İhracatçı firmalara sağlanan döviz dönüşüm desteğinde yeni bir uygulama dönemine geçiliyor. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın düzenlemesiyle desteğin firmaların katma değeri, kârlılığı ve iş gücü maliyetleri dikkate alınarak farklılaştırılması öngörülürken, yeni sistemin 1 Ekim 2026’da uygulanmaya başlaması planlanıyor.
Döviz Dönüşüm Desteğinde Yeni Uygulama
Ticaret Bakanı Ömer Bolat, ihracatçıların dövizlerini Türk lirasına dönüştürmesini destekleyen uygulamanın kapsamının genişletileceğini açıkladı. Yeni dönemde özellikle emek yoğun sektörler, katma değerli üretim ve istihdam kriterlerinin öne çıkarılması bekleniyor.
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası tarafından 1 Ağustos 2026'da yapılan düzenlemeyle döviz dönüşüm desteğinin yapısında da değişikliğe gidildi. Buna göre firmaların destekten yararlanabileceği tutarın, ürettikleri katma değerle ilişkilendirilmesi ve katma değerin kârlılık ile iş gücü maliyetleri üzerinden hesaplanması öngörülüyor. Yeni uygulamanın ayrıntılarının Uygulama Talimatı ile belirlenmesi ve 1 Ekim'de yürürlüğe girmesi planlanıyor.
Destek Oranı %3 Olarak Devam Ediyor
Döviz dönüşüm desteğinin tebliğdeki temel oranı %2 olarak korunurken, geçici düzenlemeyle uygulanan %3'lük destek oranının süresi 31 Ocak 2027'ye kadar uzatıldı. Aynı şekilde ihracat bedellerinin Merkez Bankasına satışında uygulanan %35'lik yükümlülüğün süresi de 31 Ocak 2027'ye kadar devam edecek.
Mevcut sistemde destekten yararlanmak isteyen firmalar açısından döviz alımı yapmama taahhüdü bulunurken, 1 Ekim'de başlayacak yeni modelde bu yapının değiştirilmesi öngörülüyor. Yeni düzenlemeyle döviz alımı yapmama taahhüdünün yerine firmanın döviz pozisyonuna ilişkin bir üst sınır getirilmesi planlanıyor.
Katma Değer ve İş Gücü Maliyeti Dikkate Alınacak
Yeni modelde destek miktarının belirlenmesinde firmanın oluşturduğu katma değer, kârlılık ve iş gücü maliyetleri dikkate alınacak. Böylece üretim yapısı, istihdam düzeyi ve katma değer yaratma kapasitesi yüksek firmaların destekten daha fazla yararlanabilmesinin önü açılacak.
Düzenleme kapsamında aracı ihracatçıların da katma değere dayalı destek limitlerini kullanabilmesi öngörülüyor. Aracı ihracatçının kendi limitini doldurması halinde, katma değeri yüksek tedarikçileri adına döviz dönüşüm işlemi gerçekleştirebilmesi ve buna ilişkin desteğin doğrudan tedarikçinin hesabına aktarılması mümkün olacak.
Reeskont Kredileri ve Finansmana Erişim Gündemde
İhracatçıların yeni döviz dönüşüm desteğinin yanı sıra finansmana erişim konusunda da beklentileri bulunuyor. Sektör temsilcileri, Türk Eximbank'ın Türk Lirası reeskont kredilerinin miktarının artırılmasını ve küçük ve orta büyüklükteki işletmelerin finansmana daha kolay ulaşabilmesini talep ediyor.
Ticaret Bakanlığı da ihracatçılara yönelik destekler kapsamında reeskont kredilerindeki günlük limit artışına ve Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası, Türk Eximbank ile İhracatı Geliştirme AŞ tarafından sağlanan teşvik ve desteklere dikkat çekti.