Türkiye, yerli üretimin korunması, iç piyasanın dengelenmesi ve dış ticaret politikalarının güncellenmesi amacıyla çeşitli tarım ve sanayi ürünlerinde gümrük vergileri ile ek mali yükümlülüklerde değişikliğe gitti. Resmî Gazete'de yayımlanan düzenlemeler kapsamında bazı ürünlerde ithalat maliyetleri düşürülürken, bazı ürünlerde ise koruma tedbirleri artırıldı.

Kuru Soğan İthalatında Gümrük Vergisi Düşürüldü

Yapılan düzenlemeyle kuru soğan ithalatında uygulanan gümrük vergisi, geçici süreyle %49,5 seviyesinden %5'e indirildi. Düzenlemenin, iç piyasada arzın desteklenmesi ve fiyat istikrarının sağlanmasına katkı sunması amacıyla hayata geçirildiği bildirildi. İndirimli vergi uygulamasının belirlenen süre boyunca yürürlükte kalacağı açıklandı.

Ceviz İthalatında Ek Mali Yükümlülük Artırıldı

Kuru soğanın aksine ceviz ithalatında koruma tedbirleri güçlendirildi. Kabuklu ceviz ithalatında ton başına uygulanan ek mali yükümlülük 451 ABD Doları'ndan 738 ABD Doları'na yükseltildi. Kabuksuz ceviz ithalatında ise ton başına uygulanan ek mali yükümlülük 1.158 ABD Doları'ndan 1.772 ABD Doları'na çıkarıldı. Düzenleme, yerli ceviz üretiminin desteklenmesine yönelik ithalat politikalarının bir parçası olarak yürürlüğe girdi.

Tarım ve Gıda Ürünlerinde Kapsamlı Güncelleme

Yeni kararlar yalnızca kuru soğan ve ceviz ürünleriyle sınırlı kalmadı. Kurutulmuş tatlı biber, makarna, glikoz ve oligofruktoz başta olmak üzere çeşitli tarım ve gıda ürünlerinde de gümrük vergileri ile ek mali yükümlülükler yeniden düzenlendi. Bazı ürünlerde ithalat maliyetleri artırılırken, bazı ürünlerde ise daha düşük vergi oranları uygulanmaya başlandı. Böylece ürün bazlı koruma ve piyasa dengesi politikaları güncellendi.

Ek Mali Yükümlülük Listelerinde Değişiklik Yapıldı

Düzenleme kapsamında toplam 82 ürüne ek mali yükümlülük uygulanmasına karar verildi. Buna karşılık 42 üründe daha önce uygulanan ek mali yükümlülükler kaldırıldı. Güncellenen listeyle birlikte ithalat politikalarının sektör bazında yeniden şekillendirildiği ve ürün gruplarına göre farklı koruma mekanizmalarının uygulanacağı belirtildi.

Türkiye İstatistik Kurumu tarafından yayımlanan Mayıs ayı ciro endeksi verileri, sanayi, inşaat, ticaret ve hizmet sektörlerinde büyümenin sürdüğünü ortaya koydu. Hem aylık hem de yıllık bazda kaydedilen artışlar, ekonomik faaliyetlerdeki hareketliliğin devam ettiğine işaret etti.

Toplam Ciro Endeksinde Aylık ve Yıllık Artış

TÜİK verilerine göre, mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış toplam ciro endeksi Mayıs ayında bir önceki aya göre %3,1 arttı. Takvim etkisinden arındırılmış toplam ciro endeksi ise geçen yılın aynı ayına kıyasla %32,9 yükseldi.

Açıklanan veriler, ekonomik faaliyetlerin aylık bazda ivmesini korurken yıllık bazda da yüksek artış eğilimini sürdürdüğünü gösterdi.

Sanayi Sektöründe Yıllık Artış %36,6 Oldu

Sanayi ciro endeksi, Mayıs ayında geçen yılın aynı dönemine göre %36,6 artış gösterdi. Üretim faaliyetlerindeki büyüme ve iç piyasa ile dış talepteki hareketlilik, sanayi sektöründeki ciro artışında etkili unsurlar arasında yer aldı.

Sanayi sektörü, toplam ciro endeksine en yüksek katkıyı sağlayan alanlardan biri olmaya devam etti.

İnşaat Sektöründe Büyüme Devam Etti

İnşaat sektörü ciro endeksi yıllık bazda %23 artış kaydetti. Sektörde devam eden kamu ve özel sektör yatırımları ile sürdürülen projeler, cirodaki yükselişin devam etmesini sağladı.

Mayıs ayı verileri, inşaat sektörünün yıllık bazda büyümesini koruduğunu ortaya koydu.

Ticaret Sektöründe Ciro Artışı Sürdü

Ticaret sektörü ciro endeksi, geçen yılın aynı ayına göre %31,8 yükseldi. Toptan ve perakende ticaret faaliyetlerindeki hareketlilik ile iç talebin etkisi, sektörün ciro performansına yansıdı.

Veriler, ticaret sektörünün toplam ciro endeksi içerisindeki güçlü konumunu koruduğunu gösterdi.

Hizmet Sektörü Yüksek Büyümesini Korudu

Hizmet sektörü ciro endeksi Mayıs ayında yıllık bazda %34,8 arttı. Ulaştırma, konaklama, yiyecek-içecek hizmetleri, bilgi ve iletişim ile diğer hizmet faaliyetlerindeki hareketlilik, sektörün ciro performansını destekledi.

Hizmet sektöründe kaydedilen artış, ekonomik faaliyetlerin geniş bir alana yayıldığını ortaya koydu.

Mayıs Ayı Verileri Ekonomik Faaliyetlerde Süregelen Hareketliliği Gösterdi

Mayıs ayı ciro endeksi verileri, sanayi, inşaat, ticaret ve hizmet sektörlerinin tamamında yıllık bazda artış yaşandığını ortaya koydu. Toplam ciro endeksindeki aylık ve yıllık yükseliş, ekonomik faaliyetlerin farklı sektörlerde büyümesini sürdürdüğünü gösterirken, TÜİK tarafından açıklanan veriler sektörlerin ciro performansındaki güncel görünümü yansıttı.

Türkiye, Avrupa Birliği kamu alım pazarındaki payını artırmaya yönelik yeni bir düzenleme hazırlığı kapsamında Kamu İhale Kanunu'nda mütekabiliyet ilkesini güçlendirmeyi hedefliyor. Düzenleme, Türk şirketlerinin Avrupa Birliği kamu ihalelerine erişim imkanlarının artırılması ve karşılıklılık esasının daha etkin uygulanmasını amaçlıyor.

Kamu İhale Kanunu'nda Mütekabiliyet Düzenlemesi Gündemde

Hazırlıkları sürdürülen düzenleme kapsamında Kamu İhale Kanunu'na mütekabiliyet ilkesini esas alan yeni bir hükmün eklenmesi öngörülüyor. Bu adımla, Avrupa Birliği ülkelerinin Türk firmalarına yönelik kamu alımı uygulamaları dikkate alınarak, Türkiye'nin de kamu alımlarında karşılıklılık ilkesini daha belirgin şekilde uygulaması hedefleniyor.

Düzenlemenin temel amacı, Türk şirketlerinin Avrupa Birliği kamu alım pazarına erişimini kolaylaştırırken, yerli üreticilerin uluslararası rekabet gücünü desteklemek ve ihracat kapasitesini korumak olarak öne çıkıyor.

Avrupa Birliği Kamu Alım Pazarı Stratejik Önem Taşıyor

Avrupa Birliği'nin yıllık kamu alım pazarının büyüklüğü yaklaşık 2 trilyon Avro seviyesinde bulunuyor. Kamu alımları; altyapı, sağlık, ulaştırma, enerji, savunma, bilişim ve birçok farklı sektörde yüksek hacimli ihaleleri kapsıyor.

Bu büyüklük nedeniyle Avrupa Birliği kamu alımları, uluslararası firmalar açısından önemli ticari fırsatlar sunuyor. Türk şirketlerinin bu pazardaki varlığının artırılması, ihracatın çeşitlendirilmesi ve yeni ticaret imkanlarının oluşturulması açısından önem taşıyor.

Karşılıklılık İlkesi Ön Plana Çıkıyor

Hazırlanan düzenlemede mütekabiliyet, yani karşılıklılık ilkesi temel unsur olarak öne çıkıyor. Buna göre Türkiye'nin kamu alımlarında uygulayacağı yaklaşımın, diğer ülkelerin Türk firmalarına sağladığı erişim imkanlarıyla uyumlu hale getirilmesi amaçlanıyor.

Bu yaklaşımın, kamu alımlarında karşılıklı erişim imkanlarının geliştirilmesine katkı sağlaması ve uluslararası ticarette daha dengeli bir yapı oluşturması hedefleniyor.

Yerli Üretim ve İhracat Hedefleri Desteklenecek

Düzenleme ile birlikte yerli üretimin desteklenmesi, ihracat yapan firmaların uluslararası pazarlardaki rekabet imkanlarının korunması ve kamu alımları üzerinden yeni ticaret fırsatlarının oluşturulması hedefleniyor.

Özellikle Avrupa Birliği ülkelerinde gerçekleştirilen kamu ihalelerine daha etkin katılım sağlanması, Türk üreticilerinin farklı sektörlerde yeni iş imkanlarına ulaşmasına katkı sunabilecek başlıklar arasında yer alıyor.

Temmuz Ayında Piyasaların Gündeminde Ne Var?

Temmuz ayına girilirken küresel piyasalarda jeopolitik gelişmeler ve merkez bankalarının para politikalarına yönelik beklentiler fiyatlamaların ana belirleyicisi olmaya devam ediyor. Türkiye tarafında ise yatırımcıların odağında enflasyon görünümü, TCMB’nin olası faiz indirimi süreci ve şirketlerin ikinci çeyrek finansal sonuçları yer alıyor.

Özellikle otomotiv ve çimento sektörlerindeki görünüm, yılın ikinci yarısında daha pozitif bir görüntü ortaya koyuyor. Raporda öne çıkan sektörleri ve beklentileri birlikte değerlendirelim.

Otomotiv Sektöründe Normalleşme Süreci Devam Ediyor

Haziran ayında Türkiye otomobil ve hafif ticari araç pazarı yıllık bazda %11,4 daralarak yaklaşık 105 bin adet seviyesinde gerçekleşti. İlk altı aylık dönemde ise toplam pazar %8,2 küçülürken satışlar 558 bin adet oldu.

Elektrikli otomobil satışları ilk yarıda yıllık bazda gerilemesine rağmen toplam binek araç satışları içerisindeki payını yaklaşık %19 seviyesine taşımayı başardı. Bu durum sektörün dönüşümünün devam ettiğini gösterirken, iç talepteki yavaşlama genel satış performansını sınırlamaya devam ediyor.

Şirket bazında bakıldığında;

TOFAŞ (TOASO) tarafında özellikle Egea modeli satışları olumlu katkı sağladı. Hafif ticari araç segmentinde yeni K0 modelinin güçlü büyümesi dikkat çekti.

Ford Otosan (FROTO) iç pazarda sınırlı ürün gamı nedeniyle zayıf görünümünü sürdürürken, hafif ticari araç tarafındaki güçlü pazar payı önemli destek olmaya devam etti.

Doğuş Otomotiv (DOAS) ise hafif ticari araç segmentinde pazar payını artırmayı başardı.

Mevcut veriler, otomotiv sektöründe pandemi sonrası oluşan olağanüstü talep döneminin ardından daha dengeli ve sürdürülebilir bir büyüme patikasına geçildiğine işaret ediyor.

Faiz İndirimi Beklentileri Otomotiv Talebini Destekleyebilir

Otomotiv sektörü açısından en önemli gündem maddelerinden biri TCMB'nin yılın ikinci yarısında yeniden başlayabilecek faiz indirimi süreci olacak.

Finansman maliyetlerinde yaşanabilecek olası düşüş;

• Taşıt kredilerine erişimi kolaylaştırabilir,
• Ertelenen otomobil talebini yeniden canlandırabilir,
• Özellikle binek araç satışlarında toparlanmayı destekleyebilir.

Bununla birlikte Orta Doğu'daki jeopolitik gelişmeler ve küresel ekonomik görünüm yatırımcıların yakından takip ettiği risk unsurları arasında yer almaya devam ediyor.

Çimento Sektöründe İkinci Yarı Beklentileri Güçleniyor

Yılın ilk çeyreğinde sektör açısından zorlu bir dönem yaşandı.

• Yurt içi satışlar %11 gerilerken,
• İhracat yalnızca %1 büyüme gösterdi.
• Fiyat artışları enflasyonun altında kaldı.
• Artan petrokok maliyetleri üreticiler üzerinde önemli baskı oluşturdu.

Buna karşın ikinci çeyreğin başlamasıyla birlikte tablo kademeli olarak iyileşmeye başladı.

Nisan ayında;

• Yurt içi satışlar %14 arttı.
• İhracat %12 büyüdü.
• Çimento fiyatlarında çeyrek başından itibaren yaklaşık %11 artış görüldü.

Bu gelişmeler sektörün operasyonel görünümünde toparlanmaya işaret ediyor.

OYAK Çimento Öne Çıkıyor

Çimento sektöründe özellikle yılın ikinci yarısı için olumlu beklentiler bulunuyor.

Bu beklentileri destekleyen başlıca faktörler;

• TOKİ sosyal konut projelerinin başlayacak olması,
• Suriye'nin yeniden inşa sürecinin ihracata katkı sağlayabilecek olması,
• Enerji maliyetlerinde normalleşme beklentisi.

Bu görünüm doğrultusunda OYAK Çimento'nun mevcut değerlemesinin sektör ortalamalarına göre cazip olduğu değerlendiriliyor. Şirket yaklaşık 4,5x FD/FAVÖK çarpanıyla işlem görürken küresel benzerlerine göre yaklaşık %40 iskontolu seviyede bulunuyor.

Temmuz ayı itibarıyla piyasalarda en önemli tema, para politikasındaki olası normalleşme süreci olacak. Faiz indirimlerinin başlaması halinde iç tüketime duyarlı sektörlerde yeniden ivmelenme görülebilir.

Otomotiv sektöründe talep normalleşirken, çimento sektöründe ise ikinci yarıda operasyonel toparlanmanın hız kazanması bekleniyor. Jeopolitik gelişmeler ve küresel risk iştahı kısa vadede fiyatlamaları etkilemeye devam etse de, şirket bazlı seçici yaklaşımın önemini koruduğu bir döneme giriliyor.

Uzun vadeli yatırım perspektifinde güçlü bilanço yapısına sahip, operasyonel görünürlüğü yüksek ve cazip değerlemeyle işlem gören şirketler yatırımcıların radarında olmaya devam ediyor.

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı, 2026 yılı Yenilenebilir Enerji Kaynak Alanı yarışmalarını duyurarak güneş ve rüzgar enerjisi yatırımlarına yönelik yeni bir süreci başlattı. Toplam 2.400 megavatlık kapasiteyi kapsayan yarışmalar, Türkiye'nin yenilenebilir enerji kurulu gücünü artırmaya yönelik uzun vadeli hedefleri doğrultusunda önemli bir adım olarak öne çıkıyor.

2026 YEKA Yarışmaları Kapsamında 2.400 Megavatlık Yeni Kapasite

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı tarafından açıklanan 2026 YEKA yarışmaları kapsamında, toplam 2.400 megavatlık yenilenebilir enerji kapasitesi yatırımcılara açıldı. Bu kapasitenin 900 megavatı güneş enerjisi santrallerine, 1.500 megavatı ise rüzgar enerjisi santrallerine ayrıldı.

YEKA modeli, büyük ölçekli yenilenebilir enerji yatırımlarının planlı şekilde hayata geçirilmesini amaçlayan uygulamalar arasında yer alıyor. Düzenlenen yarışmalarla birlikte hem yeni üretim kapasitesinin sisteme kazandırılması hem de enerji arz güvenliğinin güçlendirilmesi hedefleniyor.

Türkiye'nin Yenilenebilir Enerji Kurulu Gücü Artıyor

Türkiye'nin toplam kurulu elektrik gücü 125.000 megavatın üzerine ulaşmış durumda bulunuyor. Bu kapasitenin yaklaşık 78.000 megavatını yenilenebilir enerji kaynakları oluşturuyor.

Hidroelektrik, rüzgar, güneş, jeotermal ve biyokütle kaynaklarından oluşan yenilenebilir enerji portföyü, son yıllarda gerçekleştirilen yatırımlarla istikrarlı şekilde büyümeye devam ediyor. Özellikle güneş ve rüzgar enerjisinde devreye alınan yeni santraller, kurulu gücün artmasına katkı sağlıyor.

2035 Hedefi: 120.000 Megavat Yenilenebilir Enerji

Türkiye'nin enerji politikaları kapsamında belirlenen uzun vadeli hedeflerden biri, 2035 yılına kadar yenilenebilir enerji kurulu gücünü 120.000 megavata çıkarmak olarak açıklandı.

Bu hedef doğrultusunda güneş ve rüzgar enerjisi yatırımlarının hızlandırılması, iletim altyapısının güçlendirilmesi ve yeni YEKA yarışmalarının düzenlenmesi planlanıyor. Böylece elektrik üretiminde yenilenebilir enerji kaynaklarının payının artırılması ve enerji arzının çeşitlendirilmesi amaçlanıyor.

Başvurular 13 Ekim'de Alınacak

Bakanlık tarafından yayımlanan takvime göre, 2026 YEKA yarışmaları için başvurular 13 Ekim 2026 tarihinde kabul edilecek. Yarışmaların tamamlanmasının ardından uygun bulunan projelerin yatırım süreçlerinin başlatılması planlanıyor.

İhale sürecinde yatırımcıların teknik ve mali yeterlilik kriterlerini karşılaması beklenirken, projelerin belirlenen takvim doğrultusunda hayata geçirilmesi öngörülüyor.

YEKA Modeli Yenilenebilir Enerji Yatırımlarında Önemli Rol Üstleniyor

YEKA modeli, Türkiye'de büyük ölçekli yenilenebilir enerji projelerinin geliştirilmesini destekleyen uygulamalardan biri olarak uygulanıyor. Model kapsamında belirlenen alanlarda gerçekleştirilen yarışmalar sayesinde yatırım süreçlerinin planlı şekilde yürütülmesi ve üretim kapasitesinin artırılması hedefleniyor.

Son yıllarda düzenlenen güneş ve rüzgar enerjisi YEKA yarışmalarıyla çok sayıda proje yatırım aşamasına geçerken, yeni açıklanan 2026 yarışmaları da bu sürecin devamı niteliğinde değerlendiriliyor. Yeni kapasitenin devreye alınmasıyla birlikte Türkiye'nin yenilenebilir enerji üretim altyapısının daha da güçlenmesi bekleniyor.

Ticaret Bakanlığı, yerli üretimi desteklemek, istihdamı güçlendirmek ve cari açığın azaltılmasına katkı sağlamak amacıyla ithalat rejimi ve gümrük uygulamalarına yönelik yeni düzenlemeleri hayata geçirdi. Yapılan güncellemeler kapsamında gözetim uygulamalarının kapsamı genişletilirken, çeşitli ürün gruplarına ilişkin yeni esaslar yürürlüğe alındı.

İthalat Politikalarında Kapsamlı Güncelleme

Bakanlık tarafından yayımlanan yeni düzenlemeler kapsamında toplam 18 ürün grubuna ilişkin gözetim tebliğleri güncellendi. Bu çerçevede 10 ürün grubunda gözetim uygulamasında esas alınan birim fiyatlar yeniden belirlenirken, 8 ürün grubunda ise ilk kez gözetim kıymeti tespit edildi.

Yapılan değişikliklerle birlikte yürürlükte bulunan gözetim tebliği sayısı 192'ye yükseldi. Söz konusu düzenlemelerin, ithalat işlemlerinde güncel piyasa koşullarının dikkate alınmasını ve gözetim mekanizmasının daha etkin şekilde uygulanmasını amaçladığı belirtildi.

Gözetim Uygulamalarının Kapsamı Genişletildi

Gözetim uygulamaları, ithalatı gerçekleştirilen belirli ürün gruplarının yakından izlenmesini sağlayan ticaret politikası araçları arasında yer alıyor. Bakanlık tarafından yapılan son düzenlemelerle birlikte farklı sektörlerde yer alan ürünler için gözetim uygulamalarının kapsamı genişletildi.

Gözetim sistemi kapsamında belirlenen kıymet ve birim fiyatlar, ithalat işlemlerinde referans niteliği taşırken, uygulamanın dış ticaret verilerinin daha sağlıklı takip edilmesine katkı sağlaması hedefleniyor.

Yerli Üretimin Desteklenmesine Yönelik Adımlar

Ticaret Bakanlığı, son dönemde dış ticaret politikalarında yerli üretimin korunmasına yönelik çeşitli uygulamaları hayata geçiriyor. Gözetim uygulamalarının güncellenmesinin yanı sıra, ihtiyaç duyulan sektörlerde damping önlemleri, korunma tedbirleri ve ilave gümrük vergilerine ilişkin düzenlemeler de belirli dönemlerde yürürlüğe alınıyor.

Bu kapsamda gerçekleştirilen son değişikliklerin de yerli üreticilerin rekabet koşullarının desteklenmesi, üretim kapasitesinin korunması ve istihdamın güçlendirilmesine yönelik dış ticaret politikalarının bir parçası olduğu ifade ediliyor.

Cari Açığın Azaltılmasına Katkı Sağlaması Hedefleniyor

Bakanlığın yaptığı düzenlemeler, dış ticaret dengesinin desteklenmesine yönelik politikalar kapsamında değerlendiriliyor. İthalatın yakından izlenmesi ve belirli ürün gruplarında gözetim uygulamalarının etkinleştirilmesiyle birlikte dış ticaret verilerinin daha sağlıklı analiz edilmesi ve cari açığın azaltılmasına katkı sağlanması hedefleniyor.

Son dönemde yürürlüğe alınan ithalat politikaları, özellikle üretim kapasitesi bulunan sektörlerde yerli sanayinin desteklenmesi ve ithalat kaynaklı rekabet koşullarının dengelenmesine yönelik uygulamalarla birlikte sürdürülüyor.

Düzenlemeler Uluslararası Ticaret Kuralları Çerçevesinde Hazırlandı

Ticaret Bakanlığı, söz konusu güncellemelerin uluslararası yükümlülükler dikkate alınarak hazırlandığını açıkladı. Düzenlemelerin, Dünya Ticaret Örgütü kuralları ile Avrupa Birliği Gümrük Birliği kapsamında yürürlükte bulunan yükümlülükler doğrultusunda oluşturulduğu bildirildi.

Bakanlık, dış ticaret politikalarında yerli üretimin desteklenmesi ile uluslararası ticaret kurallarına uyum arasında denge gözetilmeye devam edileceğini belirtirken, ithalat rejimine ilişkin düzenlemelerin ihtiyaçlar doğrultusunda güncellenmeyi sürdüreceğini ifade etti.

Türkiye ile Birleşik Krallık arasında devam eden Serbest Ticaret Anlaşması  müzakereleri, iki ülke arasındaki ekonomik ilişkilerin daha da güçlendirilmesini hedefliyor. Taraflar, mevcut ticaret hacmini artıracak yeni düzenlemeler üzerinde çalışmalarını sürdürürken, farklı sektörlerde iş birliğinin genişletilmesi de gündemde yer alıyor.

Ticaret Hacminin İki Katına Çıkarılması Hedefleniyor

Birleşik Krallık Ticaretten Sorumlu Devlet Bakanı Chris Bryant, Türkiye ile Birleşik Krallık arasında yürütülen Serbest Ticaret Anlaşması müzakereleri kapsamında yıllık ticaret hacminin mevcut seviyesinin iki katına çıkarılmasının hedeflendiğini açıkladı. Hâlihazırda iki ülke arasındaki ticaret hacmi 28 milyar İngiliz Sterlini seviyesinde bulunuyor.

Müzakereler, mevcut ticaret ilişkilerinin kapsamını genişletmenin yanı sıra yatırım, hizmetler ve yeni nesil ticaret alanlarını da kapsayacak şekilde ilerliyor. Taraflar, güncellenmiş anlaşmayla ekonomik iş birliğinin daha kapsamlı bir yapıya kavuşturulmasını amaçlıyor.

Öncelikli İş Birliği Alanları

Görüşmeler kapsamında raylı sistemler, lojistik, enerji ve sağlık sektörleri öncelikli alanlar arasında öne çıkıyor. Bu sektörlerde hem kamu hem de özel sektör yatırımlarının artırılması, teknoloji paylaşımının geliştirilmesi ve ticaretin kolaylaştırılması hedefleniyor.

Özellikle ulaştırma altyapısı ve enerji projelerinin, iki ülke arasındaki ekonomik iş birliğinin derinleşmesinde önemli rol üstlenmesi bekleniyor. Sağlık alanında ise tıbbi teknoloji, ilaç ve sağlık hizmetlerine yönelik ortak çalışmaların geliştirilmesi planlanıyor.

Altyapı Projelerine Finansman Desteği

Chris Bryant, Birleşik Krallık'ın ihracat kredi kuruluşu olan UK Export Finance aracılığıyla Türkiye'de yürütülen altyapı projelerine finansman desteği sağlandığını belirtti. Bu destek mekanizmasının, özellikle büyük ölçekli ulaşım ve altyapı yatırımlarında uluslararası finansmana erişimi kolaylaştırmayı amaçladığı ifade edildi.

Altyapı yatırımlarına yönelik finansman olanaklarının geliştirilmesi, iki ülke arasındaki ticari ilişkilerin yanı sıra yatırım hacminin de artırılmasına katkı sağlayabilecek başlıklar arasında değerlendiriliyor.

Güncellenen Serbest Ticaret Anlaşmasının Kapsamı Genişliyor

Türkiye ile Birleşik Krallık arasında yürürlükte bulunan mevcut Serbest Ticaret Anlaşması, Birleşik Krallık'ın Avrupa Birliği'nden ayrılmasının ardından ticari ilişkilerin kesintisiz devam etmesi amacıyla uygulanmaya başlamıştı. Devam eden müzakereler ise mevcut anlaşmanın kapsamının genişletilmesini hedefliyor.

Yeni dönemde dijital ticaret, hizmet ticareti, yatırımlar, sürdürülebilir kalkınma, yeşil dönüşüm ve tedarik zincirlerinin güçlendirilmesi gibi başlıkların da müzakere sürecinde yer aldığı belirtiliyor. Böylece iki ülke arasındaki ekonomik iş birliğinin yalnızca mal ticaretiyle sınırlı kalmayarak daha geniş bir çerçevede ilerlemesi amaçlanıyor.

Türkiye İstatistik Kurumu tarafından açıklanan Mayıs 2026 dönemi verilerine göre inşaat maliyet endeksi artışını sürdürdü. Endekste hem aylık hem de yıllık bazda yükseliş kaydedilirken, malzeme ve işçilik maliyetlerindeki artışlar sektörün genel maliyet görünümünü şekillendirdi.

Mayıs Ayında İnşaat Maliyet Endeksi Yükseldi

TÜİK verilerine göre inşaat maliyet endeksi, Mayıs ayında bir önceki aya göre %1,9 artış gösterdi. Yıllık bazda ise endeksteki yükseliş %29,8 olarak gerçekleşti. Açıklanan veriler, inşaat sektöründe maliyet artışlarının devam ettiğini ortaya koydu.

İnşaat maliyet endeksi; malzeme ve işçilik giderlerindeki değişimleri kapsayan temel göstergeler arasında yer alıyor ve sektördeki maliyet eğilimlerinin izlenmesinde önemli bir veri olarak değerlendiriliyor.

Malzeme ve İşçilik Endekslerinde Artış Devam Etti

Mayıs ayında malzeme endeksi aylık bazda %1,8 artarken, işçilik endeksi %2 yükseldi. Yıllık değişimlere bakıldığında ise malzeme endeksi %28,6, işçilik endeksi ise %32 artış kaydetti.

Son aylarda özellikle işçilik maliyetlerinde görülen yükseliş eğilimi devam ederken, malzeme fiyatlarındaki artış da inşaat maliyetleri üzerindeki etkisini sürdürdü.

İnşaat Sektöründe Maliyet Verileri Yakından İzleniyor

İnşaat maliyet endeksi, konut üretimi, altyapı yatırımları ve kamu projeleri başta olmak üzere sektörün farklı alanlarında maliyet gelişmelerinin takip edilmesinde kullanılan temel ekonomik göstergeler arasında bulunuyor.

2026 yılı boyunca açıklanan veriler, malzeme ve işçilik kalemlerindeki fiyat değişimlerinin inşaat maliyetleri üzerinde belirleyici olmaya devam ettiğini gösterirken, sektör paydaşları tarafından aylık ve yıllık endeks verileri düzenli olarak takip ediliyor.

Türk Lirası cinsi mevduatların toplam mevduatlar içindeki payı, son verilerle birlikte yaklaşık %62 seviyesine yükselerek son 11 yılın en yüksek oranına ulaştı. Açıklanan veriler, finansal sistemde Türk Lirası varlıklara yönelimin devam ettiğine işaret ediyor.

Türk Lirası Mevduatlarında Dikkat Çeken Artış

Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, Türk Lirası mevduatların toplam mevduatlar içerisindeki payının yaklaşık %62 seviyesine yükseldiğini belirtti. Bu oranın son 11 yılın en yüksek seviyesi olduğu ifade edilirken, ters dolarizasyon sürecinde kaydedilen ilerlemeye dikkat çekildi.

Veriler, tasarruf sahiplerinin Türk Lirası cinsi mevduatlara yöneliminin sürdüğünü ortaya koyarken, mevduat kompozisyonunda Türk Lirasının ağırlığının arttığını gösteriyor.

Ters Dolarizasyon Süreci Devam Ediyor

Ekonomi yönetiminin uyguladığı para ve maliye politikaları kapsamında, son dönemde Türk Lirası varlıklara geçişin desteklenmesine yönelik çeşitli adımlar atıldı. Bu süreçte mevduat tercihleri yakından izlenirken, döviz cinsi hesapların toplam mevduat içindeki payında gerileme, Türk Lirası mevduatlarda ise artış eğilimi gözlemleniyor.

Ters dolarizasyon olarak tanımlanan bu süreç, tasarrufların döviz yerine Türk Lirası finansal araçlara yönelmesini ifade ediyor. Bankacılık sektörüne ilişkin güncel veriler de bu eğilimin devam ettiğini gösteriyor.

Bankacılık Sektöründeki Mevduat Dağılımı Değişiyor

Bankacılık sektöründe açıklanan son veriler, Türk Lirası mevduatların toplam mevduatlar içerisindeki payının yükselmeye devam ettiğini ortaya koyuyor. Mevduat dağılımındaki bu değişim, son yıllarda uygulanan makroekonomik politikalar ve finansal düzenlemelerle birlikte yakından takip edilen göstergeler arasında bulunuyor.

Uzmanlar ve piyasa katılımcıları, mevduat kompozisyonundaki değişimi para politikalarının etkinliği, yatırımcı tercihleri ve finansal sistemdeki gelişmeler açısından izlemeyi sürdürüyor.

Türkiye'nin ihracat performansı, 2026 yılının üçüncü çeyreğine ilişkin beklentiler ve haziran ayı dış ticaret verileriyle birlikte olumlu bir görünüm sergiledi. Açıklanan güncel veriler, hem ihracat beklentilerinde hem de ihracat hacminde artış yaşandığını ortaya koydu.

İhracat Beklenti Endeksi 101,5 Seviyesine Çıktı

Ticaret Bakanı Ömer Bolat tarafından açıklanan verilere göre, 3Ç26 ilişkin ihracat beklenti endeksi bir önceki çeyreğe göre 2,4 puan artarak 101,5 seviyesine yükseldi. Endeksin 100 puanın üzerinde gerçekleşmesi, ihracatçılar açısından gelecek döneme yönelik beklentilerin olumlu yönde şekillendiğini gösteriyor.

İhracat beklenti endeksindeki yükseliş; küresel pazarlardaki talep görünümü, üretim kapasitesi, yeni siparişler ve ihracat faaliyetlerine ilişkin beklentiler doğrultusunda değerlendiriliyor.

Haziran Ayı İhracatı 24,9 Milyar Dolara Ulaştı

Haziran ayında Türkiye'nin ihracatı, geçen yılın aynı ayına göre %21,9 artış göstererek 24,9 milyar ABD Dolarına yükseldi. Bu tutar, bugüne kadar kaydedilen en yüksek üçüncü aylık ihracat değeri olarak kayıtlara geçti.

Aynı dönemde ihracattaki artışta sanayi üretimi, imalat sektörünün dış pazarlardaki performansı ve farklı sektörlerde ihracat hacminin yükselmesi etkili oldu. Haziran verileri, yılın ikinci çeyreğinin güçlü bir dış ticaret performansıyla tamamlandığını ortaya koydu.

İlk Altı Ayda 136,1 Milyar Dolarlık İhracat

Ocak-haziran dönemini kapsayan ilk altı aylık süreçte Türkiye'nin toplam ihracatı 136,1 milyar ABD Dolarına ulaştı. Yılın ilk yarısında elde edilen bu performans, dış ticaret hacmindeki artışın sürdüğünü gösterirken, ihracatın ekonomik faaliyet içerisindeki payını da destekleyen gelişmeler arasında yer aldı.

İlk yarı verileri, yıl genelindeki ihracat hedeflerine yönelik gerçekleşmeler açısından da önemli bir gösterge niteliği taşıyor.

Son 12 Aylık İhracatta Yeni Rekor

Açıklanan verilere göre son 12 aylık ihracat toplamı 277,9 milyar ABD Dolarına yükselerek tüm zamanların en yüksek seviyesine ulaştı. Böylece yıllık bazda ihracat hacminde yeni bir rekor kaydedildi.

Yıllık ihracat verilerindeki yükseliş, aylık performansın istikrarlı şekilde devam ettiğini ve dış ticaret hacminin uzun vadeli görünümünde artış eğiliminin sürdüğünü ortaya koyuyor.

Yapay zekâ teknolojilerine yönelik küresel talebin hızla artmasıyla birlikte yarı iletken sektörünün en önemli oyuncularından biri olan SK Hynix, gerçekleştireceği halka arz ile yatırımcıların gündemine oturdu. Özellikle yüksek bant genişlikli bellek (HBM) çiplerinde elde ettiği güçlü pazar konumu sayesinde şirket, son yıllarda yapay zekâ ekosisteminin en kritik tedarikçilerinden biri haline geldi.

SK Hynix'in halka arzı, yalnızca şirket açısından değil, küresel teknoloji sektörü ve yarı iletken endüstrisi açısından da yakından takip edilen gelişmeler arasında yer alıyor.

SK Hynix Ne İş Yapıyor?

SK Hynix, dünyanın en büyük bellek çipi üreticilerinden biridir. Şirket;

• DRAM bellek
• NAND Flash depolama çözümleri
• Yüksek Bant Genişlikli Bellek (HBM)
• Veri merkezi çözümleri
• Yapay zekâ sunucu bellekleri alanlarında faaliyet göstermektedir.
  
  

Son yıllarda özellikle yapay zekâ uygulamalarında kullanılan HBM çiplerine yönelik talebin hızla artması, şirketin gelir ve kârlılık performansını önemli ölçüde desteklemiştir.

Yapay Zekâ Dalgası SK Hynix'i Nasıl Destekliyor?

Günümüzde büyük dil modelleri, veri merkezleri ve yüksek performanslı hesaplama sistemleri çok yüksek bellek kapasitesine ihtiyaç duyuyor.

Bu noktada SK Hynix, özellikle HBM teknolojisinde dünyanın lider üreticileri arasında yer alıyor.

Şirket;

• Yapay zekâ GPU'larında kullanılan gelişmiş bellek çözümleri,
• Veri merkezi yatırımları,
• Bulut bilişim altyapıları,
• Yüksek performanslı işlem platformları
  
  

sayesinde küresel talebin en önemli faydalanıcılarından biri olarak görülüyor.

Halka Arz Neden Önemli?

SK Hynix halka arzı, yatırımcılara yalnızca bir yarı iletken üreticisine değil, aynı zamanda küresel yapay zekâ büyüme temasına da dolaylı erişim sağlayabilecek önemli gelişmelerden biri olarak değerlendiriliyor.

Özellikle son dönemde;

• Yapay zekâ yatırımlarının hızlanması,
• Veri merkezi harcamalarının artması,
• Bellek fiyatlarında toparlanma,
• HBM çiplerine yönelik güçlü sipariş akışı şirketin uzun vadeli büyüme beklentilerini destekleyen faktörler arasında yer alıyor.
  
  

Yatırımcıların Yakından Takip Edeceği Unsurlar

Halka arz sonrasında yatırımcıların dikkat edeceği temel başlıklar şunlar olacak:

• Yapay zekâ çiplerine yönelik küresel talep
• HBM üretim kapasitesindeki artış
• DRAM ve NAND fiyatlarının seyri
• Veri merkezi yatırımlarındaki büyüme
• Şirketin kârlılık marjları
• Yeni nesil bellek teknolojilerine yönelik yatırımlar
  
  

Özellikle büyük teknoloji şirketlerinin yapay zekâ yatırımlarını sürdürmesi, SK Hynix'in büyüme görünümü açısından kritik önem taşıyor.

Riskler Neler?

Her ne kadar uzun vadeli görünüm güçlü olsa da yatırımcıların bazı riskleri de göz önünde bulundurması gerekiyor.

Bunlar arasında;

• Bellek çipi fiyatlarındaki dalgalanmalar,
• Küresel ekonomik yavaşlama,
• Jeopolitik riskler,
• Artan rekabet,
• Teknoloji yatırım döngüsündeki değişimler öne çıkıyor.
  
  

Yarı iletken sektörü döngüsel yapıya sahip olduğundan, talep ve fiyat hareketleri şirket finansalları üzerinde doğrudan etkili olabiliyor.

SK Hynix halka arzı, yapay zekâ ekosisteminin en önemli bileşenlerinden biri olan bellek teknolojilerine yatırım yapmak isteyen yatırımcılar açısından dikkat çeken gelişmeler arasında yer alıyor.

Şirketin özellikle HBM teknolojilerindeki güçlü konumu, veri merkezi yatırımlarındaki büyüme ve yapay zekâ uygulamalarının yaygınlaşması, uzun vadeli büyüme potansiyelini destekleyen temel unsurlar olarak öne çıkıyor. Bununla birlikte yatırım kararlarında halka arz değerlemesi, finansal performans ve sektör dinamiklerinin birlikte değerlendirilmesi önem taşıyor.

Elektrik Piyasası Kanunu'nda yapılması öngörülen değişiklikle, genel aydınlatma kapsamındaki elektrik giderlerinin Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı bütçesine ayrılan ödenek ile ilgili belediyeler ve il özel idarelerinin genel bütçe vergi gelirlerinden karşılanmasına ilişkin uygulamanın süresi 31 Aralık 2030 tarihine kadar uzatılıyor. Düzenlemeyle birlikte belediyeler ve il özel idarelerinden yapılacak kesinti oranları da artırılırken, merkezi yönetim bütçesinde yıllık yaklaşık 3 milyar Türk Lirası tasarruf sağlanması hedefleniyor.

Elektrik Piyasası Kanunu'nda Değişiklik Teklifi Meclis Gündeminde

TBMM'ye sunulan torba kanun teklifinde, Elektrik Piyasası Kanunu'na yönelik önemli değişiklikler yer alıyor. Düzenleme kapsamında sokak aydınlatmaları başta olmak üzere genel aydınlatma kapsamındaki elektrik giderlerinin finansman modeli yeniden şekillendiriliyor.

Mevcut uygulamada genel aydınlatma giderleri, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı bütçesine ayrılan ödenek ile belediyeler ve il özel idarelerinin genel bütçe vergi gelirlerinden yapılan kesintiler yoluyla karşılanıyor. Kanun teklifiyle bu uygulamanın süresi 31 Aralık 2030 tarihine kadar uzatılıyor.

Belediyelerin Katkı Paylarında Yeni Oranlar Uygulanacak

Teklif kapsamında belediyeler ve il özel idarelerinden yapılacak kesinti oranlarında artış öngörülüyor. Buna göre büyükşehir belediyeleri ile mücavir alan sınırları içerisindeki belediyelerde genel aydınlatma giderleri için uygulanacak kesinti oranı %10'dan %30'a çıkarılacak.

Diğer belediyelerde ise mevcut %5'lik kesinti oranı %15 olarak uygulanacak. Büyükşehir sınırları dışında kalan alanlarda il özel idarelerinin payından yapılacak kesinti de %10'dan %30'a yükseltilecek.

Merkezi Yönetim Bütçesinde Tasarruf Beklentisi

Yeni finansman modelinin temel amaçlarından biri, genel aydınlatma giderlerinin merkezi bütçe üzerindeki yükünü azaltmak olarak belirtiliyor. Yapılan hesaplamalara göre düzenleme sayesinde merkezi yönetim bütçesinde yıllık yaklaşık 3 milyar Türk Lirası değerinde tasarruf sağlanması bekleniyor.

Tasarrufun, genel aydınlatma giderlerinin daha yüksek oranda yerel yönetimlerin bütçe paylarından karşılanması yoluyla gerçekleşeceği ifade ediliyor. Böylece merkezi bütçeden ayrılan kaynak ihtiyacının azaltılması hedefleniyor.

İstanbul Sanayi Odası tarafından yayımlanan Türkiye İmalat Sektörü İhracat Pazarları İklim Endeksi, Haziran 2026 döneminde sınırlı da olsa olumlu bir görünüm sergiledi. Endeksin 50 eşik değerinin üzerinde kalması, Türkiye'nin ihracat yaptığı pazarlardaki ekonomik faaliyetlerin genel olarak iyileşme eğilimini sürdürdüğünü ortaya koydu.

Haziran Verileri Sınırlı İyileşmeye İşaret Etti

İSO Türkiye İmalat Sektörü İhracat Pazarları İklim Endeksi, Mayıs ayında kaydedilen 50,3 seviyesinden Haziran ayında 50,4'e yükseldi. Endeksin 50 seviyesinin üzerinde gerçekleşmesi, Türk imalat sanayisinin ihracat yaptığı pazarlarda talep koşullarının genel olarak iyileşmeye devam ettiğini gösterdi. Ancak artışın sınırlı kalması, küresel ekonomik görünümdeki temkinli seyrin sürdüğüne işaret etti.

İhracat Pazarları İklim Endeksi, Türkiye'nin en büyük ihracat destinasyonlarındaki ekonomik aktiviteyi takip ederek imalat sanayisinin dış talep koşullarına ilişkin genel bir görünüm sunuyor.

Avrupa'nın Büyük Ekonomilerinde Üretim Zayıf Seyretti

Haziran ayı verilerine göre Türkiye'nin en önemli ihracat pazarları arasında yer alan Almanya, Birleşik Krallık ve Fransa'da ekonomik faaliyetlerde daralma devam etti. Avrupa ekonomilerinde sanayi üretimi ve imalat sektörüne ilişkin göstergelerin zayıf seyretmesi, bölgedeki talep koşullarının istenilen düzeye ulaşmadığını gösterdi.

Özellikle Almanya'da sanayi üretimindeki yavaşlama ve imalat sektöründeki zayıf görünüm, son aylarda Avrupa genelinde gözlenen ekonomik durgunluk eğiliminin sürdüğünü ortaya koydu. Benzer şekilde Birleşik Krallık ve Fransa'da da üretim faaliyetlerinde gerileme kaydedildi.

ABD ve Güney Avrupa'da Büyüme Devam Etti

Haziran döneminde ABD ekonomisi büyümesini sürdürürken, Türkiye'nin ihracat pazarları arasında bulunan İtalya, İspanya ve Hollanda'da da ekonomik faaliyetler genişleme bölgesinde yer aldı.

ABD'de hizmet sektörü ve iç talebin ekonomik aktiviteyi desteklemeye devam etmesi ihracat pazarı görünümüne olumlu katkı sağladı. Avrupa'nın güneyinde yer alan İtalya ve İspanya'da kaydedilen büyüme ise bölgesel farklılaşmanın sürdüğünü gösterdi. Hollanda da büyüme kaydeden ülkeler arasında yer aldı.

Türkiye sermaye piyasalarında son dönemde likidite, işlem güvenliği ve takas süreçlerine ilişkin düzenlemeler gündemdeki yerini koruyor. Bu kapsamda, MSCI'ın Türkiye piyasalarına yönelik değerlendirmelerinin ardından Takasbank, yatırım fonlarının işlem süreçlerine ilişkin teminat ve takip esaslarını güncelledi.

Takasbank'tan Teminat ve Takip Esaslarında Güncelleme

Takasbank, yatırım fonlarına ilişkin teminatlandırma ve borç/alacak takip süreçlerinde yeni uygulama esaslarını duyurdu. Yapılan düzenlemelerle birlikte fon işlemlerinde risk yönetiminin güçlendirilmesi ve takas süreçlerinin daha etkin şekilde yürütülmesi hedefleniyor.

Yeni uygulama kapsamında yatırım fonlarının borç ve alacak durumları yatırımcı bazında değil, fon bazında takip edilecek. Böylece her fonun yükümlülükleri kendi hesapları üzerinden izlenecek ve teminat yönetimi buna göre gerçekleştirilecek.

Otomatik Kredi Uygulaması Sona Erdi

Düzenleme kapsamında dikkat çeken değişikliklerden biri de fon alım talimatlarında uygulanan otomatik kredi mekanizmasının kaldırılması oldu.

Önceki uygulamada belirli koşullar altında devreye alınabilen otomatik kredi sistemi, yeni esaslarla birlikte kullanılmayacak. Böylece fon alım işlemlerinde gerekli nakit ve teminatın işlem öncesinde hazır bulundurulması gerekecek.

TEFAS İşlemlerinde Yeni Teminat Şartları

Yeni düzenleme kapsamında Türkiye Elektronik Fon Alım Satım Platformu üzerinden gerçekleştirilen işlemler için teminat esasları da yeniden belirlendi.

Buna göre, yatırım kuruluşlarına tahsis edilen TEFAS işlem limitinin %25'i oranında teminat bulundurulması zorunlu hale getirildi. Belirlenen limitin aşılması durumunda ise limit üzerindeki tutar için %100 oranında teminat gösterilmesi gerekecek.

Bu uygulamayla birlikte işlem hacmine bağlı oluşabilecek takas risklerinin sınırlandırılması ve yükümlülüklerin daha güçlü bir teminat yapısıyla desteklenmesi amaçlanıyor.

Borç ve Alacak Takibi Fon Bazında Yapılacak

Yeni esaslar doğrultusunda yatırım fonlarının borç ve alacak hesaplamaları fon bazında gerçekleştirilecek. Bu değişiklik, fonların mali yükümlülüklerinin ayrı ayrı izlenmesine imkân tanırken, teminat hesaplamalarının da daha şeffaf ve standart bir yapıya kavuşmasını sağlayacak.

Fon bazlı takip modeliyle birlikte işlem sonrası risklerin daha etkin yönetilmesi ve takas süreçlerinin uluslararası uygulamalara uyumunun artırılması hedefleniyor.

Haziran ayına ilişkin fiyat gelişmeleri, enflasyon görünümünde aylık bazda yavaşlama sinyalleri verirken, enerji fiyatlarındaki gerileme ve üretici fiyatlarındaki düşüş dikkat çekti. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın yayımladığı Haziran Ayı Fiyat Gelişmeleri Raporu, farklı harcama gruplarındaki fiyat hareketlerini ve üretici enflasyonundaki son durumu ortaya koyuyor.

Haziran Ayında Aylık Fiyat Artışları Yavaşladı

Raporda enerji grubundaki fiyatların Haziran ayında gerilediği ifade edildi. Bu gelişmede uluslararası petrol fiyatlarında yaşanan düşüşün etkili olduğu belirtilirken, söz konusu hareketin yurt içi akaryakıt fiyatlarına da yansıdığı kaydedildi.

Enerji fiyatlarındaki gerileme, aylık enflasyon görünümünü destekleyen başlıca unsurlar arasında yer aldı. Küresel enerji piyasalarında petrol fiyatlarının seyrinin, iç piyasadaki enerji maliyetleri üzerinde etkisini sürdürdüğü değerlendirildi.

Hizmet Sektöründe Fiyat Artışları Devam Etti

TCMB raporuna göre hizmet sektöründe fiyatlar Haziran ayında aylık bazda %1,7 oranında arttı. Buna karşın hizmet grubunda yıllık enflasyon, bir önceki aya göre 1,4 puan azalarak %39,6 seviyesine geriledi.

Hizmet enflasyonundaki düşüşe rağmen, sektör genelinde fiyat artışlarının devam ettiği ve hizmet kalemlerinin enflasyon üzerindeki etkisini koruduğu raporda yer aldı.

Üretici Enflasyonu %28,1'e Geriledi

Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi (Yİ-ÜFE) tarafında ise yıllık enflasyonda düşüş eğilimi sürdü. Haziran ayında yıllık üretici enflasyonu bir önceki aya göre 0,8 puan gerileyerek %28,1 olarak gerçekleşti.

Üretici fiyatlarındaki yavaşlama, üretim maliyetlerindeki gelişmeler açısından izlenmeye devam edilirken, aylık fiyat hareketleri de raporda ayrıntılı şekilde değerlendirildi.

Türkiye İstatistik Kurumu, Haziran ayına ilişkin mevsim etkilerinden arındırılmış özel kapsamlı Tüketici Fiyat Endeksi verilerini yayımladı. Açıklanan veriler, enflasyonun ana harcama grupları bazındaki aylık görünümüne ilişkin güncel tabloyu ortaya koydu.

TÜİK Haziran Ayı Mevsim Etkilerinden Arındırılmış TÜFE Verilerini Açıkladı

TÜİK tarafından yayımlanan mevsim etkilerinden arındırılmış özel kapsamlı TÜFE verilerine göre, Haziran ayında genel tüketici fiyat endeksi aylık bazda %1,8 arttı. Mevsimsel dalgalanmaların etkisinden arındırılan bu veriler, fiyat hareketlerinin temel eğilimini izlemek amacıyla hazırlanıyor.

Haziran ayı verileri, enerji, gıda, temel mal ve hizmet gruplarında farklı yönlü fiyat değişimlerinin genel enflasyon görünümünü şekillendirdiğini gösterdi.

Enerji Fiyatlarında Aylık Gerileme Yaşandı

Haziran ayında enerji fiyatları mevsim etkilerinden arındırılmış verilere göre aylık %0,9 oranında azaldı. Enerji grubundaki bu gerileme, aynı dönemde diğer ana harcama gruplarında görülen fiyat artışlarından ayrıştı.

Enerji kalemindeki değişim, akaryakıt, elektrik, doğal gaz ve diğer enerji ürünlerinde dönemsel fiyat hareketlerinin etkisini yansıtan göstergeler arasında yer aldı.

Gıda ve Alkolsüz İçeceklerde Artış Sürdü

Haziran ayında gıda ve alkolsüz içecekler grubunda aylık %1,9 oranında artış kaydedildi. Gıda fiyatları, tüketici enflasyonunun temel bileşenlerinden biri olmayı sürdürürken, işlenmiş ve işlenmemiş gıda ürünlerindeki fiyat hareketleri aylık enflasyon görünümünde etkili oldu.

Mevsim etkilerinden arındırılmış veriler, gıda grubundaki fiyat değişimlerinin dönemsel etkilerden bağımsız olarak izlenmesine imkân sağlıyor.

Enerji ve Gıda Dışı Mallarda %1,6'lık Yükseliş

Enerji ve gıda dışı malları kapsayan çekirdek mal grubunda Haziran ayında aylık artış %1,6 olarak gerçekleşti. Bu kapsamda dayanıklı tüketim malları, giyim, ev eşyası ve çeşitli tüketim ürünlerindeki fiyat hareketleri endeksin bileşenleri arasında yer aldı.

Söz konusu gösterge, enflasyonun temel eğilimlerinin değerlendirilmesinde kullanılan önemli göstergelerden biri olarak kabul ediliyor.

Hizmet Sektöründe Artış %2,3 Oldu

Haziran ayında hizmet sektöründe fiyatlar aylık bazda %2,3 yükseldi. Ulaştırma, kira, eğitim, sağlık, lokanta-otel ve çeşitli kişisel hizmetler gibi alt kalemleri kapsayan hizmet grubu, aylık bazda en yüksek artışın görüldüğü ana harcama grubu oldu.

Hizmet enflasyonu, ücret gelişmeleri ve iç talep dinamikleriyle birlikte enflasyon göstergeleri içerisinde yakından takip edilen başlıklar arasında bulunuyor.

İmalat sanayinde istihdamın korunmasına yönelik uygulanan sigorta primi desteğinin süresi uzatıldı. Yeni düzenlemeyle birlikte destek uygulaması 2027 ve 2028 yıllarında da devam edecek.

İstihdam Desteğinin Süresi Uzatıldı

İmalat sanayinde faaliyet gösteren işverenlere yönelik istihdam desteğinin 2027 ve 2028 yıllarında da uygulanmasına karar verildi. Düzenleme kapsamında, sektörde kayıtlı istihdamın korunması ve üretimin sürdürülebilirliğinin desteklenmesi amaçlanıyor.

Destek uygulaması, işverenlerin sigorta primi maliyetlerinin belirli bir kısmının kamu tarafından karşılanmasını öngörüyor. Böylece işletmelerin istihdamı koruma kapasitesinin güçlendirilmesi hedefleniyor.

2026 Yılında Sigortalı Başına 3.500 Türk Lirası Destek Sağlanıyor

Mevcut uygulama kapsamında 2026 yılında imalat sanayinde çalışan her sigortalı için aylık 3.500 Türk Lirası tutarında destek sağlanıyor. Destekten yararlanma şartlarını taşıyan işverenler, belirlenen usul ve esaslar doğrultusunda bu destekten faydalanabiliyor.

Destek tutarı, işverenlerin istihdam maliyetlerinin azaltılmasına katkı sağlarken, özellikle emek yoğun üretim yapan işletmeler açısından önemli bir finansman desteği niteliği taşıyor.

2026-2028 Dönemi İçin 188 Milyar Türk Lirası Kaynak Ayrılması Öngörülüyor

Orta Vadeli Program ve kamu mali planlamaları kapsamında, imalat sanayine yönelik istihdam desteği için 2026-2028 döneminde toplam 188 milyar Türk Lirası kaynak ayrılması öngörülüyor.

Ayrılan bütçe ile destek mekanizmasının üç yıllık dönemde kesintisiz şekilde sürdürülmesi planlanırken, uygulamanın imalat sektöründeki istihdamın korunmasına katkı sağlaması hedefleniyor.

Destek, Sanayi ve İstihdam Politikalarının Bir Parçası Olarak Uygulanıyor

İmalat sanayine yönelik istihdam desteği, üretimin artırılması, kayıtlı istihdamın güçlendirilmesi ve sanayi sektörünün rekabet gücünün korunmasına yönelik uygulanan politikalar arasında yer alıyor.

Son dönemde yürürlüğe alınan yatırım teşvikleri, ihracatın desteklenmesine yönelik uygulamalar, finansmana erişimi kolaylaştıran programlar ve teknoloji odaklı üretim politikalarıyla birlikte istihdam destekleri de sanayi politikalarının temel araçlarından biri olarak uygulanmaya devam ediyor.

İşverenlere Sağlanan Destek Devam Edecek

Yapılan düzenleme doğrultusunda imalat sanayinde faaliyet gösteren ve gerekli şartları sağlayan işverenler, 2027 ve 2028 yıllarında da istihdam desteğinden yararlanmayı sürdürebilecek.

Uygulamanın devam etmesiyle birlikte, iş gücü maliyetlerinin azaltılması, kayıtlı istihdamın desteklenmesi ve üretim faaliyetlerinin sürdürülebilirliğine katkı sağlanması amaçlanıyor. Destekten yararlanma usul ve esasları ise ilgili mevzuat hükümleri doğrultusunda uygulanmaya devam edecek.

BİM Birleşik Mağazalar (BIMAS), daha önce açıkladığı hisse geri alım programı kapsamında ilk işlemlerini gerçekleştirdi. Şirket tarafından yapılan KAP açıklamasına göre, 7 Temmuz tarihinde hisse başına 367 TL fiyatla toplam 159 bin adet BIMAS payı geri alındı. Gerçekleştirilen işlem sonrasında geri alınan payların şirket sermayesine oranı %0,01 seviyesine ulaştı.

Geri Alım Programı Kapsamında İlk İşlem

BİM, geçtiğimiz günlerde açıkladığı geri alım programı kapsamında azami 2,5 milyon adet pay veya 1 milyar TL tutarında hisse geri alımı gerçekleştirebileceğini duyurmuştu. Yeni açıklanan işlemle birlikte programın ilk adımı atılmış oldu.

Şirket, pazartesi günü gerçekleştirilen işlemlerde hisse başına 367 TL fiyatla toplam 159 bin lot BIMAS hissesi satın aldı. Böylece geri alınan payların sermayeye oranı %0,01 olarak gerçekleşti.

Hisse Geri Alımı Yatırımcılar Açısından Ne İfade Ediyor?

Hisse geri alım programları, şirketlerin sermaye yönetiminde kullandığı önemli araçlardan biri olarak öne çıkıyor. Özellikle volatil piyasa koşullarında gerçekleştirilen geri alımlar;

• Yönetimin şirket hisselerinin uzun vadeli değerine olan güvenini gösterebilir.
• Piyasadaki dolaşımdaki pay miktarını azaltarak hisse başına kârlığı destekleyebilir.
• Hisse fiyatındaki oynaklığın sınırlandırılmasına katkı sağlayabilir.
• Yatırımcı güvenini artırabilecek olumlu bir sinyal olarak değerlendirilebilir.
  
  

Her ne kadar gerçekleştirilen ilk alım toplam programın sınırlı bir bölümünü oluştursa da, şirketin programı uygulamaya başlaması yatırımcılar tarafından yakından takip edilmektedir.

BIMAS Hissesi İçin Değerlendirme

159 bin lotluk geri alım, şirket sermayesinin yalnızca %0,01'ine karşılık geliyor. Bu nedenle işlemin finansal etkisinin kısa vadede sınırlı olması beklenebilir. Ancak geri alım programının devam etmesi halinde piyasadaki dolaşımdaki pay miktarının azalması ve yatırımcı algısının desteklenmesi açısından olumlu katkı sağlayabilir.

BİM'in güçlü nakit yaratma kapasitesi, sağlam bilanço yapısı ve sürdürülebilir operasyonel performansı dikkate alındığında, geri alım programı şirket yönetiminin uzun vadeli görünümüne duyduğu güveni destekleyen bir adım olarak değerlendirilebilir.

Türkiye'nin tarım sektörü, 2025 yılına ilişkin açıklanan verilerle önemli bir eşiği geride bıraktı. Tarımsal hasılanın ilk kez 80 milyar ABD Dolarını aşması, sektörün üretim kapasitesi ve ekonomik büyüklüğü açısından dikkat çeken gelişmeler arasında yer aldı.

Tarımsal Hasıla 83,2 Milyar ABD Dolarına Ulaştı

Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı tarafından açıklanan verilere göre Türkiye'nin tarımsal hasılası 2025 yılında 83,2 milyar ABD Dolarına yükseldi. Böylece tarımsal hasıla ilk kez 80 milyar ABD Doları seviyesini aşarak tarihi bir rekor kaydetti.

Açıklanan verilere göre Türkiye, elde edilen bu büyüklükle Avrupa'da ilk sıraya yerleşirken, dünya genelinde ise yedinci sıraya yükseldi. Tarımsal hasıla; bitkisel üretim, hayvansal üretim ve tarımsal hizmetlerin ekonomik değerini kapsayan temel göstergeler arasında bulunuyor.

Avrupa'da Birinci, Dünyada Yedinci Sıra

Türkiye'nin ulaştığı 83,2 milyar ABD Doları değerinde tarımsal hasıla, uluslararası sıralamalarda da önemli bir konuma işaret ediyor. Avrupa ülkeleri arasında ilk sırada yer alan Türkiye, küresel ölçekte ise yedinci sıraya yükseldi.

Bu sıralama, tarımsal üretimin ekonomik büyüklüğünü esas alırken, ülkelerin toplam tarımsal katma değerleri dikkate alınarak oluşturuluyor. Türkiye'nin sahip olduğu geniş üretim çeşitliliği, farklı iklim kuşaklarında üretim yapılabilmesi ve yüksek tarımsal üretim kapasitesi bu tabloya katkı sağlayan unsurlar arasında yer alıyor.

Bitkisel ve Hayvansal Üretimde Geniş Ürün Yelpazesi

Türkiye, dört mevsimin yaşanabildiği coğrafi yapısı sayesinde çok sayıda tarım ürününün üretilebildiği ülkeler arasında bulunuyor. Tahıllar, baklagiller, sebzeler, meyveler, endüstri bitkileri ve örtü altı üretimin yanı sıra hayvansal üretim de tarım ekonomisinin önemli bileşenlerini oluşturuyor.

Son yıllarda modern sulama sistemlerinin yaygınlaştırılması, tarımsal mekanizasyonun geliştirilmesi, sertifikalı tohum kullanımı ve dijital tarım uygulamalarına yönelik çalışmalar üretim süreçlerinde öne çıkan başlıklar arasında yer alıyor.

Tarımsal Destekleme Politikaları Devam Ediyor

Tarım sektöründe üretimin sürdürülebilirliğini desteklemek amacıyla çeşitli destek programları uygulanıyor. Mazot ve gübre destekleri, kırsal kalkınma yatırımları, hayvancılık destekleri, sertifikalı tohum teşvikleri ve sulama projeleri üreticilere sunulan başlıca destek mekanizmalarını oluşturuyor.

Bunun yanında, tarımsal üretim planlaması kapsamında stratejik ürünlerin belirlenmesi, su kaynaklarının daha verimli kullanılması ve üretim deseninin bölgesel ihtiyaçlara göre şekillendirilmesine yönelik çalışmalar da sürdürülüyor.