Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın döviz rezervlerinde son haftalarda artış eğilimi öne çıktı. TCMB, 14 Ağustos ile biten haftada 3,3 milyar ABD Doları tutarında döviz alımı gerçekleştirdi.
TCMB Üç Haftadır Döviz Alıyor
TCMB’nin döviz alımları temmuz ayının son haftasından itibaren kesintisiz şekilde devam etti. 31 Temmuz ile biten haftada 2,5 milyar ABD Doları, 7 Ağustos haftasında 5,4 milyar ABD Doları ve 14 Ağustos haftasında 3,3 milyar ABD Doları alım yapıldı.
Böylece üç haftalık dönemdeki toplam döviz alımı 11,2 milyar ABD Doları’na ulaştı. Ağustos ayının ilk iki haftasındaki toplam alım ise 8,7 milyar ABD Doları olarak hesaplandı.
TCMB’nin piyasa işlemlerine ilişkin verileri arasında döviz alım-satım müdahaleleri, aylık döviz alım-satım tutarları ve swap işlemleri de yer alıyor.
Toplam Rezerv 183,5 Milyar ABD Doları’na Yükseldi
TCMB’nin toplam rezervleri 14 Ağustos haftasında 5,1 milyar ABD Doları artarak 183,5 milyar ABD Dolarına çıktı.
Savaş öncesi olarak kabul edilen 27 Şubat ile biten haftada toplam rezervler 210,3 milyar ABD Doları seviyesindeydi. Savaş döneminde 149,2 milyar ABD Doları’na kadar gerileyen toplam rezervler, son haftadaki artışa rağmen savaş öncesindeki seviyenin 26,8 milyar ABD Doları altında bulunuyor.
Rezervlerdeki artışın bir bölümünde bankaların TCMB nezdinde zorunlu karşılık ve teminat depo kapsamında tuttukları dövizin etkili olduğu belirtildi. Söz konusu tutarın haftalık bazda 0,9 milyar ABD Doları artması brüt rezervlere olumlu yansıdı.
Net Rezerv 67,1 Milyar ABD Doları’na Çıktı
Bankaların TCMB nezdindeki söz konusu dövizleri hariç tutulduğunda net rezervin 14 Ağustos haftasında 4,2 milyar ABD Doları artarak 67,1 milyar ABD Doları’na yükseldiği hesaplandı.
Net uluslararası rezervler ise savaş öncesinde 91,8 milyar ABD Doları seviyesindeydi. 14 Ağustos haftası itibarıyla bu rakam savaş başlangıcındaki seviyenin 24,7 milyar ABD Doları altında kaldı.
Swap hariç net rezerv de aynı hafta 3,8 milyar ABD Doları artarak 54,4 milyar ABD Dolarına yükseldi. Savaş öncesinde 78,8 milyar ABD Doları olan swap hariç net rezerv, söz konusu dönemde 24,4 milyar ABD Doları daha düşük seviyede bulunuyor.
TCMB, döviz piyasası işlemleri ve swap işlemlerine ilişkin verileri düzenli olarak yayımlıyor.
Savaşın İlk Haftalarında 50 Milyar ABD Doları’na Yaklaşan Satış
İran’a yönelik saldırıların ardından piyasalarda oluşan döviz talebini karşılamak ve yabancı yatırımcı çıkışlarının etkisini sınırlamak amacıyla TCMB’nin mart ayında yüksek miktarda döviz sattığı hesaplandı.
Mart ayındaki döviz satışları 44,3 milyar ABD Doları’na ulaştı. Nisan ayının ilk haftasında gerçekleşen yaklaşık 5 milyar ABD Doları tutarındaki satış da eklendiğinde, savaşın ilk beş haftasındaki toplam satış yaklaşık 50 milyar ABD Doları seviyesine çıktı.
Sonraki dönemde piyasa koşullarındaki değişimle birlikte TCMB’nin döviz işlemlerinin yönü yeniden alımlara döndü.
Swap Kanalındaki Girişler Hızlandı
Son dönemde döviz girişlerinde swap işlemlerinin de öne çıktığı belirtildi. Yerli ve yabancı analistlerin değerlendirmelerine göre swap kanalından Türkiye’ye yönelik girişler son günlerde hızlandı.
Yabancı yatırımcıların swap pozisyonunun yaklaşık 40 milyar ABD Doları seviyesinde olduğu, ancak bu tutarın tamamının yabancı yatırımcılara ait olmadığı ve bir bölümünde Türk bankalarının kendi pozisyonlarının bulunduğu ifade edildi.
Swap işlemleri, Türk Lirası ile yabancı para arasında belirli koşullarda değişim yapılmasına olanak sağlıyor. Borsa İstanbul Para Swap Piyasası'nda Türk Lirası ile ABD Doları ve Avro cinsi yabancı paralar arasında swap işlemleri gerçekleştirilebiliyor.
Yabancıların DİBS ve Hisse Senedi Pozisyonları
Swap pozisyonlarının yanı sıra yabancı yatırımcıların Türkiye’deki diğer portföy yatırımları da sermaye girişlerinin önemli bileşenleri arasında bulunuyor.
Verilen bilgilere göre yabancı yatırımcıların Devlet İç Borçlanma Senedi pozisyonu yaklaşık 18 milyar ABD Doları, hisse senedi pozisyonu ise yaklaşık 40 milyar ABD Doları seviyesinde bulunuyor.
Swap ve portföy yatırımlarındaki hareketler, TCMB rezervlerinin yanı sıra Türkiye’ye yönelik yabancı sermaye akımlarının seyrinin izlenmesinde kullanılan göstergeler arasında yer alıyor. TCMB de piyasa verileri kapsamında swap işlemleri ile döviz piyasasındaki çeşitli işlemlere ilişkin istatistikleri yayımlıyor.
Rezervlerde Toparlanma Sürüyor
14 Ağustos haftası itibarıyla TCMB rezervlerinde son üç haftadaki döviz alımlarının etkisiyle belirgin bir toparlanma gerçekleşti. Buna karşın toplam rezerv, net uluslararası rezerv ve swap hariç net rezerv seviyeleri savaş öncesindeki değerlerin altında bulunmaya devam ediyor.
Son haftalardaki gelişmeler, TCMB’nin döviz piyasasındaki işlemlerinin yeniden alım ağırlıklı bir seyir izlediğini ve savaş döneminin ilk aylarında gerçekleşen yüksek tutarlı satışların ardından rezervlerdeki kaybın önemli bölümünün geri kazanıldığını gösteriyor.