Türkiye'de yüksek katma değerli, stratejik ve teknoloji odaklı yatırımların proje bazlı desteklenmesine ilişkin düzenlemelerde değişiklik yapıldı. 11 Kasım 2024 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan Cumhurbaşkanı Kararı ile proje bazlı devlet yardımlarından yararlanmak için aranan asgari yatırım tutarları yeniden belirlenirken, başvuru ve yatırımın izlenmesine ilişkin kurallar da güncellendi.
Teknoloji Hamlesi Yatırımlarında Asgari Tutar 100 Milyon Türk Lirası
Düzenlemeye göre, Öncelikli Ürün Listesi'nde yer alan ürünlerin üretimine yönelik olup Teknoloji Hamlesi Programı kapsamında desteklenmesine karar verilen yatırımlar için asgari sabit yatırım tutarı 100 milyon Türk Lirası olarak belirlendi.
Diğer yatırımlar bakımından ise proje bazlı devlet yardımı kapsamında değerlendirme yapılabilmesi için asgari sabit yatırım tutarının veya araştırma ve geliştirme harcamasının 2 milyar Türk Lirası olması gerekiyor. Böylece daha önce Teknoloji Odaklı Sanayi Hamlesi Programı kapsamındaki yatırımlar için 50 milyon Türk Lirası, diğer yatırımlar için 1 milyar Türk Lirası olarak uygulanan eşikler yükseltilmiş oldu.
Başvuru Sürecinde Bakanlığa Yeni Yetkiler
Kararla birlikte başvurulara ilişkin hükümlerin başlığı "Müracaat süresi ve müracaatta aranacak belgeler" olarak değiştirildi. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, belirlediği yatırım konularında bir veya birden fazla firmayı yatırım yapmak üzere mektupla davet edebilecek.
Bakanlık ayrıca yatırım konularına ilişkin çağrıları resmî internet sitesi veya dijital platformlardaki resmî hesapları üzerinden duyurabilecek. Çağrı veya davet mektuplarında yatırımcıların uyması gereken özel koşullar da belirlenebilecek.
Bakanlığa başvuracak yatırımcıların, kalkınma ve yatırım bankaları tarafından hazırlanan fizibilite raporu ile dilekçe sunması öngörülüyor. Teknoloji Hamlesi Programı kapsamında değerlendirilecek yatırım başvuruları ise bu başvuru hükümlerinin dışında tutuluyor.
Yatırımın İlk Üç Yılında Harcama Şartı
Düzenlemeyle destek kararının yürürlük tarihinden itibaren üç yıl içinde belirli bir yatırım harcamasının gerçekleştirilmesi şartı da getirildi.
Mücbir sebep veya fevkalade hal nedeniyle yatırıma başlanamaması durumları dışında, kararda belirtilen yatırım başlangıç tarihinden sonra üç yıl içinde en az 200 milyon Türk Lirası veya yatırım tutarının %10'u kadar yatırım harcaması yapıldığının belgelenmesi gerekiyor.
Bu koşul, proje bazlı destek kararı verilen yatırımların fiilen hayata geçirilmesine yönelik bir uygulama olarak düzenlendi.
Başvuru Sürecinde Bakanlığa Yeni Yetkiler
Yatırımcı, yatırımın tamamlama vizesinin ardından beş yıl boyunca, yararlanmaya devam edilen destek miktarlarını içeren faaliyet raporunu yılda bir kez Sanayi ve Teknoloji Bakanlığına sunacak.
Böylece yatırımın tamamlanmasından sonraki dönemde de proje bazlı devlet yardımlarının kullanımına ilişkin izleme mekanizması sürdürülecek.
Kısmi İşletmeye Geçişte Bazı Destekler Başlatılabilecek
Yatırımcının talep etmesi halinde yatırımın kısmen işletmeye geçtiği, Bakanlık tarafından görevlendirilecek en az iki eksperin yerinde yapacağı tespit sonucunda belirlenebilecek.
Bu kapsamda yatırım tamamlama vizesi gerçekleştirildikten ve yatırım tamamen işletmeye geçtikten sonra enerji desteği veya sigorta primi işveren hissesi desteğinin uygulanmasına başlanabilecek.
Yatırım tamamlama vizesinden önce yararlanılabilecek toplam enerji desteği ise belirlenen azami enerji desteği tutarının %50'siyle sınırlandırılıyor.
5 Milyar Türk Lirası ve Üzerindeki Yatırımlar İçin Özel Sözleşme İmkânı
Asgari 5 milyar Türk Lirası sabit yatırım tutarına sahip ve komple yeni yatırım niteliğindeki projeler bakımından da özel bir düzenleme bulunuyor.
Bu nitelikteki yatırım projelerinde Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı ile yatırımcılar veya paylarının tamamı yatırımcılara ait iştirakler arasında yatırım projesi sözleşmesi imzalanabilmesine yönelik düzenleme getirildi. Söz konusu mekanizma, büyük ölçekli yatırımların kamu kurumları arasındaki süreçlerinin koordinasyonuna yönelik hükümlerle birlikte uygulanıyor.