QNB Invest Odak - QNB Araştırma

Türkiye’de şirket dinamikleri Ekim 2025’te hem kuruluş hem kapanış tarafında artış gösterdi. Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB) verilerine göre, Ekim ayında kurulan şirket sayısı %7,6 artarak 10.505’e, kapanan şirket sayısı ise %15,1 yükselerek 2.668’e ulaştı.

Kurulan Şirket Sayısında %7,6’lık Artış

Ekim ayında yeni kurulan şirket sayısının 10.505’e ulaşması, iş yapma isteğinin ve yeni girişimlerin sürdüğünü gösteriyor. Özellikle hizmet sektörü, e-ticaret odaklı işletmeler ve KOBİ tarafında hareketliliğin devam ettiği görülüyor.

Yeni şirket sayısındaki artışı destekleyen unsurlar arasında:

• Mevsimsel ekonomik aktivite,
• Dijitalleşme yatırımları,
• İç pazar odaklı sektörlerde talep canlılığı öne çıkıyor.

Kapanan Şirket Sayısı %15 Arttı: Zayıf Halkalar Görünür Hale Geliyor

Öte yandan kapanan şirket sayısının %15,1 artarak 2.668’e çıkması, özellikle maliyet baskıları, yüksek faiz ortamı ve işletme sermayesi yönetimindeki zorlukların etkisini yansıtıyor.

Bu artışın arka planında:

• Finansman maliyetlerindeki yükselme,
• Kira ve enerji giderlerindeki artış,
• Sektörel rekabetin yoğunlaşması gibi etkenler bulunuyor.

Yılın İlk 10 Ayında Tablo Nasıl?

Ocak–Ekim dönemine bakıldığında daha dengeli ama yine de karmaşık bir görünüm ortaya çıkıyor:

• Kurulan şirket sayısı: 91.488 (yıllık %1,3 düşüş)
• Kapanan şirket sayısı: 23.506 (yıllık %10,7 artış)

Bu tabloya göre girişimcilik aktivitesi yıl genelinde güçlü kalmakla birlikte, finansal dayanıklılığı zayıf işletmelerde kapanmaların hızlandığı görülüyor.

Aktivite Var, Seleksiyon Mekanizması Güçlü Çalışıyor

Ekim 2025 şirket verileri ekonomik aktivitenin tamamen olumsuz olmadığına; aksine yeni girişimlerin hâlâ güçlü bir şekilde devam ettiğine işaret ediyor.

Ancak kapanan şirketlerdeki artış, ekonomideki sıkı finansal koşulların işletmeler üzerindeki baskısını gösteriyor.

Girişim İştahı Sürüyor, Risk Yönetimi Öne Çıkıyor

Ekim verileri iki kritik mesaj veriyor:

1. Şirket kurulumlarındaki artış, Türkiye ekonomisinde canlı bir girişim enerjisi olduğunu gösteriyor.
   
   
2. Kapanan şirketlerdeki yükseliş, nakit akışı yönetiminin, verimlilik yatırımlarının ve finansal dayanıklılığın daha da önem kazandığını teyit ediyor.

Paladyum, özellikle otomotiv sektöründe katalitik konvertörlerde kullanılan, nadir bulunan ve zaman zaman volatil fiyat hareketleriyle öne çıkan bir değerli–sanayi metalidir. Arz tarafında sınırlı üretim, talep tarafında ise emisyon standartları ve otomotiv üretimi, paladyumu yatırımcıların radarına taşıyan temel dinamiklerdir.

Paladyuma yatırım yapmanın yolları arasında fiziki paladyum, vadeli işlemler ve paladyum ETF’leri yer alır. Modern yatırımcı için en pratik yöntemlerden biri ise yine borsada işlem gören paladyum ETF’leridir.

Peki, paladyum ETF’i nedir, nasıl çalışır ve kimler için uygun bir araç olabilir?

Paladyum ETF’i Nedir?

Paladyum ETF’i, paladyum fiyatını takip etmeyi hedefleyen ve borsada işlem gören yatırım fonlarını ifade eder.
Bu tür ETF’ler, doğrudan paladyumun spot fiyatına veya paladyum vadeli kontratlarına endekslenmiş bir strateji izleyebilir.

Bir paladyum ETF’ine yatırım yaptığınızda:

• Fiziki paladyum külçesi alıp saklamazsınız,
• Ancak paladyum fiyatlarındaki değişim, ETF’in değerine yansır ve siz de bu hareketten pozitif veya negatif yönde etkilenirsiniz.
  
  

Paladyum ETF’lerinin Avantajları

Paladyum ETF’leri, bu nispeten niş ve volatil emtiaya erişimi daha yönetilebilir hale getirir. Öne çıkan avantajları:

1. Erişilebilirlik
   Paladyum, fiziki formda bireysel yatırımcı için ulaşması zor ve nispeten pahalı bir varlık olabilir. ETF yapısı, küçük tutarlarla bile paladyuma dayalı yatırım yapma imkânı sağlar.
   
   
2. Likidite ve Esneklik
   İşlem gördüğü piyasalarda seans saatleri boyunca alım–satım imkânı sunar. Böylece, portföyünüzü güncel piyasa koşullarına göre hızlıca yeniden dengeleyebilirsiniz.
   
   
3. Operasyonel Kolaylık
   Fiziki metal saklama, sigorta, güvenlik gibi konularda ek bir süreçle uğraşmadan, tüm bu operasyon fon yönetimi düzeyinde ele alınır.
   
   
4. Şeffaf Fiyatlama
   Paladyum ETF’leri borsada işlem gördüğü için fiyatlar anlık takip edilebilir; yatırımcı, alım–satım anında oluşan piyasa fiyatları üzerinden pozisyon alır.
   
   
5. Tema Bazlı Yatırım
   Otomotiv üretimi, emisyon regülasyonları ve çevre politikalarındaki trendler, paladyum talebini etkileyen ana unsurlardır. Paladyum ETF’leri, bu temaya dolaylı yoldan yatırım yapma imkânı sunar.
   
   

Paladyum ETF’i ile Fiziki Paladyum Arasındaki Fark

• Fiziki paladyum, genellikle profesyonel saklama koşulları gerektiren, yüksek birim fiyatlı bir varlıktır.
• Paladyum ETF’i, bu varlığa dayalı fiyat hareketlerine daha düşük tutarlarla, dijital ortamda erişim imkânı sağlar.
• Fiziki enstrümanda likidite, alıcı–satıcı bulma ve fiyatlama gibi konular daha zorlayıcı olabilirken, ETF yapısında bu süreçler borsa likiditesi ile desteklenir.

Bu nedenle paladyum ETF’leri, özellikle profesyonel yatırımcılar ve tematik emtia pozisyonları almak isteyen bireysel yatırımcılar için daha pratik bir araç haline gelebilir.

Paladyum ETF’leri ile Risk Yönetimi

Paladyum, fiyat dalgalanmaları yüksek olabilen bir emtia türüdür. Bu nedenle paladyum ETF’lerine yatırım yaparken:

• Volatiliteyi,
• Küresel büyüme görünümünü,
• Otomotiv sektörüne dair beklentileri,
• Emtia piyasalarındaki genel risk iştahını dikkate almak gerekir.
  
  

Bu varlık sınıfı, genellikle uzun vadeli ve tematik düşünen yatırımcılar için, portföydeki hisse senedi ve tahvil ağırlığını dengeleyen, daha niş bir çeşitlendirme unsuru olarak kullanılabilir.

QNB Invest ile Paladyum ETF’lerine Erişim

Paladyuma dayalı borsa yatırım fonları ağırlıklı olarak yurt dışı borsalarda işlem görmektedir. Yatırımcılar, bu ürünlere yönelik işlem yapmadan önce:

• Kendi risk profillerini,
• Emtia ve döviz bazlı ürünlerin risklerini,
• Yatırım vadelerini ve hedeflerini netleştirmelidir.
  
  

QNB Invest’in sunduğu yurt dışı yatırım işlemleri ve platformları üzerinden, uluslararası piyasalarda işlem gören paladyum odaklı borsa yatırım fonlarına yönelik erişim olanakları hakkında bilgi alabilir; yatırım kararı öncesinde yatırım danışmanlarıya görüşerek kendi stratejinizi şekillendirebilirsiniz.

Platin, hem değerli bir maden hem de otomotiv, kimya ve yenilenebilir enerji gibi alanlarda kullanılan stratejik bir sanayi metalidir. Özellikle katalitik konvertörler, hidrojen ekonomisi ve yeşil dönüşüm temalarıyla birlikte, yatırımcıların yakından takip ettiği alternatif bir varlık sınıfı haline gelmiştir.

Platine yatırım yapmanın farklı yolları bulunuyor:

• Fiziki platin (külçe, sikke vb.),
• Vadeli işlemler,
• Ya da daha modern ve pratik bir yöntem olan platin ETF’leri (Exchange Traded Fund – Borsa Yatırım Fonları).

Peki, platin ETF’i nedir, nasıl çalışır ve yatırımcılara hangi avantajları sunar?

Platin ETF’i Nedir?

Platin ETF’i, borsada işlem gören ve platin fiyatının performansını takip etmeyi hedefleyen yatırım fonlarıdır. Bir platin ETF’ine yatırım yaptığınızda, doğrudan fiziki platine sahip olmazsınız; ancak platin fiyatlarındaki hareketlerden dolaylı olarak etkilenirsiniz.

Örneğin, platin fiyatı yükseldiğinde, platin ETF’inin değeri de genel olarak aynı yönde hareket eder. Böylece:

• Fiziki platin saklama,
• Güvenlik,
• Sigorta ve taşıma gibi operasyonel detaylarla uğraşmadan, platine dayalı bir pozisyon almış olursunuz.

Platin ETF’lerinin Yatırımcılara Sağladığı Avantajlar

Platin ETF’leri, klasik “fiziki metal” yatırımına göre daha esnek ve pratik bir yapı sunar. Öne çıkan avantajları şu şekilde özetleyebiliriz:

1. Kolay Erişim
   Borsada hisse senedi alır gibi, seans saatleri içinde platin ETF’lerini alıp satabilirsiniz.
   
   
2. Operasyonel Rahatlık
   Fiziki platin için gerekli olan saklama, güvenlik ve sigorta maliyetleri ETF modeliyle ortadan kalkar.
   
   
3. Likidite
   İşlem gördüğü piyasalarda, yatırımcılar diledikleri an alım–satım yaparak pozisyonlarını güncelleyebilir.
   
   
4. Şeffaflık
   Platin ETF’lerinin fiyatları, işlem gördükleri borsalarda anlık olarak izlenebilir; portföy bileşenleri ve stratejileri genellikle düzenli olarak kamuya açıklanır.
   
   
5. Portföy Çeşitlendirme
   Platin, hem değerli maden hem sanayi metali özellikleri taşıdığı için, portföyde altın–gümüşten farklı bir risk profili sağlayarak çeşitlendirme imkânı sunar.

Platin ETF’i ile Fiziki Platin Arasındaki Fark

Yatırımcıların sık sorduğu sorulardan biri:

“Fiziki platin almak yerine neden platin ETF’i tercih edeyim?”

Aradaki temel farkları şöyle özetleyebiliriz:

• Fiziki platin, külçe veya sikke gibi formlarda elinizde bulundurduğunuz somut bir varlıktır.
• Platin ETF’i ise tamamen elektronik ortamda saklanan, borsada işlem gören bir yatırım aracıdır.
• Fiziki platin için kasada saklama, sigorta, lojistik gibi ek maliyetler söz konusu iken; platin ETF’lerinde bu süreçler fon düzeyinde yönetilir ve yatırımcıya yansıyan kısım genellikle fon toplam gider oranı ile sınırlıdır.
• Platin ETF’i, portföyünüzde hızlıca nakde çevrilebilen, likit bir enstrüman olarak yer alır.

Platin ETF’leri ile Portföy Çeşitlendirme

Platin fiyatları;

• Otomotiv sektöründeki talep,
• Emisyon standartlarındaki regülasyonlar,
• Yeni enerji teknolojileri (örneğin hidrojen ekonomisi),
• Arz tarafında maden üretimindeki gelişmeler gibi faktörlerden etkilenir.

Bu yönüyle platin, altına kıyasla daha döngüsel ve sanayi ağırlıklı bir hikâye sunar. Bu da uzun vadeli yatırımcılar için, özellikle sektörel döngüleri ve emtia temalarını portföylerine taşımada platin ETF’lerini ilgi çekici hale getirebilir.

QNB Invest ile Platin ETF’lerine Erişim

Platine dayalı borsa yatırım fonları ağırlıklı olarak yurt dışı borsalarda işlem görmektedir. Yatırımcılar, bu tür ürünlere erişmeden önce:

• Kendi risk profillerini,
• Emtia ve döviz bazlı dalgalanmaları,
• Uzun vadeli yatırım hedeflerini
  dikkate almalıdır.

QNB Invest’in sunduğu yurt dışı piyasa erişimi ve yatırım platformları üzerinden, global sermaye piyasalarında işlem gören platin odaklı borsa yatırım fonlarına yönelik işlem yapma imkânlarını detaylı şekilde öğrenebilir; yatırım kararınızı almadan önce yatırım danışmanınızla görüşebilirsiniz

Türkiye enerji tarafında Eylül 2025’te tempoyu belirgin şekilde artırdı. EPDK’nın açıkladığı verilere göre, Türkiye’nin toplam petrol ithalatı yıllık bazda %30,1 artarak 4,2 milyon tona ulaştı. Bu artış, hem ekonomik aktivitedeki toparlanmayı hem de rafineri bazlı süreçlerdeki hızlanmayı işaret ediyor.

Ham Petrol ve Ürün İthalatı: Rusya Lider, Kazakistan ve Irak Takipte

Eylül ayında Türkiye’nin ham petrol ve petrol ürünü ithalatında ana tedarikçiler Rusya, Kazakistan ve Irak oldu. Jeopolitik risklere rağmen Rusya’nın güçlü konumu korunurken, Kazakistan ve Irak’ın paylarının artması; tedarik zinciri çeşitliliği açısından pozitif okunuyor.

• Toplam ithalat: 4,2 milyon ton
• Yıllık artış: %30,1
• Öne çıkan sektör etkileri: rafineri kapasite kullanımında artış, akaryakıt tüketiminde toparlanma

Bu görünüm, hem ulaştırma hem de sanayi tarafındaki talebin güçlü seyrettiğini destekliyor.

LPG İthalatı %16 Arttı: Cezayir, Rusya ve ABD İlk Üçte

Eylül 2025’te LPG ithalatı yıllık %16,4 artışla 286.885 tona yükseldi. Türkiye’nin LPG tarafındaki en büyük tedarikçileri Cezayir, Rusya ve ABD oldu.
Bu artış özellikle:

• Hane tüketiminde sezonluk geçiş,
• Otogaz talebinde toparlanma,
• Dağıtım şirketlerinin stok optimizasyonu
  
  gibi sebeplerle desteklendi.

Doğal Gaz İthalatı %6,7 Arttı: LNG Payı Düşük Seyretti

Doğal gaz tarafında Eylül ayında toplam ithalat %6,7 artarak 3,605 milyar metreküpe çıktı.

• Boru hattı ile ithalat: 3,212 milyar m³
• LNG ithalatı: 292 milyon m³
• Konut gaz tüketimi: %2,1 arttı

Boru gazının toplam içindeki yüksek payı, LNG fiyatlarındaki global dalgalanmanın etkilerini sınırlamaya yardımcı oldu. Konut tüketimindeki artış ise mevsimsel trende uyumlu.

Enerji Talebi Güçlü, İthalat Kompozisyonu Dengeli

Eylül 2025 verileri, Türkiye’nin enerji talebinin hem petrol hem doğal gaz tarafında güçlü seyrettiğini gösteriyor. Özellikle petrol ithalatındaki %30’luk sıçrama;

• ekonomik aktivitenin güçlendiğine,
• rafineri üretiminin artırıldığına,
• ulaştırma sektöründe talebin hızlandığına işaret ediyor.

Doğal gaz ve LPG tarafındaki artışlar ise hem hane tüketimi hem de sanayi talebi açısından dengeli bir görünüm sunuyor.