QNB Invest Odak - QNB Araştırma

Avrupa Birliği (AB), çelik ithalatına yönelik yeni düzenlemeyle korumacı ticaret politikalarını sertleştiriyor. Birlik, mevcut çelik ithalat kotalarını yaklaşık %45 oranında azaltmayı ve bu kotayı aşan tüm ithalatlara %50 gümrük vergisi uygulanmasını teklif etti. Bu oran, geçtiğimiz hafta piyasada konuşulan seviyelerle uyumlu olmakla birlikte, resmî olarak ilk kez netleştirildi.

Hatırlanacağı üzere AB, mevcut uygulamada kotanın aşılması durumunda %25 gümrük vergisi uyguluyordu. Bu önlem 2026’da sona erecekti; ancak yeni düzenleme, hem vergi oranını iki katına çıkarıyor hem de toplam kota miktarını 18,4 milyon ton seviyesine çekiyor.

Yeni Kota Ne Anlama Geliyor?

Yeni düzenleme, ürün bazında geçmiş yılların ortalamalarına göre belirlenecek kotalarla desteklenecek.

AB’nin üretim kapasitesi görece sınırlı olduğundan, yeni kısıtlamaların Avrupa içi çelik fiyatlarını destekleyici bir etki yaratması bekleniyor. Nitekim fiyatlar Nisan ayında yıl sonu seviyelerinin %16 üzerine kadar yükselmişken, bugün hâlâ yalnızca %4,7 yukarıda bulunuyor.

Türkiye Üzerindeki Etkiler

AB, Türkiye’nin en büyük çelik ihracat pazarı konumunda.
2024 yılında Türkiye’nin AB’ye çelik ihracatı 6,8 milyon ton seviyesinde gerçekleşti; bu miktar Türkiye’nin toplam ihracatının %38’ine, toplam üretimin ise %18’ine denk geliyor.

Ürün bazında ise yassı çelik, Avrupa’ya yapılan ihracatın yaklaşık %50’sini oluşturuyor. Bu segmentte Türkiye çoğu zaman kotayı tam olarak dolduramasa da, yeni kota seviyeleri toplam ihracat üzerinde kısıtlayıcı bir etki yaratabilir.

Yeni kotalar, Asya-Pasifik bölgesinden Avrupa dışına yönelen arz akışını da artırabilir. Bu durumun Türkiye iç piyasasında arz artışına ve buna bağlı olarak fiyat baskısına neden olması olası.

Şirket Bazında Değerlendirme

Yeni düzenlemenin etkileri şirket bazında farklılaşıyor:

• EREGL (Ereğli Demir Çelik):
  Türkiye’nin en büyük yassı çelik üreticisi konumundaki EREGL, toplam üretiminin yaklaşık %19’unu ihraç ediyor. Bu nedenle, kota kesintisinden en fazla etkilenecek şirket olarak öne çıkıyor.
  Hisse şu anda 5,8x FD/FAVÖK çarpanıyla işlem görüyor; bu da yüksek değerleme nedeniyle olumsuz fiyatlanma riskini artırıyor.
  Ancak olası altın rezervi açıklaması, hisse performansı için önemli bir katalizör olabilir.
• KRDMD (Kardemir):
  İhracat odaklı bir üretici olmaması nedeniyle, kota etkilerinden görece az etkilenmesi bekleniyor.
  Şirket, 3,6x FD/FAVÖK çarpanıyla hâlâ cazip değerleme sunuyor. 3. çeyrekte operasyonel kârlılık ivmesinin tahminleri aşması halinde hisse pozitif ayrışabilir.
• KCAER (Kocaer Çelik):
  Bölge içi stok tesislerinden faydalanan KCAER için tablo daha olumlu.
  Katma değerli ürün yelpazesi, %44 FAVÖK büyümesi beklentisi ve 4,5x FD/FAVÖK çarpanıyla cazip konumunu koruyor.

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) rezervlerinde artış eğilimi 3 Ekim 2025 haftasında da devam etti. Bu dönemde yabancı varlıklar 3,2 milyar ABD doları artarken, brüt rezervler 186,2 milyar ABD dolarına ulaşarak yeni bir zirve seviyesine çıktı.

Rezervlerdeki Artışın Kaynağı

Hafta boyunca, bankaların zorunlu karşılık ve teminat depo yükümlülükleri kapsamında TCMB nezdinde tuttukları döviz miktarının 0,8 milyar dolar artması, brüt rezervlerdeki yükselişi destekleyen temel unsur oldu.

Net ve Swap Hariç Rezervlerde Güçlenme

TCMB’nin rezerv artışı, net rakamlarda da belirgin bir iyileşme ortaya koydu:

• Net rezervler, bir önceki haftaya göre 2,4 milyar dolar artışla 75,1 milyar dolara yükseldi.
• Swap hariç net rezervler ise 2,2 milyar dolar artış kaydederek 59,3 milyar dolar seviyesine çıktı.

Bu tablo, TCMB’nin swap işlemleri dışındaki net döviz pozisyonunun güçlendiğine işaret ediyor.

Piyasalar Açısından Anlamı Ne?

Rezervlerdeki bu artış trendi, TCMB’nin rezerv yönetiminde izlediği dengeli politikaların sonuç verdiğini gösteriyor. Yurt dışı yatırımcı girişlerinin artması, ihracat gelirlerindeki istikrar ve turizm kaynaklı döviz girişleri bu dönemde rezerv birikimini destekledi.

TCMB’nin önümüzdeki haftalarda da rezerv pozisyonunu güçlendirmeye devam etmesi, hem finansal istikrar hem de fiyat istikrarı politikaları açısından destekleyici bir faktör olarak değerlendirilebilir.

3 Ekim haftasında TCMB rezervlerinde yaşanan artış, hem brüt hem net seviyede güçlü bir görünüm ortaya koyuyor. Swap hariç rezervlerdeki kalıcı iyileşme, Türkiye’nin dış kırılganlıklarını azaltma yönünde atılan adımların etkisini yansıtıyor.

Migros Ticaret A.Ş. (MGROS), Eylül ayında da güçlü operasyonel performansını sürdürerek mağaza ağını genişletmeye devam etti. Şirket, Eylül 2025 döneminde 9 Migros, 4 Migros Jet, 2 Macrocenter ve 1 Mion (kozmetik) mağazası olmak üzere toplam 16 yeni mağaza ve 2 yeni dağıtım merkezi açtı.

Bu yeni açılışlarla birlikte 30 Eylül 2025 itibarıyla Migros’un toplam mağaza sayısı 3.730’a, toplam net satış alanı ise 2,06 milyon metrekareye ulaştı. Söz konusu rakamlar, yıllık bazda %3,0’lık bir artışa işaret ediyor.

Migros’un Mağaza Stratejisi: Çok Kanallı ve Müşteri Odaklı

Migros, son dönemde büyüme stratejisini yalnızca fiziksel mağaza açılışlarıyla değil, aynı zamanda çok kanallı satış modeliyle destekliyor. Geleneksel Migros formatının yanı sıra Migros Jet konseptiyle mahalle bazlı hızlı alışveriş noktalarını artırırken, Macrocenter markasıyla üst segmentte hizmet kalitesini güçlendiriyor.

Buna ek olarak, 2024 yılında lansmanı yapılan Mion kozmetik konsepti, Migros’un ürün portföyünü çeşitlendirme stratejisinde önemli bir adım olarak öne çıkıyor. Şirket, bu segmentte özellikle genç ve kadın tüketicileri hedefleyerek perakende trendlerine uyum sağlıyor.

Operasyonel Verimlilikte Güçlü Adımlar

Eylül ayında devreye alınan 2 yeni dağıtım merkezi, Migros’un lojistik ağını genişletme ve tedarik zincirinde verimliliği artırma yönündeki stratejisini destekliyor. Şirket, genişleyen mağaza sayısına paralel olarak operasyonel süreçlerini dijitalleşme yatırımlarıyla optimize ediyor.

Yapay zeka destekli stok yönetimi, online siparişlerin entegrasyonu ve çevre dostu dağıtım araçları, Migros’un sürdürülebilir büyüme politikasının temel taşları arasında yer alıyor.

Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) açıkladığı verilere göre Eylül 2025’te enflasyon aylık %3,23 artışla piyasa beklentisi olan %2,50 seviyesinin üzerinde gerçekleşti. Bu güçlü artışta özellikle gıda fiyatları ve eğitim harcamaları belirleyici rol oynadı.

Aylık verinin etkisiyle yıllık enflasyon %33,29 seviyesine yükselirken, Merkez Bankası’nın 2026–2027 döneminde hedeflediği düşüş patikasının önündeki riskler yeniden gündeme geldi.

Aylık Verilerde Öne Çıkan Kalemler

Eylül ayında üniversite eğitimi fiyatlarında yaşanan %61,67’lik artış, ayın “zam şampiyonu” olurken; uçak bileti fiyatları %17,29 geriledi. Gıda enflasyonu tarafında ise Birleşik Kamu-İş’in verilerine göre gıda fiyatları Eylül ayında %5,7 artış gösterdi, son bir yıldaki artış ise %61,5’e ulaştı.

Beklentiler: 2025–2027 Enflasyon Görünümü

Eylül verisiyle birlikte piyasa oyuncuları, kısa vadede enflasyonun hedefin üzerinde kalmaya devam edeceği görüşünde birleşiyor.

• OECD, Türkiye için 2026 tahminini %19,2’ye yükseltti.
• Merkez Bankası ise OVP hedefleriyle uyumlu olarak 2026’da %20, 2027’de ise tek haneli enflasyona ulaşmayı hedefliyor.

Bu çerçevede, 2025’in kalan aylarında baz etkisi ve sıkı para politikasının fiyatlar üzerindeki etkisi yakından izlenecek.

Enflasyonla Mücadelede Zorluklar Devam Ediyor

Eylül ayında gelen verilere göre; özellikle gıda ve eğitim kalemlerinde görülen yüksek fiyat artışları, mevsimsel etkilerin ötesine geçen yapısal baskılara işaret ediyor.

Yılın son çeyreğinde enerji fiyatlarındaki olası oynaklıklar, döviz kuru geçişkenliği ve hizmet enflasyonu görünümü yakından takip edilecektir.

Orta Vadeli Program (OVP) ve Politika Hedefleri

2025–2027 dönemini kapsayan Orta Vadeli Program’da (OVP):

• 2025 sonu enflasyon hedefi %28,5,
• 2026 hedefi %16,
• 2027 hedefi %9 olarak belirlendi.

Bu hedefler doğrultusunda, Merkez Bankası’nın faiz politikasında temkinli ve kademeli bir yaklaşımı sürdürmesi bekleniyor. Ayrıca maliye politikasında fiyat istikrarını destekleyen adımların da önem kazandığı bir döneme giriliyor.

Eylül Verisi, Enflasyon Patikasında Uyarı Sinyali

Eylül 2025 enflasyonu, beklentilerin üzerinde gelen aylık artış ile hem politika yapıcılar hem de piyasalar açısından “uyarı sinyali” niteliği taşıyor.
Yılın son çeyreğinde baz etkisinin desteğiyle enflasyonda kısmi bir yavaşlama görülse de, kalıcı düşüş için gıda, eğitim ve hizmet sektörlerinde arz taraflı adımlar öne çıkacak.