QNB Invest Odak - QNB Araştırma

ABD Merkez Bankası'nın Temmuz ayı para politikası toplantısı küresel piyasalarda yakından takip ediliyor. Piyasaların temel beklentisi politika faizinin sabit bırakılması yönünde olsa da enflasyondaki kalıcılık riski ve enerji fiyatlarındaki yükseliş, istihdam piyasasına dair endişelerin önüne geçerek sürpriz bir faiz artışı ihtimalini tamamen gündemden çıkarmış değil. Nitekim piyasa katılımcıları 2026 yılında 50 baz puanlık faiz artırımını %75 ihtimalle fiyatlıyor.

Piyasaların Temel Beklentisi Faizin Sabit Kalması

FED'in iki gün süren Federal Açık Piyasa Komitesi (FOMC) toplantısının ardından politika faizini mevcut seviyesinde bırakması ana senaryo olarak öne çıkıyor. Haziran ayında açıklanan enflasyon verilerinin beklentilerin altında gelmesi ve kritik kategorilerde yavaşlama görülmesi faiz artışı yönündeki baskıyı bir miktar azaltırken, piyasa katılımcıları karar metni ve Fed Başkanı Kevin Warsh'ın açıklamaları ile üyelerin faiz artırımına dair görüşlerine odaklanmış durumda.

Bununla birlikte, enerji fiyatlarında yaşanan yükseliş, gümrük tarifelerinin maliyetler üzerindeki etkisi ve çekirdek enflasyondaki yavaşlamanın duraksaması nedeniyle faiz artışı ihtimali de tamamen dışlanmıyor. Son piyasa fiyatlamaları, politika faizinin sabit tutulmasının daha olası olduğunu gösterirken, sınırlı da olsa faiz artışı beklentisi korunuyor.

Enflasyon Görünümü FED'in Karar Sürecinde Belirleyici Olmayı Sürdürüyor

FED yetkilileri yılın ilk bölümünde gümrük vergileri ve Orta Doğu'daki jeopolitik gelişmelerin fiyatlar üzerindeki etkisinin geçici olacağını değerlendiriyordu. Ancak çekirdek enflasyondaki gerilemenin beklenenden yavaş ilerlemesi ve bazı fiyat baskılarının kalıcılık göstermesi, para politikasında daha temkinli bir yaklaşımın sürmesine neden oldu.

Özellikle enerji maliyetlerindeki yükselişin enflasyon üzerinde yeniden yukarı yönlü baskı oluşturabileceği değerlendirilirken, FED'in temel hedefi olan fiyat istikrarına ulaşma sürecinin beklenenden uzun sürebileceği ifade ediliyor. 

Kevin Warsh'ın Mesajları Yakından İzleniyor

FED Başkanı Kevin Warsh'ın bu toplantı sonrasında vereceği mesajlar, kararın kendisi kadar önem taşıyor. Warsh, göreve gelmesinden bu yana önceki dönemlerden farklı olarak para politikasına ilişkin önceden yönlendirme yapmama yaklaşımını benimsedi. Faiz patikasına ilişkin net sinyaller vermekten kaçınan Warsh, enflasyonun FED'in hedefi doğrultusunda kalıcı şekilde düşürülmesine odaklandıklarını vurguluyor.

Karar Metni Bu Toplantıda Daha Fazla Önem Kazanıyor

Temmuz toplantısında FED'in ekonomik projeksiyonlarını ve üyelerin faiz tahminlerini içeren güncellenmiş beklenti tablosunu yayımlamayacak olması nedeniyle karar metnindeki ifadeler daha yakından incelenecek. Piyasalar özellikle enflasyon risklerine yönelik değerlendirmelerde yapılabilecek olası değişikliklere odaklanıyor.

Fed İçinde Görüş Ayrılıkları Dikkat Çekiyor

Son dönemde FED üyeleri arasında para politikasına ilişkin farklı değerlendirmeler öne çıkıyor. Bazı üyeler enflasyon risklerinin devam ettiğini savunarak daha sıkı para politikasını desteklerken, bazı üyeler ise son enflasyon verilerindeki iyileşmenin beklenmesi gerektiğini düşünüyor.

Dallas FED Başkanı Lorie Logan ve Cleveland Fed Başkanı Beth Hammack'ın enflasyon konusunda daha şahin bir duruş sergilediği değerlendirilirken, toplantıda farklı oy kullanabilecek üyeler de yakından takip ediliyor. 

Son Faiz İndirimi Ne Zaman Gerçekleşti?

FED, önceki faiz indirim sürecinin ardından son aylarda politika faizini değiştirmeyerek bekle-gör yaklaşımını benimsedi. Kevin Warsh başkanlığındaki Haziran 2026 toplantısında da politika faizi sabit bırakılmıştı. Böylece Fed, üst üste toplantılarda faiz oranlarında değişikliğe gitmeyerek enflasyon görünümünü izlemeyi tercih etti.

Türkiye'de imalat sanayine ilişkin açıklanan güncel veriler, üretim kapasitesi, ihracat performansı ve iş gücü verimliliğinde uzun vadeli artışın sürdüğünü ortaya koyuyor. Son dönemde açıklanan göstergeler, sanayi üretimindeki yapısal gelişimin farklı alanlarda devam ettiğine işaret ediyor.

İmalat Sanayi Katma Değeri Önemli Ölçüde Arttı

Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır tarafından paylaşılan verilere göre, Türkiye'nin imalat sanayi katma değeri 41 milyar ABD Doları seviyesinden 250 milyar ABD Doları'nın üzerine yükseldi. Bu artış, imalat sanayinin ekonomik büyüklüğü içerisindeki payının güçlenmesine katkı sağlayan gelişmeler arasında yer aldı.

İmalat sanayinde katma değerin yükselmesi; üretim kapasitesindeki artış, teknoloji yatırımları ve sanayideki dönüşüm süreçleriyle birlikte değerlendirilen temel göstergelerden biri olarak öne çıkıyor.

İhracat Hacmi 278 Milyar ABD Doları'na Ulaştı

Açıklanan verilere göre Türkiye'nin ihracatı 36 milyar ABD Doları seviyesinden 278 milyar ABD Doları’na yükseldi. İhracattaki bu artış, üretim kapasitesindeki gelişmeler ve uluslararası pazarlara erişimin genişlemesiyle birlikte değerlendiriliyor.

Son yıllarda özellikle yüksek katma değerli üretim, teknoloji odaklı yatırımlar ve ihracatta ürün çeşitliliğinin artırılmasına yönelik uygulamalar, dış ticaret performansını destekleyen başlıklar arasında yer alıyor.

Çalışan Başına Reel Üretimde Uzun Vadeli Artış

Verilere göre çalışan başına reel üretim, 2002–2025 döneminde %105 oranında arttı. Aynı dönemde kaydedilen artışın, OECD ortalamasının yaklaşık 3,5 katı seviyesinde gerçekleştiği bildirildi.

Çalışan başına üretim verileri, sanayide verimlilik düzeyinin izlenmesinde kullanılan temel göstergeler arasında bulunurken; üretim teknolojileri, otomasyon uygulamaları ve dijital dönüşüm yatırımları bu alandaki gelişmeleri destekleyen unsurlar arasında gösteriliyor.

2026 Yılının İlk Çeyreğinde Saat Başına Üretim Artışı Devam Etti

2026 yılının ilk çeyreğine ilişkin açıklanan verilere göre, sanayide çalışılan saat başına üretim %5,1 arttı. Bu gösterge, üretim süreçlerinde verimlilik artışının yılın ilk döneminde de devam ettiğini ortaya koydu.

Saat başına üretim verileri, sanayi sektöründe iş gücü verimliliği ve üretim performansının izlenmesinde kullanılan temel ölçütlerden biri olarak değerlendiriliyor.

Sanayi Politikalarında Üretim ve Teknoloji Odaklı Yaklaşım Sürüyor

Son dönemde uygulamaya alınan sanayi politikalarında; yüksek teknoloji üretiminin artırılması, stratejik sektörlerde yatırım kapasitesinin geliştirilmesi, dijital dönüşüm uygulamalarının yaygınlaştırılması ve yeşil dönüşüm süreçlerinin desteklenmesi öncelikli başlıklar arasında yer alıyor.

İmalat sanayine ilişkin açıklanan katma değer, ihracat ve verimlilik göstergeleri de bu politika alanlarında yürütülen çalışmaların ekonomik göstergelere yansıyan sonuçları arasında değerlendiriliyor.

Güncel Veriler Sanayide Üretim Performansına İşaret Ediyor

Açıklanan güncel göstergeler, Türkiye'nin imalat sanayisinde katma değer, ihracat ve üretim verimliliği alanlarında uzun vadeli artış eğiliminin sürdüğünü ortaya koyuyor. 2026 yılının ilk çeyreğine ilişkin üretim verileri de sanayi sektöründeki verimlilik göstergelerinde yükselişin devam ettiğini gösteriyor.

Türkiye ile Irak arasındaki ekonomik ilişkiler, ticaret ve yatırım alanlarında atılan yeni adımlarla gelişimini sürdürüyor. İki ülke arasında mevcut ticaret hacminin orta vadede artırılması hedeflenirken, müteahhitlik hizmetleri ve altyapı projeleri de iş birliğinin önemli başlıkları arasında yer alıyor.

Ticaret Hacminin 30 Milyar ABD Dolarına Çıkarılması Hedefleniyor

Ticaret Bakanı Ömer Bolat, Türkiye ile Irak arasındaki mevcut 17 milyar ABD Doları seviyesindeki ticaret hacminin orta vadede 30 milyar ABD Doları’na yükseltilmesinin hedeflendiğini açıkladı. Bu hedef doğrultusunda iki ülke arasında ticaretin kolaylaştırılmasına, ulaştırma altyapısının geliştirilmesine ve ekonomik iş birliğinin güçlendirilmesine yönelik çalışmalar devam ediyor.

Son dönemde gerçekleştirilen üst düzey temaslar ve ekonomik iş birliği toplantıları kapsamında ticaretin artırılmasına yönelik yeni mekanizmalar ele alınırken, Kalkınma Yolu Projesi gibi bölgesel bağlantı projeleri de Türkiye-Irak ticaret ilişkilerinin geliştirilmesinde önemli bir unsur olarak öne çıkıyor.

Irak, Türkiye'nin En Büyük Ticaret Ortakları Arasında Yer Alıyor

Irak, Türkiye'nin dış ticaretinde önemli bir konuma sahip bulunuyor. Mevcut veriler doğrultusunda Irak, Türkiye'nin en büyük beşinci ticaret ortağı konumunda yer alıyor. İki ülke arasındaki ticaret; enerji, sanayi ürünleri, gıda, inşaat malzemeleri, tekstil ve çeşitli tüketim ürünlerini kapsayan geniş bir ürün yelpazesi üzerinden yürütülüyor.

Sınır ticaretinin geliştirilmesi, lojistik altyapısının güçlendirilmesi ve gümrük süreçlerinin hızlandırılması yönündeki çalışmaların, ticaret hacminin artırılması hedefini destekleyen temel unsurlar arasında yer aldığı belirtiliyor.

Türk Müteahhitlik Sektörü Irak'ta Güçlü Konumunu Koruyor

Türk müteahhitlik sektörü, Irak'ta bugüne kadar önemli sayıda projeye imza attı. Türk müteahhitleri tarafından ülkede toplam 1.157 proje tamamlanırken, söz konusu projelerin toplam değeri yaklaşık 40 milyar ABD Doları’na ulaştı.

Tamamlanan projeler; ulaştırma, enerji, konut, sağlık, eğitim ve altyapı yatırımları gibi farklı alanları kapsıyor. Irak, Türk müteahhitlik sektörünün uluslararası faaliyet gösterdiği en önemli pazarlardan biri olmayı sürdürüyor.

Ekonomik İş Birliğinde Yeni Dönem

Türkiye ile Irak arasındaki ekonomik ilişkiler; ticaret, yatırım, ulaştırma ve müteahhitlik alanlarında yürütülen iş birlikleriyle gelişimini sürdürüyor. Ticaret hacminin 30 milyar ABD Doları’na çıkarılması hedefi doğrultusunda atılacak adımların, iki ülke arasındaki ekonomik entegrasyonun güçlendirilmesine ve bölgesel ticaretin artırılmasına katkı sağlaması bekleniyor.

Türkiye İstatistik Kurumu tarafından yayımlanan Temmuz ayı güven endeksi verileri, hizmet ve inşaat sektörlerinde sınırlı artışlar yaşanırken perakende ticaret sektöründe düşüş görüldüğünü ortaya koydu. Mevsim etkilerinden arındırılmış veriler, sektörlerin mevcut durumu ve gelecek döneme ilişkin beklentilerine ilişkin güncel görünümü yansıtıyor.

Hizmet Sektöründe Güven Endeksi Yükseldi

Temmuz ayında mevsim etkilerinden arındırılmış güven endeksi hizmet sektöründe %1,4 artarak 112 seviyesine yükseldi. Endeksin yükselmesinde, son üç aylık dönemde iş durumu ile hizmetlere yönelik talepte yaşanan iyileşme etkili oldu.

Aynı dönemde gelecek üç aya ilişkin hizmet talebi beklentisinde de artış kaydedildi. Böylece hizmet sektöründe hem mevcut faaliyetlere hem de kısa vadeli beklentilere ilişkin göstergeler olumlu bir görünüm sergiledi.

İnşaat Sektöründe Sınırlı Artış Kaydedildi

İnşaat sektöründe güven endeksi Temmuz ayında %0,6 artış göstererek 83,5 seviyesine ulaştı. Sektörde alınan kayıtlı siparişlerin mevcut düzeyi ile gelecek üç aylık dönemde toplam çalışan sayısına ilişkin beklentiler güven endeksindeki artışı destekleyen başlıca unsurlar arasında yer aldı.

Son dönemde kamu ve özel sektör yatırımlarına ilişkin gelişmeler ile konut ve altyapı projelerindeki faaliyetler de sektör göstergelerinin yakından takip edilmesine neden oluyor. TÜİK tarafından açıklanan güven endeksi, sektörün mevcut eğilimine ilişkin önemli öncü göstergeler arasında bulunuyor.

Perakende Ticaret Sektöründe Güven Endeksi Geriledi

Perakende ticaret sektöründe ise mevsim etkilerinden arındırılmış güven endeksi Temmuz ayında %1,6 azalarak 111 seviyesine geriledi. Veriler, son üç aylık dönemde iş hacmi ve satışlarda düşüş yaşandığını gösterirken, gelecek üç aya ilişkin iş hacmi ve satış beklentilerinde de gerileme kaydedildi.

Buna karşın mevcut mal stok seviyesi göstergesi sektörün genel görünümünü destekleyen unsurlar arasında yer aldı. Perakende ticaret sektöründeki güven endeksi, tüketici talebi ve ekonomik aktiviteye ilişkin önemli göstergelerden biri olmayı sürdürüyor.

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının rezerv verileri, 24 Temmuz haftasında döviz varlıklarında artışın devam ettiğini gösterdi. Açıklanan tahmini verilere göre hem brüt döviz rezervlerinde hem de swap işlemleri hariç net rezervlerde yükseliş kaydedildi.

Brüt Döviz Rezervleri 162,8 Milyar ABD Dolarına Yükseldi

24 Temmuz haftasına ilişkin tahminlere göre Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının brüt döviz rezervleri, bir önceki haftaya kıyasla 2,3 milyar ABD Doları artarak 162,8 milyar ABD Doları’na ulaştı. Böylece son haftalarda gözlenen rezerv artışı eğilimi devam etti.

Brüt döviz rezervleri, Merkez Bankasının uluslararası rezervlerinin önemli bileşenlerinden biri olarak izlenirken, haftalık rezerv verileri finansal piyasalar tarafından düzenli olarak takip edilmektedir.

Swap Hariç Net Rezervlerde Artış Kaydedildi

Aynı dönemde swap işlemleri hariç net rezervler de yükseliş gösterdi. Verilere göre söz konusu rezervler, 500 milyon ABD Doları artışla 38,2 milyar ABD Doları’na çıktı.

Swap işlemleri hariç net rezervler, Merkez Bankasının kısa vadeli swap yükümlülükleri dikkate alınmadan hesaplanan rezerv büyüklüğünü yansıtması nedeniyle ekonomi çevreleri tarafından yakından izlenen göstergeler arasında yer alıyor.

Rezerv Verileri Yakından Takip Ediliyor

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası, rezerv gelişmelerine ilişkin verileri haftalık olarak yayımlamaya devam ediyor. Brüt rezervler, net uluslararası rezervler ve swap işlemleri hariç net rezervler, para politikası uygulamaları ile finansal istikrar göstergeleri kapsamında düzenli olarak kamuoyuyla paylaşılıyor.

24 Temmuz haftasına ilişkin tahmini veriler, brüt döviz rezervlerinde 162,8 milyar ABD Doları, swap işlemleri hariç net rezervlerde ise 38,2 milyar ABD Doları seviyesine ulaşıldığını ortaya koydu. Kesin rezerv verileri, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının haftalık para ve banka istatistikleri kapsamında yayımlanacak resmi bültenle netleşecek.