK Hynix Ne İş Yapıyor?

SK Hynix, dünyanın en büyük bellek çipi üreticilerinden biridir. Şirket;

  • DRAM bellek
  • NAND Flash depolama çözümleri
  • Yüksek Bant Genişlikli Bellek (HBM)
  • Veri merkezi çözümleri
  • Yapay zekâ sunucu bellekleri alanlarında faaliyet göstermektedir.

Son yıllarda özellikle yapay zekâ uygulamalarında kullanılan HBM çiplerine yönelik talebin hızla artması, şirketin gelir ve kârlılık performansını önemli ölçüde desteklemiştir.

Yapay Zekâ Dalgası SK Hynix'i Nasıl Destekliyor?

Günümüzde büyük dil modelleri, veri merkezleri ve yüksek performanslı hesaplama sistemleri çok yüksek bellek kapasitesine ihtiyaç duyuyor.

Bu noktada SK Hynix, özellikle HBM teknolojisinde dünyanın lider üreticileri arasında yer alıyor.

Şirket;

  • Yapay zekâ GPU'larında kullanılan gelişmiş bellek çözümleri,
  • Veri merkezi yatırımları,
  • Bulut bilişim altyapıları,
  • Yüksek performanslı işlem platformları

sayesinde küresel talebin en önemli faydalanıcılarından biri olarak görülüyor.

Halka Arz Neden Önemli?

SK Hynix halka arzı, yatırımcılara yalnızca bir yarı iletken üreticisine değil, aynı zamanda küresel yapay zekâ büyüme temasına da dolaylı erişim sağlayabilecek önemli gelişmelerden biri olarak değerlendiriliyor.

Özellikle son dönemde;

  • Yapay zekâ yatırımlarının hızlanması,
  • Veri merkezi harcamalarının artması,
  • Bellek fiyatlarında toparlanma,
  • HBM çiplerine yönelik güçlü sipariş akışı şirketin uzun vadeli büyüme beklentilerini destekleyen faktörler arasında yer alıyor.

Yatırımcıların Yakından Takip Edeceği Unsurlar

Halka arz sonrasında yatırımcıların dikkat edeceği temel başlıklar şunlar olacak:

  • Yapay zekâ çiplerine yönelik küresel talep
  • HBM üretim kapasitesindeki artış
  • DRAM ve NAND fiyatlarının seyri
  • Veri merkezi yatırımlarındaki büyüme
  • Şirketin kârlılık marjları
  • Yeni nesil bellek teknolojilerine yönelik yatırımlar

Özellikle büyük teknoloji şirketlerinin yapay zekâ yatırımlarını sürdürmesi, SK Hynix'in büyüme görünümü açısından kritik önem taşıyor.

Riskler Neler?

Her ne kadar uzun vadeli görünüm güçlü olsa da yatırımcıların bazı riskleri de göz önünde bulundurması gerekiyor.

Bunlar arasında;

  • Bellek çipi fiyatlarındaki dalgalanmalar,
  • Küresel ekonomik yavaşlama,
  • Jeopolitik riskler,
  • Artan rekabet,
  • Teknoloji yatırım döngüsündeki değişimler öne çıkıyor.

Yarı iletken sektörü döngüsel yapıya sahip olduğundan, talep ve fiyat hareketleri şirket finansalları üzerinde doğrudan etkili olabiliyor.

SK Hynix halka arzı, yapay zekâ ekosisteminin en önemli bileşenlerinden biri olan bellek teknolojilerine yatırım yapmak isteyen yatırımcılar açısından dikkat çeken gelişmeler arasında yer alıyor.

Şirketin özellikle HBM teknolojilerindeki güçlü konumu, veri merkezi yatırımlarındaki büyüme ve yapay zekâ uygulamalarının yaygınlaşması, uzun vadeli büyüme potansiyelini destekleyen temel unsurlar olarak öne çıkıyor. Bununla birlikte yatırım kararlarında halka arz değerlemesi, finansal performans ve sektör dinamiklerinin birlikte değerlendirilmesi önem taşıyor.

İkon-ok
QNB Araştırma 10 Temmuz Cuma
QNB Invest Odak •
BIST 100 günü önceki kapanışa göre %0,6 düşüşle tamamladı

BIST 100 günü önceki kapanışa göre %0,6 düşüşle tamamladı. Bankacılık Endeksi günlük bazda %1,2 geriledi, sanayi endeksi ise %0,1 arttı. Diğer sektör endekslerinde günün en güçlü performansı %0,7 yükselen elektrik endeksinden geldi.

Ekonomi ve Siyaset Haberleri

 

  • Türk Lirası mevduatın toplam mevduat içindeki payı, %62 ile son 11 yılın en yüksek seviyesine çıktı Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, ters dolarizasyon sürecinde kaydedilen ilerlemeyi vurguladı. Türk lirası mevduatının toplam mevduatlardaki payının yaklaşık %62'ye ulaşarak son 11 yılın en yüksek seviyesini gördüğünü belirtti. Bu durum, artan öngörülebilirlik ve yatırımcı güveni ile açıklanıyor.
  • Yurt dışında yerleşik kişiler, geçen hafta 11,5 milyon ABD Doları hisse senedi ve 572 milyon ABD Doları DİBS olmak üzere toplam 583,5 milyon ABD Doları tutarında menkul kıymet aldı TCMB'nin Haftalık Menkul Kıymet İstatistikleri'ne göre, yabancı yatırımcılar geçen hafta Türkiye'den toplam 583,5 milyon ABD Doları değerinde menkul kıymet alımı gerçekleştirdi. Bu alımın 11,5 milyon ABD Doları hisse senedine, 572 milyon ABD Doları Devlet İç Borçlanma Senedi'ne ve 441,1 milyon ABD Doları özel sektör tahvillerine yöneldi. Toplam DİBS stoku 16,3 milyar ABD Dolarına ulaştı.
  • Türkiye'nin ihracat beklenti endeksi 3. çeyrekte 101,5'e yükselirken, haziran ayı ihracatı %21,9 artışla 24,9 milyar ABD Doları oldu Ticaret Bakanı Ömer Bolat, 3. çeyrek ihracat beklenti endeksinin 2,4 puan artarak 101,5'e yükseldiğini duyurdu. Haziran ayı ihracatı, bir önceki yıla göre %21,9 artışla 24,9 milyar ABD Dolarına ulaşarak tüm zamanların en yüksek üçüncü aylık ihracatı oldu. İlk 6 aylık ihracat 136,1 milyar ABD Dolarına, son 12 aylık ihracat ise 277,9 milyar ABD Dolarına yükselerek rekor kırdı.
  • Kimyevi maddeler ve mamulleri sektörü, yılın ilk yarısında 17,1 milyar ABD Doları ile en yüksek ihracat performansına ulaştı Kimyevi maddeler ve mamulleri sektörü, 2026'nın ilk yarısında 17,1 milyar ABD Doları ihracat gerçekleştirerek şimdiye kadarki en yüksek ilk yarı performansını sergiledi. Bu, 2025'in aynı dönemine göre %8,6'lık bir artışı temsil ediyor. Haziran ayında sektör ihracatı 3,3 milyar ABD Dolarına ulaşarak toplam Türkiye ihracatından %12,6 pay aldı ve ikinci en çok ihracat gerçekleştiren sektör oldu.
  • İnşaat maliyet endeksi mayısta bir önceki aya göre %1,9, yıllık bazda ise %29,8 arttı TÜİK verilerine göre, inşaat maliyet endeksi mayıs ayında aylık %1,9, yıllık ise %29,8 yükseldi. Malzeme endeksi aylık %1,8, işçilik endeksi ise aylık %2 artış gösterdi. Yıllık bazda malzeme endeksi %28,6, işçilik endeksi ise %32 arttı. Bina inşaatı maliyet endeksi yıllık %28,6, bina dışı yapılar için ise %34,1 arttı.
  • Türkiye'nin ayakkabı ithalatı Mayıs ayında son üç yılın en düşük seviyesine gerilerken, dış ticaret açığı da önemli ölçüde azaldı Mayıs ayında ayakkabı ithalatı, geçen yıla göre %40 düşüşle 75 milyon ABD Doları seviyesine indi. Bu düşüşle birlikte sektörün dış ticaret açığı geçen yılki 43,1 milyon ABD Doları'ndan 9,7 milyon ABD Doları'na geriledi. İlk 5 aylık dış ticaret açığı ise 453 milyon ABD Doları'ndan 179 milyon ABD Doları'na düştü.

Şirket Haberleri


  • TCKRC Bozüyük yatırımını tamamlayarak 127 milyon Türk Lirası tutarında teşvik hakkı kazandı Şirket, Bozüyük yatırımını tamamladı ve Yatırım Teşvik Belgesi kapsamında hak kazandığı Sigorta Primi İşveren Desteği'nden faydalanacak. Bu destek, azami 6 yıl süreyle toplam 127 milyon Türk Lirası tutarına ulaşıncaya kadar kullanılabilecek. Ayrıca, belge kapsamında kurumlar vergisi indirimi ve diğer indirimler kullanılmaya devam edecek. Bu teşvikin operasyonel verimliliğe, mali yapıya ve nakit akışına olumlu katkı sağlaması beklenmekte.
  • TRILC "TURKFLEKS" ürünlerini Azerbaycan'da ruhsatlandırdı Şirket tarafından üretilen "TURKFLEKS" markalı ürünler, Azerbaycan Cumhuriyeti Sağlık Bakanlığı nezdinde ruhsatlandırıldı. Bu ruhsatlandırma ile ürünler Azerbaycan'da serbest dolaşım ve satış hakkı elde etti. Bu gelişmenin, şirketin ürünlerinin ihracat hacmini artırarak finansal tablolarına olumlu katkı sağlaması beklenmekte.
  • INTEK bağlı ortaklığı 329,9 milyon Türk Lirası + KDV tutarında hizmet sözleşmesi imzaladı Şirketin %51 oranında bağlı ortaklığı Probel Yazılım ve Bilişim Sistemleri A.Ş., Sağlık Bakanlığı İzmir İl Sağlık Müdürlüğü ile Sağlık Bilgi Yönetim Sistemi ve Hizmet Alımı sözleşmesi imzaladı. 329,9 milyon Türk Lirası tutarındaki sözleşme, şirketin 2025 mali yılı cirosunun %73'üne karşılık geliyor ve 3 yıllık dönemi kapsıyor.
  • TTKOM Kredi notları S tarafından teyit edildi S Global Ratings, Şirketimizin uzun ve kısa vadeli kredi notlarını 'BB/B' ve not görünümünü 'Durağan' olarak teyit etti. Ayrıca, S Şirketimizin bağımsız kredi profilini 'bbb-' olarak onayladı.
  • SDTTR 1,27 milyon ABD Doları tutarında yeni sipariş aldı Şirketin %95 oranında bağlı ortaklığı BKM Bursa Kalıp A.Ş., yurt içindeki bir müşteriden 1,27 milyon ABD doları tutarında sipariş aldı. Sipariş tutarı, şirketin son 12 aylık cirosunun %2,1'ine denk geliyor. Teslimatların 2026 ve 2027 yıllarında gerçekleştirilmesi planlanıyor.
  • ARSAN iştirakinin 15 milyon Türk Lirası kredisine 6 milyon Türk Lirası kefalet verdi Şirket, %40 oranında iştiraki olan Arsan Hazır Beton Prefabrik Yapı İnşaat Madencilik Sanayi Ve Ticaret A.Ş.'nin kullanacağı 15 milyon Türk Lirası tutarındaki banka kredisine, payı oranında (6 milyon Türk Lirası) kefalet verilmesine karar verdi.
  • DCTTR, TRK Teknoloji'deki %4 payını U2 AI Studio'daki %4 pay ile takas etti Şirket, TRK Teknoloji Yazılım Arge A.Ş. sermayesinde sahip olduğu %4 oranındaki payları, pay değişimi yöntemiyle U2 AI Studio Teknoloji A.Ş.'ye devretti. Bu işlem karşılığında Şirket, U2 AI Studio sermayesinde %4 oranında pay sahibi oldu. U2 AI Studio, Ankara merkezli, finansal teknolojiler, savunma sanayii ve insan kaynakları gibi alanlarda yapay zekâ tabanlı kurumsal teknolojiler geliştiren bir şirketler grubudur.
  • ONRYT yurt içi müşteriden 661,2 bin ABD Doları ek sipariş aldı Şirket, askeri ve sivil hava sahası kontrol ve yönetiminde kullanılacak "Mission Critical Voice Communication and Recording System" projesinin genişletilmesi kapsamında yurt içindeki bir müşteriden 661,2 bin ABD doları tutarında ek sipariş aldı. Bu tutar, şirketin son 12 aylık satışlarının %2,7'sine karşılık geliyor. Bu siparişle birlikte şirketin 2026 yılı toplam sipariş hacmi 24 siparişte 8,66 milyon ABD dolarına ulaştı.
  • THYAO'nun kredi notu Fitch tarafından BB olarak teyit edildi Uluslararası kredi derecelendirme kuruluşu Fitch, Ortaklığımızın kredi notunu BB seviyesinde koruyarak görünümünü Durağan olarak teyit etmiştir. Ayrıca, 2015 yılında ihraç edilen USD cinsi Ekipman Teminatlı Geliştirilmiş Kredi Sertifikaları'nın kredi notu BB+ olarak teyit edildi.
  • FORTE İçişleri Bakanlığı Sahil Güvenlik Komutanlığı ihalesini kazandı Şirket, İçişleri Bakanlığı Sahil Güvenlik Komutanlığı tarafından düzenlenen Oracle Veritabanı Yönetim Sistemi Lisans Güncelleme Hakları, Eğitim ve Teknik Destek alım ihalesini 18,9 milyon Türk Lirası bedelle kazandı. İhale tutarı, şirketin son 12 aylık satışlarının %0,5'ine karşılık geliyor.
  • KLKIM, Kenya'daki ortak girişimde %50 payı 1,6 milyon ABD doları karşılığında satın aldı Şirket, Kenya pazarındaki büyüme potansiyelinden faydalanmak amacıyla uzun yıllardır distribütörü olan TACC Limited ile stratejik bir ortaklık kurdu. Bu kapsamda, Kalekim markalı ürünlerin yerel üretim ve pazarlamasını gerçekleştirmek üzere kurulan Kalekim East Africa Limited şirketinin %50 hissesini 1,6 milyon ABD doları karşılığında satın aldı. Kalekim, şirketin yönetim kontrolünü elinde bulunduracak ve finansal tablolarında tam konsolidasyon yöntemiyle muhasebeleştirecek. Mevcut yerel tesisin yıllık üretim kapasitesi yaklaşık 25 bin ton seviyesinde bulunuyor.
  • YEOTK, Türk Ytong ile 8,4 milyon ABD doları tutarında GES sözleşmesi imzaladı Şirket, Türk Ytong Sanayi A.Ş. ile Mardin'de anahtar teslim güneş enerjisi santrali kurulumu için 8,4 milyon ABD Doları tutarında sözleşme imzaladı. Sözleşme tutarı, şirketin son 12 aylık cirosunun %1,8'ine denk geliyor. Proje kapsamında mühendislik, ekipman tedariki, kurulum, test ve devreye alma hizmetleri yer alıyor. Geliştirme ve idari izin süreçleri de dahil olmak üzere projenin 2027 yılında tamamlanması planlanıyor.

Piyasa verileri, Günlük işlem hacimleri, Düzenleyici kurum bildirimleri, Hisse geri alımları, Analist toplantıları Açıklanması beklenen bilançolar, Açıklanan bilançolar ve daha fazlasına link üzerinden ulaşabilirsiniz: https://qnbinvest.com.tr/download/links/qnb-invest-arastirma-bulteni-10072026.pdf

İkon-ok
QNB Araştırma 9 Temmuz Perşembe
QNB Invest Odak •
Bütçede Yıllık 3 Milyar Türk Lirası Tasarruf Hedefi: Genel Aydınlatma Giderlerinde Yeni Dönem

Elektrik Piyasası Kanunu'nda yapılması öngörülen değişiklikle, genel aydınlatma kapsamındaki elektrik giderlerinin Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı bütçesine ayrılan ödenek ile ilgili belediyeler ve il özel idarelerinin genel bütçe vergi gelirlerinden karşılanmasına ilişkin uygulamanın süresi 31 Aralık 2030 tarihine kadar uzatılıyor. Düzenlemeyle birlikte belediyeler ve il özel idarelerinden yapılacak kesinti oranları da artırılırken, merkezi yönetim bütçesinde yıllık yaklaşık 3 milyar Türk Lirası tasarruf sağlanması hedefleniyor.



Elektrik Piyasası Kanunu'nda Değişiklik Teklifi Meclis Gündeminde

TBMM'ye sunulan torba kanun teklifinde, Elektrik Piyasası Kanunu'na yönelik önemli değişiklikler yer alıyor. Düzenleme kapsamında sokak aydınlatmaları başta olmak üzere genel aydınlatma kapsamındaki elektrik giderlerinin finansman modeli yeniden şekillendiriliyor.

Mevcut uygulamada genel aydınlatma giderleri, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı bütçesine ayrılan ödenek ile belediyeler ve il özel idarelerinin genel bütçe vergi gelirlerinden yapılan kesintiler yoluyla karşılanıyor. Kanun teklifiyle bu uygulamanın süresi 31 Aralık 2030 tarihine kadar uzatılıyor.

Belediyelerin Katkı Paylarında Yeni Oranlar Uygulanacak

Teklif kapsamında belediyeler ve il özel idarelerinden yapılacak kesinti oranlarında artış öngörülüyor. Buna göre büyükşehir belediyeleri ile mücavir alan sınırları içerisindeki belediyelerde genel aydınlatma giderleri için uygulanacak kesinti oranı %10'dan %30'a çıkarılacak.

Diğer belediyelerde ise mevcut %5'lik kesinti oranı %15 olarak uygulanacak. Büyükşehir sınırları dışında kalan alanlarda il özel idarelerinin payından yapılacak kesinti de %10'dan %30'a yükseltilecek.

Merkezi Yönetim Bütçesinde Tasarruf Beklentisi

Yeni finansman modelinin temel amaçlarından biri, genel aydınlatma giderlerinin merkezi bütçe üzerindeki yükünü azaltmak olarak belirtiliyor. Yapılan hesaplamalara göre düzenleme sayesinde merkezi yönetim bütçesinde yıllık yaklaşık 3 milyar Türk Lirası değerinde tasarruf sağlanması bekleniyor.

Tasarrufun, genel aydınlatma giderlerinin daha yüksek oranda yerel yönetimlerin bütçe paylarından karşılanması yoluyla gerçekleşeceği ifade ediliyor. Böylece merkezi bütçeden ayrılan kaynak ihtiyacının azaltılması hedefleniyor.

İkon-ok
Back to Top