QNB Invest Odak - QNB Araştırma

Türkiye'de kartlı ödeme verileri, haziran ayında tüketim eğilimlerinin önceki aya kıyasla daha dengeli bir görünüm sergilediğini ortaya koydu. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası verilerine göre, mayıs ayında gözlenen güçlü artışın ardından kartlı harcamalarda normalleşme eğilimi öne çıktı.

Kartlı Harcamalarda Mayıs Sonrası Daha Dengeli Seyir

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası tarafından yayımlanan kartlı harcama verileri, haziran ayında tüketim harcamalarının sektörler arasında farklılaşmaya devam ettiğini gösterdi. Enflasyondan arındırılmış reel verilere göre bazı harcama kalemlerinde gerileme yaşanırken, belirli sektörlerde büyüme eğilimi sürdü.

Kartlı ödeme verileri, hane halkı tüketim eğilimlerinin izlenmesinde öncü göstergeler arasında yer alırken, haziran ayı verileri iç talepte kontrollü bir görünüm oluştuğuna işaret etti.

Elektronik ve Giyim Harcamalarında Reel Daralma

Haziran ayında elektronik sektöründe kartlı harcamalar reel bazda %6 oranında geriledi. Dayanıklı tüketim mallarına yönelik harcamalardaki yavaşlama, elektronik grubunda önceki aylara göre daha sınırlı bir talep görünümünü ortaya koydu.

Giyim sektöründe ise reel daralma daha belirgin gerçekleşti. Kartlı harcamalar bu grupta %11,8 oranında azaldı. Mevsimsel etkiler, tüketici tercihlerindeki değişim ve harcama kompozisyonundaki farklılaşma, giyim sektöründeki görünümü etkileyen unsurlar arasında yer aldı.

Kuyumculuk Sektörü Güçlü Performansını Korudu

Haziran ayında en dikkat çekici artış kuyumculuk sektöründe görüldü. Reel kartlı harcamalar bu alanda %29,6 oranında büyüdü.

Son dönemde altın fiyatlarındaki hareketlilik, tasarruf tercihlerindeki değişim ve yatırım amaçlı alımların etkisiyle kuyumculuk sektörünün kartlı harcamalar içerisindeki güçlü performansını sürdürdüğü gözlendi.

Yemek Harcamalarında Artış Devam Etti

Yemek sektöründe de büyüme eğilimi haziran ayında devam etti. Reel kartlı harcamalar %9,1 oranında artış kaydetti.

Restoran, kafe ve hızlı tüketim işletmelerinde kart kullanımının yaygınlaşması ile hizmet sektöründeki canlılık, yemek harcamalarının büyümesini destekleyen gelişmeler arasında yer aldı.10 Temmuz haftasına ilişkin açıklanan verilere göre resmi rezerv varlıkları 163,3 milyar ABD Dolarına yükselirken, döviz varlıklarında artış, altın rezervlerinde ise sınırlı bir gerileme kaydedildi. Açıklanan veriler, haftalık rezerv gelişmelerinin ekonomi gündeminde izlenen temel göstergeler arasında yer almaya devam etti.

Tüketim Eğilimlerinde Sektörel Ayrışma Sürüyor

Haziran ayı kartlı harcama verileri, tüketici harcamalarının sektörlere göre farklı yönlerde hareket ettiğini gösterdi. Elektronik ve giyim gibi bazı tüketim kalemlerinde reel daralma görülürken, kuyumculuk ve yemek sektörlerinde büyümenin devam etmesi, harcama kompozisyonundaki ayrışmanın sürdüğünü ortaya koydu.

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının yayımladığı kartlı ödeme verileri, iç talebin seyrine ilişkin öncü göstergeler arasında yer almayı sürdürürken, önümüzdeki dönemde açıklanacak enflasyon, perakende satış ve tüketim verileriyle birlikte değerlendirilerek ekonomik aktivitenin genel görünümüne ilişkin daha kapsamlı bir çerçeve sunacak.

Sermaye Piyasası Kurulu, haftalık bülteninde dört şirketin ilk halka arz başvurusunu onayladı. Albayrak Hazır Beton, Masfen Enerji, Metgün Enerji Yatırımları ve Kardemir Çelik Sanayi, onayın ardından Borsa İstanbul'da işlem görmek üzere halka arz sürecine resmen başladı.

SPK Haftalık Bülteninde Dört Yeni Halka Arz Yer Aldı

SPK tarafından yayımlanan haftalık bültende, dört şirketin ilk halka arzına onay verildiği açıklandı. Onaylanan halka arzlar, hem sermaye artırımı hem de mevcut ortakların pay satışını kapsıyor. Şirketlerin tamamında sabit fiyat yöntemi uygulanırken, halka arzların hiçbirinde ek pay satışı planlanmadı.

Son dönemde Borsa İstanbul'da halka arz faaliyetleri yeniden hız kazanırken, SPK'nın haftalık bültenlerinde düzenli olarak yeni şirketlerin onay alması dikkat çekiyor. Halka arzlar, şirketlerin finansman kaynaklarını çeşitlendirmesine katkı sağlarken yatırımcılara da yeni yatırım alternatifleri sunuyor.

Albayrak Hazır Beton Halka Arz Detayları

Albayrak Hazır Beton'un halka arzında mevcut ortaklardan Erdal Albayrak, Şeref Albayrak ve Osman Albayrak'a ait B grubu paylar satışa sunulacak. Her bir ortağa ait 7 milyon Türk Lirası nominal değerli pay olmak üzere toplam 21 milyon Türk Lirası nominal değerli pay yatırımcılara arz edilecek.

Halka arz kapsamında ek pay satışı gerçekleştirilmeyecek. 1 Türk Lirası nominal değerli paylar 38,60 Türk Lirası sabit fiyatla satışa sunulacak.

Şirket ayrıca sermaye artırımı gerçekleştirecek. Mevcut 201 milyon Türk Lirası olan sermaye, 49 milyon Türk Lirası bedelli sermaye artırımıyla 250 milyon Türk Lirası seviyesine çıkarılacak.

Masfen Enerji Halka Arz Süreci

Masfen Enerji'nin halka arzında mevcut ortaklardan Mehmet Songur'a ait 10 milyon Türk Lirası nominal değerli ve Kemal Onur Karakuş'a ait 20 milyon Türk Lirası nominal değerli B grubu paylar satışa konu olacak.

Şirket payları 45,68 Türk Lirası sabit fiyat üzerinden yatırımcılara sunulacak. Halka arz kapsamında ek pay satışı uygulanmayacak.

Masfen Enerji, halka arzla birlikte sermayesini 500 milyon Türk Lirası seviyesinden 55 milyon Türk Lirası bedelli sermaye artırımıyla 555 milyon Türk Lirası seviyesine yükseltecek.

Metgün Enerji Yatırımları Halka Arz Bilgileri

Metgün Enerji Yatırımları'nın halka arzında şirket ortağı Metin Güneş'e ait 45 milyon Türk Lirası nominal değerli B grubu paylar satışa sunulacak.

Halka arz fiyatı 20 Türk Lirası olarak belirlenirken, ek pay satışı planlanmadı. Şirketin mevcut sermayesi olan 544 milyon Türk Lirası, gerçekleştirilecek 90 milyon Türk Lirası bedelli sermaye artırımı sonrasında 635 milyon Türk Lirası seviyesine ulaşacak.

Kardemir Çelik Sanayi Halka Arz Ayrıntıları

SPK'dan onay alan şirketlerden biri olan Kardemir Çelik Sanayi'nin halka arzında mevcut ortaklardan Tevfik Önder Karalp'e ait 9 milyon Türk Lirası, Özge Yastı'ya ait 4,5 milyon Türk Lirası ve Özlem Bakırel'e ait 4,5 milyon Türk Lirası nominal değerli B grubu paylar yatırımcılara sunulacak.

Şirket payları 35 Türk Lirası sabit fiyatla satışa çıkarılacak. Halka arz kapsamında ek pay satışı gerçekleştirilmeyecek.

Kardemir Çelik Sanayi, halka arz sonrasında 720 milyon Türk Lirası olan sermayesini 110 milyon Türk Lirası artırarak 830 milyon Türk Lirası seviyesine yükseltecek.

Borsa İstanbul'da Halka Arz Süreci Devam Ediyor

Son dönemde sermaye piyasalarında halka arz faaliyetleri yeniden hareket kazanırken, SPK tarafından onaylanan yeni şirketlerle birlikte Borsa İstanbul'da işlem gören şirket sayısı artmaya devam ediyor.

Halka arz sürecini tamamlayan şirketler, talep toplama işlemlerinin ardından Borsa İstanbul'da işlem görmeye başlayacak. Şirketlere ilişkin kesin halka arz takvimi ve diğer süreçler, ilgili halka arzların detaylı bilgileri SPK onaylı izahname ve eklerinin paylaşılmasının ardından netleşecek.

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası, 10 Temmuz haftasına ilişkin para ve banka istatistiklerini yayımladı. Açıklanan veriler, son haftalarda devam eden rezerv artış eğiliminin sürdüğünü ve brüt, net ile swap hariç net rezervlerde yükseliş kaydedildiğini ortaya koydu.

Brüt Rezervler 163,3 Milyar ABD Dolarına Yükseldi

TCMB'nin açıkladığı verilere göre brüt uluslararası rezervler, 10 Temmuz haftasında artış gösterdi. Bir önceki hafta 159,7 milyar ABD Doları seviyesinde bulunan brüt rezervler, son verilerle birlikte 163,3 milyar ABD Dolarına ulaştı.

Brüt rezervlerde kaydedilen artış, son dönemde yayımlanan haftalık rezerv istatistiklerinde görülen yükseliş eğiliminin devam ettiğini gösterdi. Merkez Bankası, son aylarda rezervlerini artırmaya yönelik politikalarını sürdürürken, haftalık veriler piyasalar tarafından yakından takip edilmeye devam ediyor.

Net Uluslararası Rezervlerde Artış Devam Etti

Haftalık istatistiklere göre net uluslararası rezervlerde de yükseliş kaydedildi. Bir önceki hafta 55 milyar ABD Doları olan net rezervler, 10 Temmuz haftasında 56,3 milyar ABD Dolarına çıktı.

Net uluslararası rezervler, Merkez Bankası'nın kullanılabilir döviz varlıklarını göstermesi bakımından ekonomi çevreleri tarafından izlenen temel göstergeler arasında yer alıyor.

Swap Hariç Net Rezervler 42,5 Milyar ABD Dolarına Ulaştı

Piyasalarda yakından takip edilen bir diğer gösterge olan swap hariç net rezervlerde de artış sürdü. Bir önceki hafta 40 milyar ABD Doları seviyesinde bulunan swap hariç net rezervler, 10 Temmuz haftasında 42,5 milyar ABD Dolarına yükseldi.

Swap hariç net rezervler, Merkez Bankası'nın swap işlemleri hariç tutulduğunda sahip olduğu net döviz varlığını yansıtması nedeniyle rezerv görünümünün değerlendirilmesinde önemli göstergelerden biri olarak kabul ediliyor.

Rezerv Verileri Ekonomi Gündeminde Yakından İzleniyor

TCMB'nin haftalık rezerv verileri, para politikası uygulamaları ve finansal piyasalardaki gelişmeler açısından düzenli olarak takip edilen göstergeler arasında bulunuyor. Son haftalarda açıklanan veriler, brüt rezervler ile birlikte net uluslararası rezervler ve swap hariç net rezervlerde yükseliş eğiliminin devam ettiğini ortaya koydu.

Merkez Bankası tarafından yayımlanan haftalık para ve banka istatistikleri kapsamında açıklanan rezerv verileri, önümüzdeki dönemde de finansal piyasalar, yatırımcılar ve ekonomi çevreleri tarafından izlenmeye devam edecek.

Türkiye'de ekonomi yönetimi, 2026-2028 Orta Vadeli Program kapsamında üretim, yatırım ve ihracatı desteklemeye yönelik yapısal reform çalışmalarını sürdürüyor. Bu kapsamda sanayi ve reel sektöre yönelik yeni teşvik mekanizmaları ile vergi düzenlemelerinin hayata geçirilmesine yönelik hazırlıklar devam ediyor.

Yeni Teşvik Programları Üzerinde Çalışmalar Sürüyor

2026-2028 Orta Vadeli Program'ın yapısal reform eylemleri kapsamında, sanayi ve reel sektörün rekabet gücünü artırmayı amaçlayan yeni teşvik programlarının hazırlanması planlanıyor. Çalışmaların, üretim kapasitesinin geliştirilmesi, katma değerli üretimin desteklenmesi ve yatırım ortamının güçlendirilmesi hedefleri doğrultusunda şekillendiği belirtiliyor.

Hazırlıkları süren teşvik mekanizmalarının, özellikle yatırım yapan işletmelerin finansman olanaklarını desteklemesi ve üretim süreçlerini kolaylaştırması bekleniyor. Program kapsamında sektörlerin ihtiyaçlarına göre farklı destek modellerinin de değerlendirilmesi öngörülüyor.

Vergi Düzenlemeleri Gündemde

Orta Vadeli Program kapsamında üzerinde çalışılan başlıklardan biri de vergi uygulamalarına ilişkin düzenlemeler olarak öne çıkıyor. Bu doğrultuda, yatırım ve üretim faaliyetlerini teşvik etmeye yönelik çeşitli vergi indirimleri ve vergi sisteminde sadeleştirme adımlarının değerlendirilmesi planlanıyor.

Vergi politikalarının, yatırım ortamının iyileştirilmesi ve üretim odaklı büyümenin desteklenmesi amacıyla diğer ekonomik reformlarla birlikte ele alınması hedefleniyor.

Finansmana Erişimin Kolaylaştırılması Hedefleniyor

Program kapsamında işletmelerin finansmana erişimini kolaylaştıracak düzenlemeler de yer alıyor. Özellikle sanayi kuruluşları ile reel sektör temsilcilerinin yatırım finansmanına ulaşımını destekleyecek yeni uygulamalar üzerinde çalışmalar yürütülüyor.

Finansman olanaklarının geliştirilmesiyle birlikte yatırım süreçlerinin hızlandırılması, üretim kapasitesinin artırılması ve ekonomik faaliyetlerin sürdürülebilir şekilde desteklenmesi amaçlanıyor.

Tahkim Yasası'nın Kapsamının Genişletilmesi Planlanıyor

Yapısal reform gündeminde yer alan önemli başlıklardan biri de Tahkim Yasası'na ilişkin düzenlemeler olarak dikkat çekiyor. Hazırlanan çalışmalar kapsamında, yasanın kapsamının genişletilmesi ve yatırım uyuşmazlıklarının daha etkin şekilde çözülebilmesine yönelik düzenlemelerin değerlendirilmesi öngörülüyor.

Bu adımın, yatırım ortamının öngörülebilirliğini artırması ve uluslararası yatırımcıların Türkiye'ye yönelik ilgisini desteklemesi hedefleniyor.

Dış Yatırımların Artırılması Amaçlanıyor

Orta Vadeli Program'da yer alan yapısal reformların temel hedeflerinden biri de doğrudan yabancı yatırımların artırılması olarak öne çıkıyor. Bu kapsamda yatırım süreçlerinin kolaylaştırılması, hukuki altyapının güçlendirilmesi ve yatırımcı güvenini destekleyecek düzenlemelerin hayata geçirilmesi planlanıyor.

Ekonomi yönetimi, sanayi politikaları, finansmana erişim, vergi uygulamaları ve yatırım ortamını geliştirmeye yönelik reformları birlikte ele alarak üretim ve ihracat odaklı büyüme stratejisini desteklemeyi amaçlıyor.

Orta Vadeli Program Kapsamındaki Yapısal Reform Süreci

2026-2028 Orta Vadeli Program, makroekonomik istikrarın güçlendirilmesi, yatırım ortamının iyileştirilmesi ve sürdürülebilir büyümenin desteklenmesine yönelik çok sayıda yapısal reform başlığını içeriyor. Sanayi ve reel sektöre yönelik yeni teşvik programları, vergi düzenlemeleri, finansmana erişimi kolaylaştıracak uygulamalar ve yatırım süreçlerini destekleyecek hukuki düzenlemeler de bu reform gündeminin önemli unsurları arasında yer alıyor.

Söz konusu düzenlemelerin, ilgili kurumların hazırlık süreçlerinin tamamlanmasının ardından mevzuat çalışmaları doğrultusunda uygulamaya alınması bekleniyor.

Türkiye'de stratejik yatırımların desteklenmesine yönelik uygulanan Yatırım Taahhütlü Avans Kredisi programında kredi limiti artırıldı. Yeni düzenleme kapsamında programın toplam limiti 750 milyar Türk Lirası'na yükseltilirken, yatırım finansmanına yönelik kaynak kapasitesi genişletildi.

YTAK Programında Yeni Limit

Yatırım Taahhütlü Avans Kredisi programının toplam limiti 750 milyar Türk Lirası olarak güncellendi. Program, Türkiye'nin stratejik öneme sahip yatırımlarının finansmanına katkı sağlamayı ve üretim kapasitesini artıracak projeleri desteklemeyi amaçlıyor. Aynı zamanda döviz kazandırıcı faaliyetlere yönelik yatırımlar da program kapsamında finansman desteğinden yararlanabiliyor.

Limit artışıyla birlikte yatırımcıların uzun vadeli finansman imkanlarına erişiminin artırılması hedeflenirken, üretim, ihracat ve teknoloji odaklı yatırımların finansmanında daha geniş bir kaynak oluşturulması öngörülüyor.

Kullandırılan Kredi Tutarı 139,9 Milyar Türk Lirasına Ulaştı

Temmuz 2026 itibarıyla Yatırım Taahhütlü Avans Kredisi kapsamında kullandırılan toplam kredi tutarı 139,9 milyar Türk Lirası seviyesine ulaştı. Böylece program kapsamında ayrılan toplam kaynağın bir bölümü yatırım projelerine aktarılmış oldu.

Program çerçevesinde finansman sağlanan yatırımların; sanayi üretimi, yüksek katma değerli üretim, ihracat kapasitesinin artırılması ve cari dengeye katkı sağlayacak alanlarda yoğunlaşması hedefleniyor.

Kredi Faiz Oranları

Yatırım Taahhütlü Avans Kredisi kapsamında uygulanacak faiz oranları yatırımın niteliği, kapsamı ve finansman koşullarına göre değişiklik gösterebiliyor. Güncel uygulamada kredi faiz oranları %15 ile %30 arasında bulunuyor.

Program kapsamında sağlanan finansman, yatırımın belirlenen taahhütler doğrultusunda gerçekleştirilmesi şartıyla kullandırılıyor.

Stratejik ve Döviz Kazandırıcı Yatırımlara Destek Sürüyor

Yatırım Taahhütlü Avans Kredisi uygulaması, Türkiye'nin sanayi politikaları doğrultusunda stratejik sektörlerdeki yatırımların desteklenmesinde kullanılan finansman araçlarından biri olmayı sürdürüyor. Program kapsamında özellikle teknoloji yoğun üretim, ithalat bağımlılığını azaltan yatırımlar ve ihracat odaklı projeler öncelikli alanlar arasında yer alıyor.

Yetkili kurumlar tarafından yapılan güncellemeler doğrultusunda kredi limitinin artırılmasıyla birlikte, yatırım finansmanına yönelik kamu destek mekanizmalarının kapasitesi de genişletilmiş oldu.