QNB Invest Odak - QNB Araştırma

Borsa İstanbul’da zaman zaman bazı hisselerin “VBTS kapsamına alındı” haberlerini görüyorsanız, aslında olay tamamen denge çabası. VBTS yani Volatilite Bazlı Tedbir Sistemi, aşırı hareket eden hisseleri sakinleştirmek için devreye giren bir güvenlik modu gibi düşünülüyor.

Bu sistem, fiyat/işlem hacmi normal dışına taşınca otomatik çalışıyor ve belirli süre boyunca ilgili hisseye çeşitli kısıtlar uygulanıyor.

VBTS Neden Uygulanır?

Amaç:

• Ani fiyat hareketlerini frenlemek
• Manipülasyon ihtimalini azaltmak
• Piyasa istikrarını korumak
• Yatırımcıyı daha sağlıklı veriyle işlem yapabilir hale getirmek

Hangi Tedbirler Gelebilir?

VBTS tek bir önlem değil; bir paket. Duruma göre farklı tedbirler uygulanabiliyor:

1) Kredili İşlem Yasağı

Hisseyi kredili alamıyorsun. Yani kaldıraçsız mod.

2) Açığa Satış Yasağı

Hisseyi ödünç alıp satamıyorsun. Short tuşu kapalı.

3) Brüt Takas

Alıyorsan aynı gün satamıyorsun. Herkes kendi hesabıyla işlem yapmak zorunda.

4) Emir/Piyasa Kısıtları

Tek fiyat yöntemi, emir iptal yasağı, belirli süre boyunca sadece belirli emir tipleri…
Bir nevi “trafik ışıkları sıkılaştı”.

5) İnternet Üzerinden İşlem Yasağı

Bazı durumda daha profesyonel işlem merkezleri üzerinden yönlendirme istenebilir.

VBTS Ne Kadar Sürer?

Genellikle 15 gün uygulanır. Duyurularda süre net bir şekilde yazılır.
Tedbir bitince otomatik kalkar; ek bir açıklama beklemek gerekmez.

VBTS Gelmesi Hisse İçin Negatif Mi?

Hisseden hisseye değişir.

• Manipülasyon şüphesi olan hisselerde yatırımcıyı korur.
• Bazı hisselerde tedbir sonrası volatilite düşer, fiyatlar dengelenir.
• Çok spekülatif hisselerde ise kısıtlama kısa süreli baskı oluşturabilir.

VBTS bir ceza değil, düzenleyici bir mekanizmadır.

Türk Hava Yolları (THY), Kasım 2025 operasyonel verilerini açıkladı. Yoğun rekabet ortamına rağmen hem yolcu hem de kargo tarafındaki güçlü büyüme, şirketin yılın son çeyreğine dinamik bir giriş yaptığını gösteriyor.

Toplam Trafik %13,4 Arttı: Doluluk Oranında 2,3 Yüzde Puan İyileşme

Kasım ayında THY’nin toplam trafik hacmi yıllık bazda %13,4 yükseldi. Yük doluluk oranında (load factor) 2,3 yüzde puan iyileşme görülmesi, kapasitenin çok daha verimli değerlendirildiğini gösteriyor.

• Uluslararası trafik: +%14,2
• Yurtiçi trafik: +%5,0

Uluslararası taraftaki güçlü ivme, özellikle transit dışı yolcu kompozisyonundaki artışla desteklendi.

Toplam Yolcu Sayısı 7,4 Milyona Ulaştı (+%14)

THY’nin taşıdığı yolcu sayısı Kasım’da 7,4 milyon oldu ve yıllık %14 büyüdü.

• Uluslararası yolcu büyümesi: +%17,7
• Transit dışı uluslararası yolcu: +%16,1
• Yurtiçi yolcu büyümesi: +%7,2

Özellikle transit dışı uluslararası yolcu artışı, kârlılığı daha yüksek segmentteki talebin ne kadar güçlü olduğunu ortaya koyuyor.

Kargoda da Güçlü Artış: +%14,8

THY’nin kargo hacmi Kasım’da yıllık %14,8 arttı. Bu, hem global lojistikteki toparlanma hem de THY Kargo’nun dünya pazarındaki güçlü konumunu koruduğunu işaret ediyor.

Turizm Sezonu Uzuyor mu?

Uluslararası taşımada devam eden yükseliş, Türkiye’de turizm sezonunun Avrupa’daki gibi uzadığına dair güçlü sinyaller veriyor.
Kasım’daki segment büyümesi, hava koşulları ve jeopolitik risklerdeki gevşeme ile desteklenmiş görünüyor.

Hisse Senedi Değerlendirmesi: İskonto Devam Ediyor

THY hissesi 9M25 sonrası dönemde Avrupa’daki rakiplerine göre %24 daha zayıf performans göstermiş durumda. Ancak operasyonel taraf çok güçlü:

• 2025 tahmini FD/FAVÖK: 3.9x
• Global benzerlerine kıyasla: %22 iskonto
• Operasyonel performans: Pandemi öncesinin çok üzerinde
• Stratejik Air Europa yatırımı: Büyüme görünümünü destekliyor

Bu nedenle, kısa vadede hissede bir toparlanma potansiyeli masada.
Özellikle:

• Güçlü operasyonel momentum
• 4Ç ABD Doları bazlı FAVÖK daralmasının sona ermesi beklentisi
• Uluslararası direkt yolcu talebindeki ivme gibi unsurlar yukarı yönlü görünüm oluşturuyor.

THY Kasım Verileri Güçlü ve Pozitif

Kasım 2025 sonuçları, THY’nin hem operasyonel hem de finansal anlamda sağlam bir zeminde ilerlediğini gösteriyor. Uluslararası yolcu kompozisyonundaki dönüşüm, artan kargo hacmi ve yüksek doluluk oranları, şirketin 2026’ya güçlü bir giriş yapma ihtimalini artırıyor.

Pegasus, dev bir satın alma adımı attı! Şirket, Czech Airlines ve bağlı iştiraki Smartwings’i toplam 154 milyon Avro değerle satın almak için anlaşmaya vardı. Bu hamle sadece bir yatırım değil, Pegasus’un Avrupa’da daha sağlam kök salma stratejisinin güçlü bir versiyonu.

Smartwings bugün Çekya’nın en büyük havayolu şirketi, 47 uçaklık filoya sahip ve 2024 itibarıyla 1 milyar Avro ciro üreten dev bir operasyonla çalışıyor. Prag merkezli bu yapı, 20 ülkede 80 destinasyona uçuyor ve Pegasus için hem network hem de operasyonel açıdan önemli bir değer sunuyor.

Bu Satın Alma Pegasus İçin Ne Anlama Geliyor?

• Avrupa’daki varlık sert şekilde güçleniyor.
• Pegasus, Smartwings’in tecrübeli operasyonunu kendi verimlilik standartlarıyla harmanlayabilecek.
• 9A25 verilerine göre işlem tutarı Pegasus’un net borcunun yalnızca %5,4’üne denk geliyor, sürdürülebilir bir finansal yük.
• Smartwings’in cirosu Pegasus’un 2024 cirosunun %32’sine eşit, ciddi bir ölçek büyümesi.

Bu tablo hem şirketin küresel genişleme stratejisine büyük katkı hem de kârlılık tarafında uzun vadeli güçlenme demek.

PGSUS Hisseleri İçin Etki: “Pozitif” Sinyal

Pegasus şu anda 5,8x FD/FAVÖK ile işlem görüyor ve bu rakam küresel rakiplerine göre %34 iskonto anlamına geliyor.
Ayrıca hisse performansı çeyrek başından bu yana %20 geride.

Bu satın alma haberi, tam bu ortamda:

• Algıyı pozitife çevirebilir.
• Orta vadeli büyüme hikâyesini güçlendirebilir.
• “Avrupa’da güçlü oyuncu” imajını netleştirebilir.

Dolayısıyla haberin hissede pozitif fiyatlama yaratması oldukça olası.

Pegasus Avrupa’da Büyük Bir Kapı Açtı

Bu satın alma, Pegasus’un yalnızca coğrafi genişleme hedefini değil, aynı zamanda operasyonel verimlilik ve kârlılık potansiyelini büyütecek stratejik bir sıçrama.

Onay süreçleri tamamlandığında Pegasus, Avrupa’da çok daha güçlü bir oyuncu olarak konumlanacak.
Bu da “global low-cost airline” liginde yeni bir sayfa açmak demek.

Türkiye sanayisi 2025’in üçüncü çeyreğinde güçlü bir verimlilik artışı sergiledi. Açıklanan verilere göre sanayide çalışan kişi başına üretim endeksi yıllık bazda %9 yükselerek son dönemlerin en pozitif tablolarından birini ortaya koydu. Bu artış, hem üretim gücünün hem de verimlilik trendinin sürdüğünü gösteriyor.

Çalışılan Saat Başına Üretimde de Güçlü Artış

Mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış verilere göre toplam sanayide çalışılan saat başına üretim endeksi yıllık %9,9 arttı.
Bu tablo, çalışan başına üretimdeki yükselişin sadece istihdam yapısından değil, çalışma saatleri verimliliğinden de beslendiğini net şekilde ortaya koyuyor.

Sanayide Verimlilik Artışının Arka Planı

Bu büyümenin temelinde:

• Teknoloji ve otomasyon yatırımları
• Üretim süreçlerinin dijitalleşmesi
• Enerji ve girdi yönetiminde verimlilik artışı
• Şirketlerin kapasite kullanım oranlarındaki iyileşme gibi sanayinin yapısal dönüşümünü destekleyen faktörler bulunuyor.

Sanayide hem kişi hem saat bazında verimliliğin bu seviyede yükselmesi, 2026’ya hazırlanırken daha rekabetçi bir üretim modeli sinyali veriyor.

Ekonomiye Etkisi Ne?

Bu verimlilik artışı, makroekonomik açıdan:

• Üretim maliyetlerinde göreceli rahatlama
• Rekabet gücünün yükselmesi
• İhracatçı sektörlere pozitif yansıma
• Sanayi katma değerinde artış gibi olumlu sonuçlar yaratabilir.

Sanayideki bu trendin devam etmesi, büyüme kompozisyonunda daha sağlıklı ve sürdürülebilir bir yapı oluşturacaktır.

2026 yılı bütçe çalışmalarında önemli bir güncelleme yapıldı: beyana dayalı KDV beklentisi 50 milyar TL artırıldı. Bu düzenleme ile birlikte Hazine ve Maliye Bakanlığı bütçesine ek 50 milyar TL daha ödenek eklendi. Aynı zamanda, kariyer memurlarına yönelik mali ve özlük haklarını iyileştiren yeni düzenlemeler de bütçe teklifine entegre edildi.

Bu paket, hem bütçe disiplinini hem de gelir kalemlerinin sürdürülebilirliğini güçlendirmeyi hedefleyen “karma” bir adım olarak öne çıkıyor.

KDV Beklentisinin 50 Milyar TL Artırılmasının Anlamı Ne?

Beyana dayalı Katma Değer Vergisi gelirlerinde yapılan 50 milyar TL’lik yukarı yönlü revizyon, iki ana beklentiye işaret ediyor:

1. Ekonomik Aktivitede Canlılık:
   2026’da iç talepte ve kurumsal faaliyetlerde daha güçlü bir görünüm öngörülüyor. Bu, tüketim üzerinden tahsil edilen vergilerin daha yüksek gerçekleşeceği beklentisini besliyor.
   
   
2. Kayıt Dışılıkla Mücadelede Dijitalleşme Etkisi:
   Gelir İdaresi’nin dijital denetim araçlarını artırması (e-fatura, e-arşiv, yeni nesil POS verileri vb.) vergi tabanını genişleterek beyana dayalı KDV’nin daha sağlıklı tahsil edilmesine katkı sağlıyor.

Bu iki unsur birlikte değerlendirildiğinde, bütçenin gelir tarafında daha güvenli bir manevra alanı oluşmuş görünüyor.

Hazine Bütçesine 50 Milyar TL Ek Ödenek

Gelir tarafındaki artışla paralel olarak, Hazine ve Maliye Bakanlığı bütçesine de 50 milyar TL ek ödenek ayrıldı. Bunun arkasında:

• artan operasyonel ihtiyaçlar,
• kamu finansmanı maliyetleri,
• dijital dönüşüm yatırımları gibi kalemlerin bulunduğu tahmin ediliyor.

Bu ek kaynak, özellikle 2026’da planlanan mali reformlarla senkronize ilerleyecek gibi duruyor.

Kariyer Memurlarına Mali ve Özlük Haklarında İyileştirme

Bütçe teklifine eklenen bir diğer kritik başlık ise kariyer memurlarına yönelik iyileştirme paketi.

Bu düzenlemeyle:

• gelir seviyelerinin artırılması,
• bazı ek göstergelerin güncellenmesi,
• çalışma koşullarında standardizasyon hedefleniyor.

Bugünün koşullarında kamu tarafında nitelikli insan kaynağını elde tutmak ve motivasyonu artırmak için bu tür düzenlemeler giderek daha kritik hâle geliyor.

2026 bütçesinde yapılan bu üçlü revizyon KDV artışı, Hazine ek ödeneği ve memur hakları iyileştirmesi mali çerçevede hem gelir tarafını güçlendiren hem sosyal tarafı destekleyen dengeli bir kompozisyon sunuyor.

KDV beklentisindeki artış, büyüme görünümüne yönelik iyimserliği yansıtırken; kamu çalışanlarına yönelik iyileştirmeler bütçenin sosyal boyutunu öne çıkarıyor.