Türkiye'nin net Uluslararası Yatırım Pozisyonu, 2026 yılının ikinci çeyreği sonunda -402,6 milyar ABD Doları olarak gerçekleşti. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası verilerinde, yurt dışı varlıkları ile yükümlülüklerin yanı sıra finansal türev işlemlerine ilişkin veriler de yer aldı.

Yurt Dışı Varlık ve Yükümlülüklerdeki Gelişmeler

Haziran 2026 itibarıyla Türkiye'nin yurt dışı varlıkları, bir önceki çeyreğe göre %1,7 azalarak 404 milyar ABD Doları oldu. Aynı dönemde yurt dışı yükümlülükleri %3 artışla 806,7 milyar ABD Doları’na yükseldi.

TCMB, Uluslararası Yatırım Pozisyonu verilerini üç aylık olarak, gösterge niteliğindeki verileri ise aylık olarak yayımlıyor. UYP, Türkiye'de yerleşik kişilerin yurt dışındaki finansal varlıkları ile yurt dışına karşı yükümlülüklerinin belirli bir tarihteki stok değerini gösteriyor. Net UYP ise toplam finansal varlıklar ile toplam finansal yükümlülükler arasındaki farktan oluşuyor. 

Finansal Türev İşlemleri Verilere Eklendi

2026 yılının ikinci çeyreğiyle birlikte finansal türev işlemleri UYP kapsamında ayrı bir kalem olarak yer almaya başladı. Haziran 2026 itibarıyla türev sözleşmelerinin net değeri eksi 4,3 milyar ABD Doları olarak kaydedildi.

TCMB, finansal türev işlemlerinin istatistiklere dahil edilmesinin veri kalitesini artırmaya yönelik çalışmalar kapsamında gerçekleştirildiğini daha önce duyurmuştu. Sözleşme bazlı veriler kullanılarak hesaplanan türev işlemlerinin Finans Hesabı altında ayrı bir kalem olarak gösterilmesi planlanmıştı.

Yurt Dışı Mevduat Verilerinde Revizyon

Yurt içinde yerleşik gerçek kişilerin yurt dışındaki mevduat hareketlerinin daha sağlıklı ölçülmesine yönelik yapılan revizyon sonucunda, Varlıklar altında yer alan “Diğer Yatırımlar/Efektif ve Mevduatlar” kalemi 2026 yılının birinci çeyreği itibarıyla 12,8 milyar ABD Doları yukarı yönlü güncellendi.

Revizyon kapsamında TCMB, gerçek kişilerin yurt dışı mevduat hareketlerinin ölçümünde işlem bazlı SWIFT verilerini veri derleme sürecine dahil etti. TCMB'nin Temmuz 2026 tarihli duyurusunda, bu değişikliklerin Ödemeler Dengesi ve UYP istatistiklerinin veri kalitesinin artırılması amacıyla yapıldığı belirtildi.

Varlık Kalemlerinde Doğrudan Yatırımlar Arttı

Türkiye'nin yurt dışındaki varlık kalemleri ikinci çeyrek itibarıyla incelendiğinde, doğrudan yatırımlar bir önceki çeyreğe göre %3,2 artarak 81,2 milyar ABD Doları’na yükseldi.

Portföy yatırımları ise aynı dönemde %11 azalarak 9,1 milyar ABD Doları’na geriledi. Diğer yatırımlar %2,7 düşüşle 163,6 milyar ABD Doları seviyesinde gerçekleşti.

Bankaların yabancı para varlıkları %7 azalarak 49 milyar ABD Doları’na inerken, Merkez Bankasının rezerv varlıkları %2,2 düşüşle 147,4 milyar ABD Doları oldu.

Hisse Senetleri ve Yatırım Fonu Paylarında Artış

Portföy yatırımları içerisindeki hisse senetleri ve yatırım fonu payları ikinci çeyrekte bir önceki çeyreğe göre %14,6 artarak 49,7 milyar ABD Doları’na ulaştı.

Böylece portföy yatırımlarının toplamında düşüş görülmesine karşın hisse senetleri ve yatırım fonu paylarının yer aldığı alt kalemde artış kaydedildi.

Türkiye'nin kısa vadeli dış borç stoku, 2026 yılının ikinci çeyreğinde bir önceki çeyreğe göre %2,5 artarak 170,7 milyar ABD Doları’na yükseldi. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası tarafından açıklanan Haziran 2026 verileri, kısa vadeli dış borç stokunun yanı sıra borcun sektör ve para birimi dağılımındaki gelişmeleri de ortaya koydu.

Kısa Vadeli Dış Borç Stoku 170,7 Milyar ABD Doları Oldu

TCMB verilerine göre, Türkiye'nin Kısa Vadeli Dış Borç stoku Haziran 2026 itibarıyla bir önceki çeyreğe kıyasla %2,5 artarak 170,7 milyar ABD Doları seviyesine çıktı. Kısa vadeli dış borç istatistikleri, bankaların ve özel sektörün yurt dışından sağladığı kredi, mevduat ve ticari kredi gibi yükümlülükleri kapsıyor.

Orijinal vadesine bakılmaksızın vadesine 1 yıl veya daha az kalan borçları gösteren kalan vadeye göre kısa vadeli dış borç stoku ise 239,5 milyar ABD Doları olarak hesaplandı. Bu kapsam, başlangıçta uzun vadeli olarak alınmış ancak ödeme vadesi bir yıl veya daha kısa süreye inmiş borçları da içeriyor.

Bankalar Kaynaklı Borç 74,9 Milyar ABD Doları’na Yükseldi

Kısa vadeli dış borç stokunda bankalar kaynaklı yükümlülükler, bir önceki çeyreğe göre %5 artarak 74,9 milyar ABD Doları oldu.

Yurt içi bankaların yurt dışından kullandıkları kısa vadeli kredi ve menkul kıymet yükümlülükleri %4,3 azalarak 8 milyar ABD Doları seviyesine geriledi. Yurt dışı bankaların Türkiye'deki mevduatı ise %14,6 artışla 19,9 milyar ABD Doları’na yükseldi. Banka dışı mevduatlar %1,9 azalarak 21,4 milyar ABD Doları olurken, Türk lirası cinsinden toplam mevduat yükümlülükleri %7,5 artışla 25,6 milyar ABD Doları’na çıktı. Daha sürdürülebilir ürün portföyü hedefliyor.

Diğer Sektörlerin Kısa Vadeli Borcu 72 Milyar ABD Doları

Bankalar dışındaki sektörlerin kısa vadeli dış borç stoku da ikinci çeyrekte artış gösterdi. Diğer sektörler kaynaklı KVDB stoku, bir önceki çeyreğe göre %3,6 yükselerek 72 milyar ABD Doları düzeyinde gerçekleşti.

Bu sektörlerde dış ticaret işlemlerinden kaynaklanan ticari kredi yükümlülükleri %0,1 azalarak 63,6 milyar ABD Doları’na geriledi. Nakit kredi kaynaklı yükümlülükler ise %43,5 artarak 8,4 milyar ABD Doları’na yükseldi.

Kalan Vadeye Göre Borç Stoku 239,5 Milyar ABD Doları

Kalan vadeye göre hesaplanan 239,5 milyar ABD Doları tutarındaki kısa vadeli dış borç stoku, önümüzdeki 1 yıl içinde vadesi gelecek dış borçları kapsıyor. Bu kapsamda mevduat yükümlülükleri 66,9 milyar ABD Doları olurken, kredi ve menkul kıymet yükümlülükleri 74,2 milyar ABD Doları seviyesinde gerçekleşti.

İhracatçı firmalara sağlanan döviz dönüşüm desteğinde yeni bir uygulama dönemine geçiliyor. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın düzenlemesiyle desteğin firmaların katma değeri, kârlılığı ve iş gücü maliyetleri dikkate alınarak farklılaştırılması öngörülürken, yeni sistemin 1 Ekim 2026’da uygulanmaya başlaması planlanıyor.

Döviz Dönüşüm Desteğinde Yeni Uygulama

Ticaret Bakanı Ömer Bolat, ihracatçıların dövizlerini Türk lirasına dönüştürmesini destekleyen uygulamanın kapsamının genişletileceğini açıkladı. Yeni dönemde özellikle emek yoğun sektörler, katma değerli üretim ve istihdam kriterlerinin öne çıkarılması bekleniyor.

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası tarafından 1 Ağustos 2026'da yapılan düzenlemeyle döviz dönüşüm desteğinin yapısında da değişikliğe gidildi. Buna göre firmaların destekten yararlanabileceği tutarın, ürettikleri katma değerle ilişkilendirilmesi ve katma değerin kârlılık ile iş gücü maliyetleri üzerinden hesaplanması öngörülüyor. Yeni uygulamanın ayrıntılarının Uygulama Talimatı ile belirlenmesi ve 1 Ekim'de yürürlüğe girmesi planlanıyor.

Destek Oranı %3 Olarak Devam Ediyor

Döviz dönüşüm desteğinin tebliğdeki temel oranı %2 olarak korunurken, geçici düzenlemeyle uygulanan %3'lük destek oranının süresi 31 Ocak 2027'ye kadar uzatıldı. Aynı şekilde ihracat bedellerinin Merkez Bankasına satışında uygulanan %35'lik yükümlülüğün süresi de 31 Ocak 2027'ye kadar devam edecek.

Mevcut sistemde destekten yararlanmak isteyen firmalar açısından döviz alımı yapmama taahhüdü bulunurken, 1 Ekim'de başlayacak yeni modelde bu yapının değiştirilmesi öngörülüyor. Yeni düzenlemeyle döviz alımı yapmama taahhüdünün yerine firmanın döviz pozisyonuna ilişkin bir üst sınır getirilmesi planlanıyor.

Katma Değer ve İş Gücü Maliyeti Dikkate Alınacak

Yeni modelde destek miktarının belirlenmesinde firmanın oluşturduğu katma değer, kârlılık ve iş gücü maliyetleri dikkate alınacak. Böylece üretim yapısı, istihdam düzeyi ve katma değer yaratma kapasitesi yüksek firmaların destekten daha fazla yararlanabilmesinin önü açılacak.

Düzenleme kapsamında aracı ihracatçıların da katma değere dayalı destek limitlerini kullanabilmesi öngörülüyor. Aracı ihracatçının kendi limitini doldurması halinde, katma değeri yüksek tedarikçileri adına döviz dönüşüm işlemi gerçekleştirebilmesi ve buna ilişkin desteğin doğrudan tedarikçinin hesabına aktarılması mümkün olacak.

Reeskont Kredileri ve Finansmana Erişim Gündemde

İhracatçıların yeni döviz dönüşüm desteğinin yanı sıra finansmana erişim konusunda da beklentileri bulunuyor. Sektör temsilcileri, Türk Eximbank'ın Türk Lirası reeskont kredilerinin miktarının artırılmasını ve küçük ve orta büyüklükteki işletmelerin finansmana daha kolay ulaşabilmesini talep ediyor.

Ticaret Bakanlığı da ihracatçılara yönelik destekler kapsamında reeskont kredilerindeki günlük limit artışına ve Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası, Türk Eximbank ile İhracatı Geliştirme AŞ tarafından sağlanan teşvik ve desteklere dikkat çekti.

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın döviz rezervlerinde son haftalarda artış eğilimi öne çıktı. TCMB, 14 Ağustos ile biten haftada 3,3 milyar ABD Doları tutarında döviz alımı gerçekleştirdi.

TCMB Üç Haftadır Döviz Alıyor

TCMB’nin döviz alımları temmuz ayının son haftasından itibaren kesintisiz şekilde devam etti. 31 Temmuz ile biten haftada 2,5 milyar ABD Doları, 7 Ağustos haftasında 5,4 milyar ABD Doları ve 14 Ağustos haftasında 3,3 milyar ABD Doları alım yapıldı.

Böylece üç haftalık dönemdeki toplam döviz alımı 11,2 milyar ABD Doları’na ulaştı. Ağustos ayının ilk iki haftasındaki toplam alım ise 8,7 milyar ABD Doları olarak hesaplandı.

TCMB’nin piyasa işlemlerine ilişkin verileri arasında döviz alım-satım müdahaleleri, aylık döviz alım-satım tutarları ve swap işlemleri de yer alıyor.

Toplam Rezerv 183,5 Milyar ABD Doları’na Yükseldi

TCMB’nin toplam rezervleri 14 Ağustos haftasında 5,1 milyar ABD Doları artarak 183,5 milyar ABD Dolarına çıktı.

Savaş öncesi olarak kabul edilen 27 Şubat ile biten haftada toplam rezervler 210,3 milyar ABD Doları seviyesindeydi. Savaş döneminde 149,2 milyar ABD Doları’na kadar gerileyen toplam rezervler, son haftadaki artışa rağmen savaş öncesindeki seviyenin 26,8 milyar ABD Doları altında bulunuyor.

Rezervlerdeki artışın bir bölümünde bankaların TCMB nezdinde zorunlu karşılık ve teminat depo kapsamında tuttukları dövizin etkili olduğu belirtildi. Söz konusu tutarın haftalık bazda 0,9 milyar ABD Doları artması brüt rezervlere olumlu yansıdı.

Net Rezerv 67,1 Milyar ABD Doları’na Çıktı

Bankaların TCMB nezdindeki söz konusu dövizleri hariç tutulduğunda net rezervin 14 Ağustos haftasında 4,2 milyar ABD Doları artarak 67,1 milyar ABD Doları’na yükseldiği hesaplandı.

Net uluslararası rezervler ise savaş öncesinde 91,8 milyar ABD Doları seviyesindeydi. 14 Ağustos haftası itibarıyla bu rakam savaş başlangıcındaki seviyenin 24,7 milyar ABD Doları altında kaldı.

Swap hariç net rezerv de aynı hafta 3,8 milyar ABD Doları artarak 54,4 milyar ABD Dolarına yükseldi. Savaş öncesinde 78,8 milyar ABD Doları olan swap hariç net rezerv, söz konusu dönemde 24,4 milyar ABD Doları daha düşük seviyede bulunuyor.

TCMB, döviz piyasası işlemleri ve swap işlemlerine ilişkin verileri düzenli olarak yayımlıyor.

Savaşın İlk Haftalarında 50 Milyar ABD Doları’na Yaklaşan Satış

İran’a yönelik saldırıların ardından piyasalarda oluşan döviz talebini karşılamak ve yabancı yatırımcı çıkışlarının etkisini sınırlamak amacıyla TCMB’nin mart ayında yüksek miktarda döviz sattığı hesaplandı.

Mart ayındaki döviz satışları 44,3 milyar ABD Doları’na ulaştı. Nisan ayının ilk haftasında gerçekleşen yaklaşık 5 milyar ABD Doları tutarındaki satış da eklendiğinde, savaşın ilk beş haftasındaki toplam satış yaklaşık 50 milyar ABD Doları seviyesine çıktı.

Sonraki dönemde piyasa koşullarındaki değişimle birlikte TCMB’nin döviz işlemlerinin yönü yeniden alımlara döndü.

Swap Kanalındaki Girişler Hızlandı

Son dönemde döviz girişlerinde swap işlemlerinin de öne çıktığı belirtildi. Yerli ve yabancı analistlerin değerlendirmelerine göre swap kanalından Türkiye’ye yönelik girişler son günlerde hızlandı.

Yabancı yatırımcıların swap pozisyonunun yaklaşık 40 milyar ABD Doları seviyesinde olduğu, ancak bu tutarın tamamının yabancı yatırımcılara ait olmadığı ve bir bölümünde Türk bankalarının kendi pozisyonlarının bulunduğu ifade edildi.

Swap işlemleri, Türk Lirası ile yabancı para arasında belirli koşullarda değişim yapılmasına olanak sağlıyor. Borsa İstanbul Para Swap Piyasası'nda Türk Lirası ile ABD Doları ve Avro cinsi yabancı paralar arasında swap işlemleri gerçekleştirilebiliyor.

Yabancıların DİBS ve Hisse Senedi Pozisyonları

Swap pozisyonlarının yanı sıra yabancı yatırımcıların Türkiye’deki diğer portföy yatırımları da sermaye girişlerinin önemli bileşenleri arasında bulunuyor.

Verilen bilgilere göre yabancı yatırımcıların Devlet İç Borçlanma Senedi pozisyonu yaklaşık 18 milyar ABD Doları, hisse senedi pozisyonu ise yaklaşık 40 milyar ABD Doları seviyesinde bulunuyor.

Swap ve portföy yatırımlarındaki hareketler, TCMB rezervlerinin yanı sıra Türkiye’ye yönelik yabancı sermaye akımlarının seyrinin izlenmesinde kullanılan göstergeler arasında yer alıyor. TCMB de piyasa verileri kapsamında swap işlemleri ile döviz piyasasındaki çeşitli işlemlere ilişkin istatistikleri yayımlıyor.

Rezervlerde Toparlanma Sürüyor

14 Ağustos haftası itibarıyla TCMB rezervlerinde son üç haftadaki döviz alımlarının etkisiyle belirgin bir toparlanma gerçekleşti. Buna karşın toplam rezerv, net uluslararası rezerv ve swap hariç net rezerv seviyeleri savaş öncesindeki değerlerin altında bulunmaya devam ediyor.

Son haftalardaki gelişmeler, TCMB’nin döviz piyasasındaki işlemlerinin yeniden alım ağırlıklı bir seyir izlediğini ve savaş döneminin ilk aylarında gerçekleşen yüksek tutarlı satışların ardından rezervlerdeki kaybın önemli bölümünün geri kazanıldığını gösteriyor.

Türkiye İstatistik Kurumu’nun 2026 yılı nisan-haziran dönemine ilişkin iş gücü verileri, işsizlik oranında çeyreklik bazda gerileme yaşandığını gösterdi. Mevsim etkisinden arındırılmış işsizlik oranı ikinci çeyrekte %7,9 olarak kaydedildi.

İşsiz Sayısı 2,7 Milyon’a Geriledi

15 ve daha yukarı yaştaki kişilerde mevsim etkisinden arındırılmış işsiz sayısı, 2026 yılının ikinci çeyreğinde bir önceki çeyreğe göre 84 bin kişi azalarak 2,7 milyon oldu. İşsizlik oranı da aynı dönemde 0,3 puan gerileyerek %7,9 seviyesine indi.

İşsizlik oranı erkeklerde %6,7, kadınlarda ise %10,3 olarak hesaplandı. İkinci çeyrekte işsizlik oranında yıllık %0,6 puanlık düşüş görüldü.

TÜİK’in güncel aylık verilerinde ise haziran ayı için mevsim etkisinden arındırılmış işsizlik oranı %7,6 olarak yer aldı. Kurumun yayımladığı haziran verisi, aylık iş gücü göstergelerinin de izlenmeye devam ettiğini ortaya koydu.

İstihdam 32,4 Milyon’a Ulaştı

Mevsim etkisinden arındırılmış istihdam edilenlerin sayısı, 2026 yılının ikinci çeyreğinde ilk çeyreğe göre 155 bin kişi artarak 32,4 milyon oldu. İstihdam oranı ise 0,1 puan yükselerek %48,5 seviyesinde gerçekleşti.

İstihdam oranı erkeklerde %65,8, kadınlarda %31,6 olarak kaydedildi. Böylece kadın ve erkeklerin istihdam oranları arasındaki fark ikinci çeyrekte de devam etti.

İş Gücüne Katılma Oranı %52,7

Mevsim etkisinden arındırılmış iş gücü, ikinci çeyrekte bir önceki çeyreğe göre 71 bin kişi artarak 35,2 milyona yükseldi. İş gücüne katılma oranı ise 0,1 puan gerileyerek %52,7 oldu.

İş gücüne katılma oranı erkeklerde %70,6, kadınlarda %35,3 olarak gerçekleşti.

Hizmet Sektöründe İstihdam Artışı Öne Çıktı

İkinci çeyrekte istihdam edilenlerin sayısındaki değişim sektörlere göre farklılık gösterdi. İlk çeyreğe kıyasla tarım sektöründe istihdam 10 bin kişi, inşaat sektöründe 25 bin kişi ve hizmet sektöründe 240 bin kişi arttı. Sanayi sektöründe ise istihdam 121 bin kişi azaldı.

Toplam istihdamın %13,7’si tarımda, %19,7’si sanayide, %6,8’i inşaatta ve %59,8’i hizmet sektöründe gerçekleşti.

Haftalık Ortalama Çalışma Süresi 42,3 Saat Oldu

İstihdam edilenler arasında referans döneminde işbaşında olanların mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış haftalık ortalama fiili çalışma süresi, ikinci çeyrekte bir önceki çeyreğe göre 0,1 saat arttı.

Haftalık ortalama fiili çalışma süresi 42,3 saat olarak hesaplandı.

Atıl İş Gücü Oranı %29,9

Zamana bağlı eksik istihdam, potansiyel iş gücü ve işsizlerden oluşan atıl iş gücü oranı, 2026 yılının ikinci çeyreğinde bir önceki çeyreğe göre 0,2 puan azalarak %29,9 oldu.

Zamana bağlı eksik istihdam ile işsizlerin bütünleşik oranı % 19,3, potansiyel iş gücü ile işsizlerin bütünleşik oranı ise %20 olarak tahmin edildi.

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının temmuz ayına ilişkin Konut Fiyat Endeksi ve Yeni Kiracı Kira Endeksi verileri yayımlandı. Veriler, konut fiyatları ve yeni kiracı kiralarında aylık ve yıllık değişimlerin yanı sıra bölgeler arasındaki farklılaşmayı ortaya koydu.

Konut Fiyat Endeksi Temmuzda %1,5 Arttı

Türkiye'deki konutların kalite etkisinden arındırılmış fiyat değişimlerini izlemek amacıyla hesaplanan Konut Fiyat Endeksi, 2026 yılı temmuz ayında bir önceki aya göre %1,5 artarak 234,8 seviyesine yükseldi. KFE, bir önceki yılın aynı ayına göre %25 artarken, enflasyondan arındırılmış reel değişim %5,1 azalış olarak gerçekleşti.

Haziran ayında KFE aylık bazda %2 artmış ve yıllık artış %24,5 olmuştu. Böylece temmuz ayında aylık artış hızı hazirana göre daha düşük gerçekleşirken, yıllık nominal artış oranı yükseldi.

İstanbul ve Ankara'da Aylık Artış

Temmuz ayında KFE, İstanbul'da bir önceki aya göre %2,7, Ankara'da %2,2 arttı. İzmir'de ise %0,5 azalış kaydedildi.

Konut fiyat endeksinin yıllık değişiminde İstanbul %27,7, Ankara %26,6 ve İzmir %23,1 artış gösterdi. Böylece üç büyük şehir arasında yıllık bazda en yüksek artış İstanbul'da gerçekleşti.

Bölgesel Konut Fiyatlarında En Yüksek Artış Doğu ve Güneydoğu Bölgelerinde

İstatistiki Bölge Birimleri Sınıflamasına göre temmuz ayında konut fiyat endeksinin yıllık değişiminde en yüksek artış %35,5 ile Bingöl, Elazığ, Malatya, Tunceli, Van, Bitlis, Hakkâri ve Muş bölgesinde görüldü.

En düşük yıllık artış ise %16,4 ile Balıkesir ve Çanakkale bölgesinde kaydedildi.

Haziran ayında yıllık bazda en yüksek konut fiyat artışı %33,1 ile Hatay, Kahramanmaraş ve Osmaniye bölgesinde gerçekleşmiş, en düşük artış %16,5 ile Edirne, Kırklareli ve Tekirdağ bölgesinde görülmüştü.

Yeni Kiracı Kira Endeksi Temmuzda %1,9 Yükseldi

Yeni Kiracı Kira Endeksi, temmuz ayında bir önceki aya göre %1,9 arttı. Endeksin yıllık değişimi nominal olarak %28,4 artış, reel olarak ise %2,6 azalış şeklinde gerçekleşti.

YKKE, haziran ayında aylık bazda %2,3 artarken yıllık nominal artış %29,2 olmuştu. Temmuz verileriyle birlikte yeni kiracı kiralarındaki aylık ve yıllık nominal artış hızında hazirana kıyasla düşüş görüldü.

Üç Büyükşehirde Yeni Kiracı Kira Endeksi

Temmuz ayında Yeni Kiracı Kira Endeksi İstanbul'da %1,7, Ankara'da %2,2 arttı. İzmir'de ise %1,8 azaldı.

Endeksin bir önceki yılın aynı ayına göre değişimi İstanbul'da %32,4, Ankara'da %28,6 ve İzmir'de %26,3 olarak kaydedildi.

Yeni Kiracı Kiralarında Bölgesel Farklılık

Temmuz ayında yeni kiracı kira endeksinin yıllık değişiminde en yüksek artış %35 ile Artvin, Giresun, Gümüşhane, Ordu, Rize ve Trabzon bölgesinde gerçekleşti.

En düşük yıllık artış ise %18,8 ile Balıkesir ve Çanakkale bölgesinde görüldü.

Haziran ayında YKKE'nin yıllık artışında en yüksek oran %33,7 ile Hatay, Kahramanmaraş ve Osmaniye bölgesinde, en düşük oran ise %22,6 ile Edirne, Kırklareli ve Tekirdağ bölgesinde kaydedilmişti.

Temmuz Ayında Kira Artış Oranı %32 Oldu

Temmuz ayı konut ve yeni kiracı kira verilerinin açıklandığı dönemde kira sözleşmelerindeki artış oranı da gündemde yer aldı. Türkiye İstatistik Kurumu tarafından açıklanan haziran ayı enflasyon verileri sonrasında, temmuz ayında yenilenen kira sözleşmelerinde uygulanabilecek azami artış oranı %32 olarak belirlendi. Söz konusu oran, TÜFE'nin on iki aylık ortalaması esas alınarak hesaplandı.

Hazine ve Maliye Bakanlığı, 2026 yılının temmuz ayına ilişkin merkezi yönetim bütçe uygulama sonuçlarını açıkladı. Buna göre merkezi yönetim bütçesi temmuz ayında 378 milyar Türk Lirası, ocak-temmuz döneminde ise 1,3 trilyon Türk Lirası açık verdi.

Temmuz Ayında Bütçe Gelirleri 1,4 Trilyon Türk Lirası’nı Aştı

Merkezi yönetim bütçe gelirleri, temmuz ayında geçen yılın aynı ayına göre %28,8 artarak 1,4 trilyon Türk Lirası’na yükseldi. Bütçe giderleri ise aynı dönemde %59,8 artışla 1,7 trilyon Türk Lirası’na ulaştı.

Böylece temmuz ayında bütçe gelirleri ile giderleri arasındaki fark 378 milyar Türk Lirası olarak gerçekleşti. Geçen yılın temmuz ayında merkezi yönetim bütçe gelirleri 1,9 trilyon Türk Lirası, bütçe giderleri ise 1 trilyon Türk Lirası olmuştu.

Haziran ayında ise merkezi yönetim bütçesi 114,2 milyar Türk Lirası fazla vermişti. Haziran ayında bütçe giderleri 1,3 trilyon Türk Lirası, bütçe gelirleri ise 1,5 trilyon Türk Lirası olarak gerçekleşmişti.

Ocak-Temmuz Döneminde Bütçe Açığı 1,3 Trilyon Türk Lirasına Ulaştı

Merkezi yönetim bütçe gelirleri, ocak-temmuz döneminde geçen yılın aynı dönemine göre %37,4 artarak 9 trilyon Türk Lirası’na çıktı. Bütçe giderleri ise %36,6 yükselerek 10,5 trilyon Türk Lirası oldu.

Bu dönemde merkezi yönetim bütçesi 1,3 trilyon Türk Lirası açık verdi. Bütçe gelirlerinin yıl sonu bütçe tahminine göre gerçekleşme oranı %56,6 olurken, geçen yılın aynı döneminde bu oran %52,3 seviyesindeydi.

2026 yılı için merkezi yönetim bütçe giderleri kapsamında 18,9 trilyon Türk Lirası ödenek öngörülürken, ocak-temmuz döneminde bu ödeneğin %55,4'ü kullanıldı.

Faiz Dışı Denge Temmuzda Açık Verdi

Faiz dışı denge, 2025 yılının temmuz ayında 110,7 milyar Türk Lirası fazla vermişti. 2026 yılının aynı ayında ise faiz dışı denge 51,3 milyar Türk Lirası açık verdi.

Faiz hariç bütçe giderleri temmuz ayında geçen yılın aynı ayına göre %48,4 artarak 1,4 trilyon Türk Lirası’na yükseldi. Faiz hariç giderlerin bütçe ödeneklerine göre gerçekleşme oranı da geçen yılın temmuz ayında %7,7 iken 2026 yılının temmuz ayında %9 oldu.

Ocak-temmuz döneminde faiz hariç bütçe giderleri %35,3 artışla 8,7 trilyon Türk Lirası’na ulaştı. Bu giderlerin bütçe ödeneklerine göre gerçekleşme oranı %53,8 olarak kaydedildi.

Faiz Giderleri Temmuzda %142,8 Arttı

Faiz giderleri, temmuz ayında geçen yılın aynı ayına göre %142,8 artarak 326,7 milyar Türk Lirası’na yükseldi.

Ocak-temmuz döneminde faiz giderleri %43,7 artışla 1,7 trilyon Türk Lirası olarak gerçekleşti. Merkezi yönetim bütçe giderleri içerisinde faiz ödemelerinin yanı sıra personel, sosyal güvenlik kurumları devlet primi, mal ve hizmet alımları, cari transferler, sermaye giderleri, sermaye transferleri ve borç verme kalemleri de yer aldı.

Personel Giderleri 461,6 Milyar Türk Lirası Oldu

Temmuz ayında personel giderleri, geçen yılın aynı ayına göre %43,3 artarak 461,5 milyar Türk Lirası’na çıktı. 2026 bütçesinde personel giderleri için 4,9 trilyon Türk Lirası ödenek ayrılırken, temmuz sonu itibarıyla bu ödeneğin %9,4'ü kullanıldı.

Ocak-temmuz döneminde personel giderleri %42,8 artarak 2,9 trilyon Türk Lirası’na yükseldi. Bu dönemde personel giderleri için ayrılan ödeneğin %60,2'si kullanılmış oldu.

Sosyal güvenlik kurumlarına devlet primi giderleri temmuz ayında %48,2 artışla 55,6 milyar Türk Lirası’na ulaştı. Ocak-temmuz dönemindeki devlet primi giderleri ise %49,1 artarak 372,4 milyar Türk Lirası oldu.

Mal ve Hizmet Alımları 113,9 Milyar Türk Lirası Olarak Gerçekleşti

Temmuz ayında mal ve hizmet alım giderleri geçen yılın aynı ayına göre %42,2 artarak 113,9 milyar Türk Lirası’na çıktı. 2026 bütçesinde bu kalem için 1,2 Türk Lirası ödenek ayrılmıştı.

Ocak-temmuz döneminde mal ve hizmet alım giderleri %44,4 artarak 712,3 milyar Türk Lirası’na yükseldi. Bu dönemde ilgili ödeneğin %57'si kullanıldı.

Cari Transferlerde Artış %57,2 Oldu

Cari transferler temmuz ayında geçen yılın aynı ayına göre %57,2 artarak 611,4 milyar Türk Lirası olarak gerçekleşti. Cari transferler için 2026 bütçesinde 6,8 trilyon Türk Lirası ödenek öngörülürken, temmuz sonu itibarıyla bu ödeneğin %8,9'u kullanıldı.

Ocak-temmuz döneminde cari transferler %28,4 artarak 3,7 trilyon Türk Lirasına ulaştı. Bu dönemde cari transferler için ayrılan ödeneğin %54,2'si kullanıldı.

Temmuz ayında sermaye giderleri 150,8 milyar Türk Lirası, sermaye transferleri 34,9 Türk Lirası ve borç verme giderleri 35,2 milyar Türk Lirası olarak kaydedildi.

Ocak-temmuz döneminde ise sermaye giderleri 614,9 milyar Türk Lirası, sermaye transferleri 151,4 milyar Türk Lirası ve borç verme giderleri 196,7 milyar Türk Lirası oldu.

Vergi Gelirleri Temmuzda 1,2 Trilyon Türk Lirasını Geçti

Temmuz ayında vergi gelirleri tahsilatı geçen yılın aynı ayına göre %30 artarak 1,2 trilyon Türk Lirası’na yükseldi. Vergi gelirlerinin bütçe tahminine göre gerçekleşme oranı %8,9 olarak hesaplandı.

Genel bütçe vergi dışı diğer gelirler de %18,9 artarak 145,5 milyar Türk Lirası’na çıktı. Aynı dönemde özel bütçeli idarelerin öz gelirleri 25,6 milyar Türk Lirası, düzenleyici ve denetleyici kurumların gelirleri ise 6,3 milyar Türk Lirası olarak gerçekleşti.

Temmuz Ayında Vergi Türlerindeki Değişimler

Temmuz ayında geçen yılın aynı ayına göre gelir vergisi %47,9, dahilde alınan katma değer vergisi %46,2, banka ve sigorta muameleleri vergisi %36,8, ithalde alınan katma değer vergisi %16,4 arttı.

Aynı dönemde damga vergisi %49,5, harçlar %46,7, diğer vergiler %24,5 ve özel tüketim vergisi %5,1 yükseldi. Kurumlar vergisi tahsilatı ise geçen yılın temmuz ayına göre %69,8 azaldı.

İlk Yedi Ayda Vergi Gelirleri 7,8 Trilyon Türk Lirası'na Ulaştı

Ocak-temmuz döneminde vergi gelirleri tahsilatı, geçen yılın aynı dönemine göre %37,3 artarak 7,8 trilyon Türk Lirası’na yükseldi. Vergi gelirlerinin bütçe tahminine göre gerçekleşme oranı %56,8 olarak kaydedildi

Genel bütçe vergi dışı diğer gelirler bu dönemde %40,9 artışla 1 trilyon Türk Lirası’na çıktı. Özel bütçeli idarelerin öz gelirleri 185,5 milyar Türk Lirası, düzenleyici ve denetleyici kurumların gelirleri ise 58,4 milyar Türk Lirası oldu.

CW Enerji’yi (CWENE), %62 yükselme potansiyeline işaret eden hisse başına 60 TL 12 aylık hedef fiyat ve “Endeks Üzeri Getiri” tavsiyesiyle araştırma kapsamımıza ve Model Portföyümüze ekliyoruz. Türkiye güneş enerjisi sektörünün önde gelen oyuncularından biri olan şirketin güneş hücresi kapasitesindeki büyüme planı, %82’ye ulaşan yerlilik oranı, ABD pazarındaki ihracat potansiyeli ve dikey entegrasyon stratejisinin önümüzdeki dönemde güçlü bir büyüme hikayesi yaratmasını bekliyoruz. 2026’da ABD Doları bazında %77 FAVÖK büyümesi öngörürken, hissenin 2026-2027 çarpanları üzerinden küresel benzerlerine göre ortalama yaklaşık %37 iskontolu işlem görmesini cazip buluyoruz.

CW Enerji’nin Üretim Kapasitesi Büyümeye Devam Ediyor

CW Enerji halihazırda 1,8GW güneş paneli ve 1,2GW güneş hücresi üretim kapasitesine sahip bulunuyor. Şirket, güneş hücresi yatırımının ilk fazını tamamlamış durumda ve mevcut 1,2GW’lık hücre üretim kapasitesini 2027 yılının ikinci çeyreğine kadar 2,5GW’a yükseltme bekleniyor.

Daha uzun vadede ise güneş hücresi üretim kapasitesinin 2028 yıl sonuna kadar 5GW’a çıkarılması öngörülüyor.

Şirketin EVA, alüminyum profil ve güneş hücresi üretim operasyonlarını bünyesinde bulundurması dikey entegrasyonu güçlendirirken, güneş panellerindeki yerlilik oranını %82 seviyesine taşıyor. Bu oran, Türkiye’deki teşvik mekanizmalarından yararlanmak için gerekli %75’lik yerli içerik eşiğinin üzerinde bulunuyor.

ABD Pazarı Yeni Büyüme Alanı Olabilir

CW Enerji’nin büyüme hikayesinin yalnızca Türkiye pazarıyla sınırlı kalmasını beklemiyoruz. Çin menşeli güneş enerjisi ürünlerine yönelik kısıtlamaların yarattığı arz açığı ve şirketin yüksek teknolojili ürün portföyü, ABD pazarını önemli bir ihracat fırsatı haline getiriyor.

Şirketin yakın dönemde imzaladığı 750 milyon ABD Doları tutarındaki sözleşme, ABD pazarındaki büyüme hikâyesinin önemli adımlarından biri olarak öne çıkıyor.

Önümüzdeki yıllarda güneş enerjisi yatırımlarının güçlü seyretmesini bekliyoruz. 2026-2030 döneminde yıllık ortalama GES kurulumlarının Türkiye’de yaklaşık 7GW, ABD’de ise 26GW seviyesine ulaşacağını öngörüyoruz.

CW Enerji’nin artan yerlilik oranı, yüksek teknolojiye sahip ürün portföyü ve kapasite yatırımlarıyla hem yurt içindeki hem de uluslararası pazarlardaki büyümeden pay alabilecek güçlü bir konumda olduğunu düşünüyoruz.

2026’da %77 FAVÖK Büyümesi Bekliyoruz

Güneş hücresi satışlarının 2026 yılının ilk yarısından itibaren finansallara katkı sağlamaya başlaması şirketin operasyonel performansını önemli ölçüde destekledi.

CW Enerji’nin FAVÖK’ü 1Y26 itibarıyla iki kattan fazla artarak 44 milyon ABD Doları’na ulaştı.

2026 yıl sonu tahminlerimiz ise:

• Cironun ABD Doları bazında yıllık %69 artarak 643 milyon ABD Doları’na,
• FAVÖK’ün yıllık %77 büyüyerek 131 milyon ABD Doları’na ulaşacağına işaret ediyor.
  
  

2027 yılında cironun ilave %18 büyümesini, FAVÖK’ün ise yaklaşık %20 artışla 152-156 milyon ABD Doları bandına ulaşmasını bekliyoruz.

Güneş hücrelerinin toplam FAVÖK içerisindeki payının 2026’da yaklaşık %30, 2027’de ise %37 seviyesine yükselmesini öngörüyoruz. Dolayısıyla kapasite artışı yalnızca gelir büyümesini değil, şirketin karlılık kompozisyonunu da dönüştürebilecek önemli bir katalizör konumunda.

5GW Güneş Hücresi Kapasitesi Uzun Vadeli Büyümenin Önünü Açabilir

Şirketin uzun vadeli büyüme hikâyesinin merkezinde güneş hücresi yatırımları bulunuyor.

Güneş hücresi üretim kapasitesinin 2028 yıl sonuna kadar 5GW’a çıkarılması, CW Enerji açısından önemli bir ölçek artışına işaret ediyor. Bu kapasite seviyesine ulaşılması aynı zamanda şirketin HİT-30 yatırım teşvik programından faydalanabilmesine imkân sağlayacak.

Güneş paneli üretim kapasitesinin de mevcut 1,8GW seviyesinden 2,5GW’a yükseltilmesi planlanıyor.

Panel ve hücre üretim kapasitelerinin tam kapasite kullanıldığı senaryoda, 2029 yılında:

• Yıllık cironun yaklaşık 1,5 milyar ABD Doları’na,
• FAVÖK’ün ise yaklaşık 350 milyon ABD Doları’na ulaşma potansiyeli olduğunu hesaplıyoruz.
  
  

Bu senaryo, şirketin mevcut operasyonel büyüklüğüne kıyasla önemli bir sıçramaya işaret ediyor.

CWENE Değerlemesi İskontolu Görünüyor

Güçlü büyüme beklentilerine rağmen CWENE’nin değerleme tarafında küresel benzerlerine göre iskontolu işlem gördüğünü hesaplıyoruz.

Hisse;

• 2026 tahminlerimize göre 8,0x FD/FAVÖK,
• 2027 tahminlerimize göre 6,1x FD/FAVÖK çarpanıyla işlem görüyor.
  
  

Bu seviyeler, 2026-2027 döneminde küresel benzer şirketlere kıyasla ortalama yaklaşık %37 iskonto anlamına geliyor.

Hisse aynı zamanda güneş enerjisi sektöründe güçlü talep döngüsünün yaşandığı 2023 yılındaki 14,8x FD/FAVÖK seviyesine kıyasla 2026 tahminlerimiz üzerinden %46, 2027 tahminlerimiz üzerinden ise %59 iskontolu işlem görüyor.

Daha uzun vadeli 5GW güneş hücresi kapasitesi senaryosunda ise mevcut firma değeri yaklaşık 3,0x FD/FAVÖK çarpanına işaret ediyor. Bu görünümün uzun vadede önemli bir yeniden değerleme potansiyeli sunduğunu düşünüyoruz.

CW Enerji İçin Endeks Üzeri Getiri Tavsiyesi

CW Enerji’yi BIST içerisinde öne çıkan büyüme hikayelerinden biri olarak değerlendiriyoruz.

Görüşümüzü destekleyen temel unsurlar; güneş hücresi kapasitesinin 1,2GW’tan önce 2,5GW’a, ardından 5GW’a yükseltilmesi, %82 yerlilik oranı, ABD ihracat pazarındaki büyüme potansiyeli, yüksek teknoloji ürünlerinin artan katkısı ve güçlü FAVÖK büyüme görünümü olarak sıralanabilir.

Bu doğrultuda CW Enerji’yi hisse başına 60 TL 12 aylık hedef fiyat, %62 yükselme potansiyeli ve Endeks Üzeri Getiri tavsiyesiyle araştırma kapsamımıza ve Model Portföyümüze ekliyoruz.

CW Enerji İçin Hedef Fiyatımız Ne Kadar?

CW Enerji için 12 aylık hedef fiyatımız hisse başına 60 TL seviyesinde bulunuyor. Bu değer mevcut seviyelerden yaklaşık %62 yükselme potansiyeline işaret ediyor.

CW Enerji’nin Güneş Hücresi Kapasitesi Ne Kadar?

Şirketin mevcut güneş hücresi üretim kapasitesi 1,2GW seviyesinde. Kapasitenin 2Ç27 itibarıyla 2,5GW’a, 2028 yıl sonuna kadar ise 5GW’a çıkarılması hedefleniyor.

CW Enerji’nin 2026 FAVÖK Beklentisi Ne Kadar?

2026 yılında FAVÖK’ün ABD Doları bazında yıllık %77 artarak yaklaşık 131 milyon ABD Doları’na ulaşmasını bekliyoruz.

CWENE Hissesi Kaç FD/FAVÖK ile İşlem Görüyor?

Hisse 2026 tahminlerimize göre 8,0x, 2027 tahminlerimize göre ise 6,1x FD/FAVÖK çarpanıyla işlem görüyor.

CW Enerji Neden Model Portföye Eklendi?

Kapasite artışları, güneş hücresi üretiminin artan katkısı, ABD ihracat potansiyeli, %82 yerlilik oranı, güçlü FAVÖK büyümesi ve küresel benzerlerine göre iskontolu değerleme CW Enerji’ye yönelik olumlu görüşümüzün temel nedenlerini oluşturuyor.

Türkiye İstatistik Kurumu verilerine göre hizmet üretim endeksi, Haziran 2026'da bir önceki yılın aynı ayına göre %1,3, bir önceki aya göre %0,6 arttı. Veriler, hizmet sektörünün alt faaliyetlerinde farklı yönlerde değişimler yaşandığını gösterdi.

Hizmet Üretiminde Yıllık Artış

Hizmet üretim endeksi, Haziran 2026'da geçen yılın aynı ayına göre %1,3 yükseldi. Yıllık değişimde ulaştırma ve depolama hizmetleri %1,3, konaklama ve yiyecek hizmetleri %1,5, bilgi ve iletişim hizmetleri %9,4, mesleki, bilimsel ve teknik hizmetler %1,7 arttı. Gayrimenkul hizmetlerinde %8,8, idari ve destek hizmetlerinde ise %3,8 düşüş kaydedildi.

Bilgi ve İletişim Hizmetlerinde %9,4'lük Artış

Alt sektörler arasında yıllık bazda en yüksek artış bilgi ve iletişim hizmetlerinde gerçekleşti. Bu alandaki hizmet üretimi Haziran ayında geçen yılın aynı ayına göre %9,4 yükseldi.

Mesleki, bilimsel ve teknik hizmetlerdeki yıllık artış %1,7 olurken, ulaştırma ve depolama hizmetleri %1,3, konaklama ve yiyecek hizmetleri %1,5 arttı. Buna karşılık gayrimenkul hizmetleri %8,8, idari ve destek hizmetleri %3,8 geriledi.

Aylık Bazda Hizmet Üretimi %0,6 Yükseldi

Hizmet üretim endeksi Haziran ayında bir önceki aya göre %0,6 arttı. Aylık değişimde ulaştırma ve depolama hizmetleri %1,9, bilgi ve iletişim hizmetleri %8,7 yükseldi.

Aynı dönemde konaklama ve yiyecek hizmetleri %1,1, gayrimenkul hizmetleri %1,9, mesleki, bilimsel ve teknik hizmetler %2,7, idari ve destek hizmetleri %3,5 azaldı.

Hizmet Sektöründe Üretici Fiyatları Haziran Ayında Yükseldi

Hizmet üretimindeki gelişmelerle birlikte hizmet üretici fiyatlarında da yıllık artış görüldü. TÜİK'in Haziran 2026 verilerine göre Hizmet Üretici Fiyat Endeksi (H-ÜFE), bir önceki yılın aynı ayına göre %31,8 arttı. Endeks aylık bazda ise %0,2 geriledi.

H-ÜFE'nin yıllık değişiminde ulaştırma ve depolama hizmetleri %36,2, mesleki, bilimsel ve teknik hizmetler %32,4, gayrimenkul hizmetleri %28,4, idari ve destek hizmetleri %28,2, konaklama ve yiyecek hizmetleri %28,2, bilgi ve iletişim hizmetleri %26,8 arttı.

Türkiye İstatistik Kurumu verilerine göre sanayi, inşaat ve ticaret-hizmet sektörlerinde toplam ücretli çalışan sayısı, Haziran 2026'da geçen yılın aynı ayına göre %2,5 artarak 16,3 milyon kişiye yükseldi. Yıllık artışta inşaat ile ticaret-hizmet sektörlerindeki yükseliş etkili olurken sanayi sektöründe çalışan sayısı geriledi.

Ücretli Çalışan Sayısı 402 Bin Kişi Arttı

Haziran 2025'te 15,9 milyon kişi olan ücretli çalışan sayısı, Haziran 2026'da 16,3 milyon kişiye çıktı. Böylece bir yıllık dönemde sanayi, inşaat ve ticaret-hizmet sektörleri toplamında ücretli çalışan sayısı 402 bin kişi arttı.

Bir önceki aya göre ise toplam ücretli çalışan sayısında %1 artış kaydedildi. Böylece Haziran ayında üç ana sektörün toplamında aylık bazda da artış gerçekleşti.

İnşaat Sektöründe Yıllık Artış %7,1 Oldu

Sektörler bazında en yüksek yıllık artış inşaat sektöründe görüldü. Haziran 2026'da inşaat sektöründeki ücretli çalışan sayısı, geçen yılın aynı ayına göre %7,1 yükseldi.

Ticaret-hizmet sektöründe ücretli çalışan sayısı da yıllık bazda %3,5 arttı. Bu sektör, toplam ücretli çalışan sayısı içinde en yüksek çalışan sayısına sahip ana sektör grubu olmayı sürdürdü.

Sanayide Ücretli Çalışan Sayısı Geriledi

Sanayi sektöründe ise ücretli çalışan sayısı Haziran 2026'da yıllık bazda %1,1 azaldı. Sanayideki gerileme, toplam ücretli çalışan sayısındaki yıllık artışın diğer iki ana sektördeki yükselişlerle gerçekleştiğini gösterdi.

Haziran ayına ilişkin diğer ekonomik göstergelerde de sanayi ve hizmet faaliyetleri farklı yönlerde seyretti. TÜİK verilerine göre sanayi üretimi Haziran 2026'da yıllık %1,4 azalırken hizmet üretim endeksi yıllık %1,3 arttı. İnşaat üretim endeksi ise yıllık %6 geriledi.

İş Gücü Piyasasında İşsizlik Oranı %7,6

Haziran ayına ilişkin iş gücü istatistiklerinde mevsim etkisinden arındırılmış işsizlik oranı %7,6 olarak kaydedildi. Böylece ücretli çalışan sayısındaki yıllık artış ile iş gücü piyasasına ilişkin diğer göstergeler aynı dönem içerisinde birlikte yayımlandı.

Temmuz Ayında Enflasyon %31,7 Oldu

Ücretli çalışanlara ilişkin Haziran verilerinin ardından açıklanan Temmuz 2026 tüketici fiyat endeksi verilerine göre TÜFE yıllık %31,7, aylık %1,78 arttı. Temmuz verileri, ücretli çalışan sayısındaki değişimin yanı sıra iş gücü piyasasındaki gelişmelerin değerlendirildiği dönemde fiyat göstergelerinin de gündemde olduğunu ortaya koydu.

TÜİK'in 14 Ağustos 2026'da yayımladığı Haziran ayı ücretli çalışan istatistikleri, Haziran dönemine ilişkin istihdam göstergelerinin son verilerinden biri olarak kayıtlara geçti. Aynı tarihte hizmet ve inşaat üretimine ilişkin göstergeler de yayımlandı.

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının Ağustos 2026 Piyasa Katılımcıları Anketi, yıl sonuna ilişkin enflasyon, döviz kuru ve cari işlemler dengesi beklentilerinde yukarı yönlü değişiklikler olduğunu ortaya koydu. Ankette 2026 yılı büyüme beklentisi değişmezken, gelecek döneme ilişkin politika faizi beklentisinde de güncelleme yapıldı.

Yıl Sonu Enflasyon Beklentisi %29,4'e Yükseldi

TCMB'nin 10-12 Ağustos 2026 tarihleri arasında gerçekleştirdiği Piyasa Katılımcıları Anketi, finansal sektör ve reel sektör temsilcilerinden oluşan 68 katılımcının yanıtlarıyla hazırlandı. Katılımcıların 2026 yıl sonu tüketici enflasyonu (TÜFE) beklentisi, bir önceki anket dönemindeki %29,2 seviyesinden %29,4'e yükseldi.

12 ay sonrası TÜFE beklentisi ise %23,9'dan %23,6'ya geriledi. 24 ay sonrası enflasyon beklentisi %17,8'den %18'e yükselirken, beş yıl sonrası beklenti %11,1 olarak kaydedildi.

Temmuz Enflasyonu %31,7 Olarak Gerçekleşti

Piyasa beklentilerindeki değişim, son açıklanan enflasyon verilerinin ardından gerçekleşti. Türkiye İstatistik Kurumu verilerine göre Temmuz 2026'da TÜFE aylık bazda %1,7, yıllık bazda ise %31,7 arttı. Böylece yıllık enflasyon Haziran ayındaki %32,1 seviyesinden Temmuz ayında %31,7'ye geriledi.

TCMB de 13 Ağustos'ta yayımladığı 2026 yılı üçüncü Enflasyon Raporu'nda yıl sonu enflasyon tahminini %28 olarak açıkladı. Piyasa katılımcılarının %29,4'lük beklentisi, Merkez Bankasının söz konusu tahmininin üzerinde bulunuyor.

Yıl sonu ABD Doları Beklentisi 51,6 Türk Lirası oldu

Ankette döviz kuru beklentileri de yükseldi. Katılımcıların yıl sonu ABD Doları/Türk Lirası kuru beklentisi, bir önceki anket dönemindeki 51,5 Türk Lirası seviyesinden 51,6 Türk Lirası’na çıktı.

12 ay sonrası ABD Doları/Türk Lirası beklentisi de 56,6 Türk Lirası’ndan 57,4 Türk Lirası’na yükseldi. Anketin toplu sonuçlarında cari ay sonu ABD Doları kuru beklentisi 48,1 Türk Lirası, yıl sonu beklentisi 51,6 Türk Lirası ve 12 ay sonrası beklenti 57,4 Türk Lirası olarak yer aldı.

Cari Açık Beklentisi 50,2 Milyar ABD Doları’na Çıktı

Piyasa katılımcılarının 2026 yılı cari işlemler dengesi beklentisi 50,2 milyar ABD Doları açık yönünde gerçekleşti. Gelecek yıl için cari işlemler açığı beklentisi ise 44,4 milyar ABD Doları oldu.

Cari açık beklentisindeki değişim, yılın dış ticaret ve dış denge göstergelerinin takip edildiği bir dönemde gerçekleşti. TÜİK'in Haziran 2026 dış ticaret verilerine göre genel ticaret sisteminde ihracat yıllık bazda %21,7, ithalat ise 23 arttı.

Politika Faizi Beklentisi %29,9

Para politikası tarafında katılımcıların Eylül ayındaki Para Politikası Kurulu toplantısına ilişkin politika faizi beklentisi %37 olarak belirlendi. Cari ay sonu BIST Repo ve Ters-Repo Pazarı gecelik faiz oranı beklentisi ise %40 seviyesinde kaldı.

Anket sonuçlarında yıl sonu politika faizi beklentisi %35,2 olurken, 12 ay sonrası politika faizi beklentisi %29,9 olarak kaydedildi. Gelecek yıl sonu için beklenti %26,3, 24 ay sonrası için ise %21,8 oldu.

Türkiye Bankalar Birliği Risk Merkezi’nin haziran ayına ilişkin verileri, Türkiye’de kredi hacminin yıllık bazda büyümeye devam ettiğini ortaya koydu. Risk Merkezi üyesi kuruluşlar tarafından kullandırılan nakdi krediler, geçen yılın aynı ayına göre %37 artarak 28,1 trilyon Türk Lirası’na yükseldi.

Nakdi Kredi Hacmi 28 Trilyon Türk Lirası’nı Aştı

Haziran itibarıyla Risk Merkezi üyesi kuruluşlar tarafından kullandırılan nakdi kredilerin 26,9 trilyon Türk Lirası bankalar, 460 milyar Türk Lirası finansal kiralama şirketleri, 365 milyar Türk Lirası faktoring şirketleri ve 324 milyar Türk Lirası finansman şirketleri tarafından kullandırıldı.

Kredi hacmindeki artış, Türkiye’de finansal koşulların ve kredi piyasasındaki gelişmelerin yakından izlendiği bir dönemde gerçekleşti. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın temmuz ayındaki Para Politikası Kurulu toplantısında politika faizi %37 seviyesinde sabit tutulurken, bireysel kredilerin 12 Haziran-17 Temmuz dönemindeki dört haftalık ortalama büyüme oranı %2,7 olarak kaydedildi. Aynı dönemde Türk Lirası ticari kredilerdeki büyüme oranı %2,4 oldu.

Tasfiye Olunacak Alacaklar 961 Milyar Türk Lirası’na Yükseldi

Tasfiye olunacak alacaklar haziran itibarıyla 961 milyar Türk Lirası oldu. Bu tutarın 925 milyar Türk Lirası bankalara, 14 milyar Türk Lirası finansal kiralama şirketlerine, 14 milyar Türk Lirası faktoring şirketlerine ve 8 milyar Türk Lirası finansman şirketlerine ait oldu.

Tasfiye olunacak alacakların toplam kredilere oranı, geçen yılın aynı dönemine göre 0,7 puan artarak %3,3 seviyesine çıktı.

Ticari Kredilerde 21,2 Trilyon Türk Lirası

Ticari krediler haziranda yıllık bazda %35 artarak 21,2 trilyon Türk Lirası’na ulaştı. Ticari kredilerin toplam nakdi krediler içerisindeki payı %75 düzeyinde gerçekleşti.

Türk Lirası cinsinden nakdi krediler %41 artışla 11,2 trilyon Türk Lirası‘na yükselirken, yabancı para cinsinden krediler %28 artarak 9,9 trilyon Türk Lirası oldu. Yabancı para kredilerin nakdi krediler içindeki payı %47 olarak hesaplandı.

Toplam gayri nakdi krediler de geçen yılın aynı dönemine göre %43 artarak 10,7 trilyon Türk Lirası’na çıktı.

İmalat Sanayisi Ticari Kredilerde İlk Sırada

Ticari krediler içerisinde en yüksek pay %31 ile imalat sanayisine ait oldu. Toptan ve perakende ticaret de %19’un üzerinde payla öne çıkan diğer ana sektör olarak kayıtlara geçti.

Haziran itibarıyla tasfiye olunacak alacak oranının en yüksek olduğu sektörler inşaat ile toptan ve perakende ticaret oldu. Her iki sektörde bu oran %4,2 olarak gerçekleşti.

Yabancı para nakdi kredilerin toplam nakdi krediler içerisindeki payının en yüksek olduğu sektör ise %83 ile enerji oldu.

Bireysel Krediler 6,9 Trilyon Türk Lirası’na Ulaştı

Bankalar ve banka dışı finansal kuruluşlar tarafından kullandırılan bireysel krediler, yıllık bazda %46 artarak 6,9 trilyon Türk Lirası’na yükseldi. Bireysel kredilerin %99’u bankalar tarafından kullandırılırken, finansman şirketlerinin kullandırdığı bireysel kredilerin tutarı 33 milyar Türk Lirası oldu.

Finansman şirketleri tarafından kullandırılan bireysel kredilerin 19,2 milyar Türk Lirası’nı taşıt kredileri oluşturdu.

Bireysel kredi bakiyesinin yaklaşık yarısını kredi kartları oluşturdu. Kredi kartlarının payı %50, ihtiyaç kredilerinin payı %24, konut kredilerinin payı %12, taşıt kredilerinin payı %1 ve kredili mevduat hesaplarının payı %14 olarak gerçekleşti.

Bireysel kredilerde tasfiye olunacak alacak oranı ise %4,6 seviyesinde kaydedildi.

Kredi Kullanan Kişi Sayısı 44,5 Milyona Çıktı

Takipteki krediler hariç bireysel kredi kullanan kişi sayısı, haziranda geçen yılın aynı ayına göre yaklaşık 2,1 milyon artarak 44,5 milyona ulaştı. Kişi başına ortalama kredi bakiyesi 156 bin Türk Lirası düzeyinde gerçekleşti.

Haziran ayında 210 bin kişi ilk kez kredili mevduat hesabı, 199 bin kişi ilk kez kredi kartı ve 125 bin kişi ilk kez tüketici kredisi kullandı. İlk defa konut kredisi kullananların sayısı 13 bin olurken, 9 bin kişi ilk kez taşıt kredisi kullandı.

Bireysel kredi kartlarında 0-100 bin Türk Lirası arasındaki limit grubunda bulunan kişilerin toplam içindeki payı %38 oldu.

Bireysel Kredilerde İstanbul İlk Sırada

Haziran itibarıyla bireysel kredi bakiyesinde en yüksek pay İstanbul’a ait oldu. İstanbul’un payı %27, Ankara’nın %10 ve İzmir’in %7 olarak gerçekleşti.

Son 12 aylık dönemde bireysel kredi bakiyesi en fazla artan iller Adıyaman, Kahramanmaraş ve Hatay oldu. Kişi başına ortalama bireysel kredi bakiyesi, kredi kartları dahil edildiğinde, en yüksek Ankara’da gerçekleşirken Ankara’yı İstanbul ve İzmir izledi.

Türkiye İstatistik Kurumu’nun Temmuz 2026 verilerine göre Tarım Ürünleri Üretici Fiyat Endeksi, temmuz ayında bir önceki aya göre %2,31 arttı. Endekste yıllık artış %18,8, on iki aylık ortalamalara göre artış ise %35,12 olarak kaydedildi.

Tarım-ÜFE’de Yıllık Artış %18,8 Oldu

Tarım-ÜFE, Temmuz 2026’da bir önceki aya göre %2,31, 2025 yılının aralık ayına göre %10,22 ve geçen yılın aynı ayına göre %18,8 yükseldi. On iki aylık ortalamalara göre değişim ise %35,1 olarak gerçekleşti.

Endeksteki aylık artış, haziran ayındaki hareketin ardından gerçekleşti. TÜİK verilerine göre Haziran 2026’da Tarım-ÜFE bir önceki aya göre %9 azalırken, yıllık artış %9,5 seviyesinde bulunuyordu.

Tarım ve Avcılık Ürünlerinde %2,52 Artış

Ana sektörler itibarıyla temmuz ayında tarım ve avcılık ürünleri ile ilgili hizmetlerde %2,52 artış kaydedildi. Balık ve diğer balıkçılık ürünleri, su ürünleri ile balıkçılığa yönelik destekleyici hizmetlerdeki artış %0,82 oldu.

Ormancılık ürünleri ve ilgili hizmetlerde ise aynı dönemde %1,66 düşüş gerçekleşti.

En Yüksek Yıllık Artış Sebze Grubunda

Yıllık bazda en yüksek artış sebze ve kavun-karpuz ile kök ve yumrular grubunda görüldü. Bu gruptaki yıllık fiyat artışı %84,3 olarak gerçekleşti.

Tarım-ÜFE genelindeki %18,8’lik yıllık artış ile söz konusu ürün grubundaki %84,3’lük artış arasındaki fark, alt ürün gruplarındaki fiyat hareketlerinin aynı hızda gerçekleşmediğini ortaya koydu.

Tarım Fiyatları ile Tüketici Enflasyonu Arasındaki Görünüm

Temmuz ayı enflasyon verileri, tarım ürünleri üretici fiyatlarındaki artışın gıda fiyatlarındaki gelişmelerle birlikte takip edildiği bir döneme işaret etti. TÜİK’in tüketici fiyat endeksi verilerine göre Temmuz 2026’da tüketici fiyatları aylık %1,78, yıllık %31,7 arttı. Gıda ve alkolsüz içecekler grubunda aylık artış %1,6 olurken, bu grubun yıllık enflasyona katkısı %8,94 puan olarak gerçekleşti.

Tarım-ÜFE ile tüketici fiyat endeksi farklı aşamalardaki fiyat hareketlerini ölçüyor. Tarım-ÜFE üreticilerin tarımsal ürün ve hizmetlerde karşılaştığı fiyat değişimlerini izlerken, tüketici fiyat endeksi nihai tüketici tarafından satın alınan mal ve hizmetlerin fiyatlarındaki değişimi ölçüyor.

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın ödemeler dengesi verilerine ilişkin çalışması, Net Hata ve Noksan kaleminin 2021 ve 2022 yıllarındaki pozitif seyrin ardından 2023’ten itibaren negatif gerçekleşmesinin arka planını ele aldı. Haziran 2026 verileriyle birlikte yapılan finans hesabı revizyonları, söz konusu hareketin bir bölümünün veri derleme ve sınıflandırma farklılıklarından kaynaklandığını ortaya koydu.

Net Hata ve Noksan Nedir?

Ödemeler dengesi, bir ekonomide yerleşik kişilerin yurt dışı yerleşiklerle gerçekleştirdiği ekonomik işlemlerin sistematik biçimde kaydedildiği istatistiksel bir rapor olarak hazırlanıyor. Cari işlemler, sermaye ve finans hesaplarının çift kayıt esasına göre birbirini dengelemesi gerekiyor. Ancak farklı veri kaynaklarının kullanılması, işlemlerin farklı dönemlerde kaydedilmesi, kapsam farklılıkları ve ölçüm sorunları nedeniyle hesaplar arasında fark oluşabiliyor.

Bu fark, ödemeler dengesi istatistiklerinde Net Hata ve Noksan kaleminde gösteriliyor. TCMB’ye göre söz konusu kalem; ölçüm hataları ile verilerin eksik veya fazla derlenmesinden kaynaklanabiliyor. Zamanlama farklılıkları, beyan hataları ve bazı işlemlerin farklı veri kaynaklarında farklı dönemlerde izlenmesi de bu farkın oluşmasına neden olabiliyor.

2021 ve 2022'de Pozitif Seyir

Net Hata ve Noksan kalemi 2021 ve 2022 yıllarında pozitif değerlerle ödemeler dengesinin finansman tarafında yer aldı. 2022 yılında kalem 27 milyar ABD Doları seviyesinde gerçekleşirken, finans hesabında da net sermaye girişi kaydedildi.

2021-2022 dönemindeki pozitif görünümün ardından 2023 itibarıyla Net Hata ve Noksan kaleminde negatif değerler öne çıktı. 2023 yılında yaklaşık 11 milyar ABD Doları, 2024 yılında ise 13 milyar ABD Doları düzeyinde net çıkış kaydedildi. 2025 yılında da negatif seyir devam ederek kalem yaklaşık 13 milyar ABD Doları seviyesinde gerçekleşti.

2023 Sonrası Negatif Seyir

Net Hata ve Noksan kalemindeki negatif hareket, cari işlemler açığının finansman yapısındaki değişimle birlikte izlendi. TCMB’nin verilerinde 2023 yılında cari işlemler hesabı 42 milyar ABD Doları açık verirken finans hesabında 51 milyar ABD Doları net giriş ve Net Hata ve Noksan kaleminde 9 milyar ABD Doları düzeyinde negatif değer kaydedildi.

2024 yılında cari işlemler açığı yaklaşık 13 milyar ABD Doları’na gerilerken finans hesabındaki net giriş 22 milyar ABD Doları oldu. Aynı dönemde Net Hata ve Noksan kalemi yaklaşık 9 milyar ABD Doları negatif gerçekleşti. 2025 yılında ise cari işlemler açığı yaklaşık 30 milyar ABD Doları’na, finans hesabındaki net giriş 43 milyar ABD Doları’na ve Net Hata ve Noksan kalemindeki negatif değer yaklaşık 13 milyar ABD Doları’na ulaştı.

Haziran 2026 Verileriyle Yeni Dönem

TCMB, söz konusu üç düzenlemenin 13 Ağustos 2026 tarihinde yayımlanan Haziran 2026 Ödemeler Dengesi İstatistikleri’ne yansıtılacağını daha önce açıklamıştı. Revizyonlarla birlikte Finans Hesabı kalemlerinde yapılan değişikliklerin Net Hata ve Noksan hesabına da aynı tutarlarda yansıtılması öngörüldü.

Bu yaklaşım, ödemeler dengesi içindeki bazı işlemlerin daha önce Net Hata ve Noksan kaleminde kalan bölümünün ilgili finans hesabı başlıkları altında sınıflandırılmasını sağlıyor. Böylece kalemin büyüklüğünün bir bölümünün veri derleme ve sınıflandırma yöntemlerindeki farklılıklarla bağlantısı daha açık biçimde ortaya çıkıyor.

Net Hata ve Noksan İçin Yeni Veri Seti

Böylece ödemeler dengesi istatistiklerinde cari işlemler, finans hesabı ve Net Hata ve Noksan arasındaki ilişkinin geçmiş dönem revizyonlarıyla birlikte daha ayrıntılı biçimde izlenmesi mümkün hale geldi.

Ödemeler Dengesi İstatistiklerinde Veri Kalitesi

Net Hata ve Noksan kaleminin temel özelliği, kaynağının ödemeler dengesi tablosu üzerinden doğrudan belirlenememesi. TCMB’nin daha önce yayımladığı değerlendirmelerde, farklı veri kaynaklarının kullanılması nedeniyle kapsam, değerleme ve kayıt zamanı farklılıklarının bu kalemde birikime yol açabileceği belirtiliyor.

2026 yılında gerçekleştirilen revizyonlar kapsamında ise idari kayıtlar, işlem bazlı SWIFT verileri ve sözleşme bazlı finansal türev verilerinin kullanılmasıyla finans hesabındaki işlemlerin daha ayrıntılı biçimde izlenmesi amaçlandı. Bu değişiklikler, ödemeler dengesi istatistiklerinin veri kaynaklarının genişletilmesi ve işlemlerin ilgili hesaplarda daha ayrıntılı sınıflandırılması sürecinin bir parçası olarak uygulanıyor.

Küresel petrol fiyatlarındaki yükseliş ve döviz kurundaki hareketlilik, Türkiye'de akaryakıt fiyatlarını yeniden gündemin üst sıralarına taşırken motorin için beklenen yüksek fiyat artışı ÖTV düzenlemesiyle pompaya yansımadı. 13 Ağustos'ta yürürlüğe giren yeni düzenlemeyle motorinin ÖTV'si yıl sonuna kadar kademeli olarak yeniden belirlenecek.

Motorin ÖTV'si Ağustos Sonuna Kadar Sıfırlandı

12 Ağustos itibarıyla motorinin litre başına fiili ÖTV tutarı 7,74 Türk Lirası düzeyindeydi. Yeni düzenlemeyle bu tutar ağustos ayının sonuna kadar sıfırlandı.

ÖTV'deki değişimin Katma Değer Vergisi etkisiyle birlikte motorinin pompa fiyatında yaklaşık 9,29 Türk Lirası karşılığı bir düşüş oluşturması bekleniyor. Böylece piyasada beklenen 5,13 Türk Lirası tutarındaki fiyat artışı pompaya yansımamış oldu.

Motorin fiyatlarında uygulanan vergi düzenlemesi, daha önce yürürlükte bulunan eşel mobil mekanizmasının işleyişinde de değişikliğe yol açtı. Gelir İdaresi Başkanlığının temmuz ayında yayımladığı açıklamaya göre, rafineri fiyatlarındaki değişimlerin ÖTV ve piyasa fiyatına yansıtılmasını düzenleyen sistem 30 Eylül 2026'ya kadar belirli oranlarla uygulanacak ve 1 Ekim 2026 itibarıyla sona erecek şekilde yeniden düzenlenmişti.

Motorinde Yıl Sonuna Kadar Kademeli ÖTV Takvimi

Yeni düzenleme yalnızca ağustos ayındaki vergi uygulamasını kapsamıyor. Motorin için yıl sonuna kadar uygulanacak ÖTV tutarları da belirlenmiş durumda.

Buna göre motorinde litre başına ÖTV tutarı 1-30 Eylül döneminde 3 Türk Lirası, ekim ayında 6 Türk Lirası, kasım ayında 9 Türk Lirası ve aralık ayında 12 Türk Lirası olarak uygulanacak.

1 Ocak 2027'den itibaren ise motorinin litre başına ÖTV tutarı 13,9 Türk Lirası’na yükselecek.

Böylece motorinde, uluslararası fiyat hareketlerine bağlı olarak ÖTV'nin değişmesini sağlayan mevcut mekanizmanın yerine, yıl sonuna kadar önceden belirlenmiş bir vergi takvimi uygulanmış olacak.

Motorinde Eşel Mobil Uygulaması Sona Eriyor

Motorin, yeni düzenlemeyle eşel mobil sisteminin kapsamından çıkarıldı. Sistem kapsamında uluslararası petrol ve rafineri fiyatlarındaki yükselişlerin belirli bir bölümü ÖTV üzerinden karşılanarak pompa fiyatlarına yansıyan artışın sınırlandırılması amaçlanıyordu.

Gelir İdaresi Başkanlığı, temmuz ayında yaptığı açıklamada eşel mobil kapsamında yurt içi rafineri fiyatlarındaki artışların 31 Temmuz'a kadar %50'sinin, 1 Ağustos-30 Eylül döneminde ise %25'inin ÖTV tutarlarından karşılanacağını; kalan bölümün piyasa fiyatına yansıyacağını açıklamıştı. Aynı düzenlemeyle sistemin 1 Ekim 2026 itibarıyla sona erdirilmesi öngörülmüştü.

Yeni motorin düzenlemesiyle birlikte vergi desteğinin aylık olarak önceden belirlenmiş tutarlara dönüşmesi, akaryakıt fiyatlarının yılın kalan bölümündeki vergi bileşenini daha öngörülebilir hale getiren yeni bir uygulama oluşturdu.

Benzin ve LPG'de Mevcut Sistem Sürüyor

Motorinden farklı olarak benzin ve LPG'de eşel mobil uygulaması şimdilik devam ediyor.

Bu ürünlerde yurt içi rafineri fiyatlarında meydana gelen artışların 30 Eylül 2026'ya kadar %25'i ÖTV üzerinden karşılanacak. Böylece rafineri fiyatlarındaki yükselişin belirli bir bölümü ÖTV tutarındaki değişim yoluyla dengelenmeye devam edecek.

Ancak sistemin 1 Ekim 2026 itibarıyla benzin ve LPG açısından da sona ermesi planlanıyor. Gelir İdaresi Başkanlığının yayımladığı düzenleme, bu tarihten sonra söz konusu ürünlerde eşel mobil mekanizmasının uygulanmayacağını ortaya koyuyor.

Akaryakıt Fiyatlarında Petrol ve Döviz Belirleyici Olmaya Devam Ediyor

Türkiye'de akaryakıt fiyatlarının oluşumunda uluslararası petrol fiyatları, döviz kuru, rafineri fiyatları ve vergiler birlikte etkili oluyor. Ağustos ayındaki gelişmelerde de Brent petrol fiyatlarındaki yükseliş ile Türk Lirası karşısındaki döviz hareketleri fiyatlama açısından öne çıktı.

13 Ağustos itibarıyla Brent petrolün 88 ABD Doları seviyesini aşması ve döviz kurundaki yükseliş, akaryakıt fiyatlarına ilişkin beklentilerin yakından izlenmesine neden oldu.

Bu süreçte motorin için beklenen fiyat artışının ÖTV düzenlemesi nedeniyle pompaya yansımaması, fiyatların yalnızca petrol ve döviz hareketleri üzerinden şekillenmediğini de ortaya koydu. Vergi düzenlemeleri, özellikle motorin fiyatının kısa vadeli seyrinde doğrudan belirleyici hale geldi.

Akaryakıtta Yeni Dönem 1 Ekim'de Başlayacak

Motorinde yıl sonuna kadar uygulanacak kademeli ÖTV takvimi ile benzin ve LPG'deki eşel mobil uygulamasının sona ermesi, akaryakıt fiyatlarında 2026'nın son çeyreği açısından yeni bir döneme işaret ediyor.

Ağustos ayında motorin ÖTV'sinin sıfırlanmasının ardından eylül, ekim, kasım ve aralık aylarında litre başına belirlenen vergi tutarlarının kademeli olarak artırılması öngörülüyor. Benzin ve LPG'de ise 30 Eylül'e kadar devam edecek mevcut mekanizmanın ardından 1 Ekim itibarıyla eşel mobil uygulaması sona erecek.

Akaryakıt fiyatlarının bundan sonraki seyrinde uluslararası petrol fiyatları ve döviz kurunun yanı sıra belirlenen yeni ÖTV takvimi de temel unsurlardan biri olacak. Gelir İdaresi Başkanlığı, önceki eşel mobil uygulamasının kamu gelirleri üzerindeki etkisine ilişkin açıklamasında, vergi tahsilatındaki değişimlerin ÖTV ve buna bağlı Katma Değer Vergisi gelirlerine de yansıdığını belirtmişti.

Türkiye İstatistik Kurumu, Haziran 2026 dönemine ilişkin dış ticaret endekslerini açıkladı. Verilere göre ihracat ve ithalat birim değer endeksleri yıllık bazda yükselirken, miktar endekslerinde de artışlar kaydedildi.

İhracat Birim Değer Endeksi %12,6 Arttı

İhracat birim değer endeksi, Haziran 2026'da geçen yılın aynı ayına göre %12,6 yükseldi.

Endeks, Haziran 2025'e kıyasla gıda, içecek ve tütünde %5,9, ham maddelerde %4,8, yakıtlarda %40,7 ve imalat sanayisinde %11,6 arttı.

İthalat Birim Değer Endeksinde %12,9 Artış

İthalat birim değer endeksi, Haziran 2026'da yıllık bazda %12,9 artış gösterdi.

Gıda, içecek ve tütün grubunda endeks geçen yılın aynı ayına göre %3 azalırken, yakıtlarda %39,3, ham maddelerde %9,1 ve imalat sanayisinde %6,6 yükseldi.

İhracat Miktar Endeksi %8,1 Yükseldi

İhracat miktar endeksi, Haziran 2026'da geçen yılın aynı ayına göre %8,1 arttı.

Bu dönemde yakıtlar grubunda %29,6 azalış kaydedilirken, gıda, içecek ve tütün grubunda %19,1, ham maddelerde %25,8 ve imalat sanayisinde %9,7 artış gerçekleşti.

İthalat Miktar Endeksi %9 Arttı

İthalat miktar endeksi de Haziran 2026'da yıllık bazda %9 yükseldi.

Endeks, gıda, içecek ve tütün grubunda %46,8, ham maddelerde %25,9 ve imalat sanayisinde %13,9 arttı. Yakıtlar grubunda ise %7,5 azalış görüldü.

Dış Ticaret Haddi 90,1 Oldu

İhracat birim değer endeksinin ithalat birim değer endeksine bölünmesiyle hesaplanan dış ticaret haddi, Haziran 2025'te 90,3 olarak kaydedilmişti. Endeks, Haziran 2026'da 0,2 puan azalarak 90,1 oldu.

Haziran Ayında Dış Ticaret Hacmi de Yükseldi

TÜİK'in dış ticaret endekslerinin ardından açıklanan Haziran 2026 dış ticaret verilerine göre ihracat, geçen yılın aynı ayına göre %21,9 artarak 24,9 milyar ABD Doları’na ulaştı. İthalat ise %23,1 artışla 35,3 milyar ABD Doları oldu. Aynı dönemde dış ticaret hacmi %22,6 artarak 60,2 milyar ABD Doları olarak gerçekleşti.

Bankacılık sektöründe kredi mevduat rasyosu, sıkı para politikası döneminde gerilediği düşük seviyelerden yeniden yükselerek Haziran 2026 itibarıyla %92,6’ya ulaştı. Kredilerdeki büyüme, yabancı para kredi gelişmeleri ve mevduat dışındaki yatırım araçlarının artan payı, rasyodaki değişimde öne çıkan başlıklar oldu.

Kredi Mevduat Rasyosu Üç Yılın Zirvesinde

Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu verilerine göre bankacılık sektöründe toplam nakdi kredilerin toplam mevduata oranını gösteren kredi mevduat rasyosu, Haziran 2026’da %92,6 olarak gerçekleşti. Böylece rasyo, sıkı para politikasının uygulanmaya başladığı Haziran 2023’ten bu yana en yüksek seviyesine çıktı.

Kredi mevduat rasyosu, düşük faiz politikasının uygulandığı dönemlerde %110’un üzerine çıkmıştı. Haziran 2020’de %111,7 seviyesinde bulunan oran, 2021 sonunda %100’ün altına geriledi. Haziran 2023’te ise %88,1 seviyesine kadar indi.

2023 sonrasında uygulanan sıkı para politikası, Türk Lirası mevduatın artırılmasına yönelik düzenlemeler ve kredi büyümesine getirilen makroihtiyati sınırlamalar, kredi mevduat rasyosunun %90’ın altında seyretmesinde etkili oldu.

Kredi Büyümesinde Yabancı Para Kredilerin Payı

Haziran 2026 itibarıyla toplam kredi hacmi 26,7 trilyon Türk Lirası seviyesine ulaştı. Toplam kredilerde yıllık büyüme %37 olarak hesaplandı.

Yabancı para kredilerin Türk Lirası karşılığı Haziran 2026’da 9,62 trilyon Türk Lirasını aşarken, bu kredilerde yıllık artış %27,1 oldu. Türk Lirası cinsi krediler ise aynı dönemde yıllık %43,2 artarak 17,1 trilyon Türk Lirasına yükseldi.

Kredi mevduat rasyosundaki yükselişte yabancı para kredilerdeki gelişimin yanı sıra Türk Lirası kredilerinin makroihtiyati sınırlamalara rağmen büyümeye devam etmesi de etkili oldu. Kredi büyüme sınırları belirli kredi türlerinde uygulanırken, bazı kredi kalemleri kapsam dışında tutuluyor.

Kredi Büyümesine Yönelik Sınırlar Devam Ediyor

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası, 2026 yılında kredi büyümesini ve kredi kompozisyonunu makrofinansal istikrar hedefleri doğrultusunda sınırlamaya yönelik uygulamalarını sürdürüyor.

Mayıs 2026’da yapılan düzenlemeyle sekiz haftalık büyüme sınırı ihtiyaç ve taşıt kredilerinde %3’e, tüketicilere tahsis edilen kredili mevduat hesabı limitlerinde %1’e indirildi. KOBİ’lere kullandırılan Türk Lirası kredilerindeki sınır %4,5, KOBİ dışı işletmelere kullandırılan Türk Lirası kredilerindeki sınır ise %2 olarak belirlendi.

Yabancı para kredilerde sekiz haftalık büyüme sınırı ise Ocak 2026’da %0,5 olarak uygulanmaya başladı. TCMB, bu düzenlemeyi yabancı para kredilerdeki gelişmeleri dikkate alarak sıkı parasal duruşu desteklemek amacıyla hayata geçirdi.

Bununla birlikte kredi büyümesine yönelik uygulamalarda belirli kredi türleri için istisnalar bulunuyor. İhracat, yatırım, tarım ve kamu kurumlarına yönelik bazı krediler bu kapsamda büyüme sınırlarının dışında tutulabiliyor. Kredi büyümesine dayalı zorunlu karşılık uygulamasının süresi de 2026 yılı sonuna kadar uzatılmış durumda.

Mevduat 30 Trilyon Türk Lirası’nı Aştı

BDDK verilerine göre Haziran 2026 itibarıyla bankacılık sektörünün toplam mevduatı 30,1 trilyon Türk Lirası’na ulaştı. Mevduattaki yıllık büyüme %31,3 olarak gerçekleşti.

Kredilerdeki %37’lik yıllık artış ile mevduattaki %31,37’lik artış arasındaki fark, kredi mevduat rasyosunun yükselmesinde etkili olan unsurlardan biri oldu. Kredilerin mevduattan daha hızlı büyümesi, aynı dönemde kredi mevduat rasyosunun yukarı yönlü hareket etmesine zemin hazırladı.

Para Piyasası Fonları Tasarruf Tercihlerinde Öne Çıkıyor

Yüksek faiz ortamında yatırımcıların likit ve kısa vadeli yatırım araçlarına yönelmesi, yatırım fonlarının büyümesinde etkili olan gelişmeler arasında yer alıyor. Özellikle para piyasası fonlarının büyümesi, bankalardaki mevduat ile sermaye piyasası araçları arasındaki tasarruf dağılımının değişmesine neden olan unsurlardan biri olarak değerlendiriliyor.

Bu durum kredi mevduat rasyosunun yorumlanmasında da önem taşıyor. Rasyonun paydasında bankacılık sistemindeki mevduat bulunurken, yatırım fonlarına yönelen tasarruflar doğrudan mevduat kaleminde yer almıyor. Dolayısıyla toplam tasarruflar artmaya devam etse bile bankacılık sistemindeki mevduatın krediler kadar hızlı büyümemesi, kredi mevduat rasyosunun yükselmesine katkı sağlayabiliyor.

Kredi Mevduat Rasyosunda Politika Çerçevesi Korunuyor

TCMB, 2026 yılında kredi büyümesi, Türk Lirası mevduat payı ve likidite yönetimine yönelik makroihtiyati araçları kullanmaya devam ediyor. Temmuz 2026’da yabancı para mevduat ve katılım fonlarına ilişkin zorunlu karşılık düzenlemelerinde de değişikliğe gidildi. Yabancı para mevduat ve katılım fonları için Türk Lirası cinsinden ilave zorunlu karşılık uygulaması kaldırılırken, yabancı para mevduata uygulanan zorunlu karşılık oranları vadesiz ve bir aya kadar vadeli hesaplarda %32’ye, daha uzun vadeli hesaplarda %28’e çıkarıldı.

Para Politikası Kurulu ise 23 Temmuz 2026 tarihli toplantısında politika faizi olan bir hafta vadeli repo ihale faiz oranını %37’de sabit tuttu. Gecelik borç verme faizi %40, gecelik borçlanma faizi ise %35,5 seviyesinde bırakıldı.

Bu politika çerçevesinde kredi büyümesinin kompozisyonu, mevduat gelişmeleri ve bankacılık dışındaki yatırım araçlarının büyüklüğü, kredi mevduat rasyosunun seyrini belirleyen başlıca göstergeler arasında yer almaya devam ediyor.