Son dönemde dolar varlıklardan kaçış temasının da desteğiyle emtia piyasalarında dikkat çeken fiyat hareketlerinden biri platin tarafında yaşanıyor. Hem arz hem de talep tarafında aynı anda devreye giren dinamikler, platin fiyatlarında yapısal bir yükseliş hikâyesini yeniden gündeme taşıyor. Özellikle küresel üretim zincirindeki kırılganlıklar ve endüstriyel kullanım alanlarının genişlemesi, platin piyasasını yatırımcıların radarına sokmuş durumda.
Arz Tarafı: Güney Afrika ve Rusya Kaynaklı Baskılar
Platin üretiminin yaklaşık %70’i Güney Afrika’da, kalan büyük kısmı ise Rusya’da gerçekleştiriliyor. Bu iki ülke kaynaklı arz koşulları, son dönemde fiyatları yukarı yönlü destekleyen temel faktörlerin başında geliyor.
Güney Afrika’da:
- Maden kapasitelerindeki yapısal zayıflık
- Enerjiye erişim sorunları
- Artan üretim ve işçilik maliyetleri platin arzını sınırlıyor. Bu koşullar, yeni yatırımların ertelenmesine ve mevcut üretimin sürdürülebilirliğinin sorgulanmasına neden oluyor.
Rusya tarafında ise:
- Devam eden yaptırımlar
- Jeopolitik riskler
- Tedarik zincirine ilişkin belirsizlikler arz tarafındaki kırılganlığı artırarak platin fiyatlarını destekliyor.
Talep Cephesi: Endüstriyel Kullanım Genişliyor
Platin, geçmişte daha sınırlı alanlarda kullanılan bir değerli metal olarak öne çıkarken, günümüzde ikame ürün olarak gördüğü görev nedeniyle kullanımı hızla genişleyen bir emtia konumuna geldi.
Özellikle:
- Otomotiv sektörü,
- Emisyon kontrol sistemleri,
- Katalitik konvertörler platin talebinin ana sürükleyicileri arasında yer alıyor.
Paladyum fiyatlarının uzun süre yüksek seviyelerde seyretmesi, üreticileri maliyet avantajı nedeniyle platine yönlendirdi. Bu dönüşüm, platin için döngüsel bir talep görünümünü güçlendiren kritik bir unsur olarak öne çıkıyor.
Asya Talebi ve Altın İkamesi Etkisi
Platin fiyatlarını destekleyen bir diğer önemli başlık ise Asya kaynaklı mücevher talebi. Özellikle altın fiyatlarının yüksek seviyelerde seyretmesi, Asya pazarlarında platini ikame bir değerli metal haline getiriyor.
Altına kıyasla daha ulaşılabilir fiyat seviyesi:
- Mücevher sektöründe platin kullanımını artırıyor
- Fiziki talebi canlı tutuyor
- Fiyatlamalar üzerinde ek bir destek oluşturuyor
Platin Fiyatları İçin Görünüm
Mevcut arz kısıtları, endüstriyel talep artışı ve ikame etkileri birlikte değerlendirildiğinde, platin fiyatlarında yıl geneline yayılan pozitif bir görünüm öne çıkıyor. Özellikle arz tarafındaki yapısal sorunların kısa vadede çözülmesinin zor olması, yukarı yönlü risklerin korunmasına neden oluyor.
Bu çerçevede platin, hem endüstriyel dönüşümün hem de değerli metallerdeki ikame dinamiklerinin kesişim noktasında yer alarak yatırımcılar için dikkatle izlenmesi gereken emtialar arasında bulunuyor.