Kasım’25 döneminde cari işlemler dengesi, yıllık bazda 1,2 milyar ABD Doları artışla 4,0 milyar ABD Doları açık verdi. Açıklanan veri, 3,5 milyar ABD Doları seviyesindeki piyasa beklentisinin üzerinde gerçekleşerek, dış denge tarafında kısa vadeli bir bozulmaya işaret etti.
Aylık Bozulmanın Ana Nedeni: Dış Ticaret Dengesi
Kasım ayında cari dengedeki bozulmanın ana kaynağı, dış ticaret açığındaki genişleme oldu. İthalat tarafında:
- Enerji ve ara malı talebi,
- Küresel emtia fiyatlarındaki oynaklık,
- İç talepteki görece direnç dış ticaret dengesini baskılarken, ihracat tarafında küresel büyümenin sınırlı seyri etkili oldu.
Kümülatif Görünüm: Cari Açık GSYH’nin %1,5’i Seviyesinde
11 aylık kümülatif verilere bakıldığında:
- Toplam cari açık: 23,2 milyar ABD Doları
- GSYH’ye oran: %1,5
Bu oran, tarihsel ortalamalara kıyasla yönetilebilir ve makul bir seviyeye işaret ediyor. Özellikle geçmiş yıllarda %4–5 bandına yaklaşan cari açık oranlarıyla karşılaştırıldığında, mevcut görünüm makro denge açısından daha sağlıklı bir tablo sunuyor.
Finansman Kalitesi Neden Önemli?
Cari açığın seviyesinin yanı sıra nasıl finanse edildiği de kritik. Son dönemde:
- Doğrudan yabancı yatırımlar,
- Uzun vadeli borçlanma,
- Rezerv birikimi gibi kalemlerin öne çıkması, cari açığın kırılganlık yaratmadan finanse edilebildiğine işaret ediyor.
Piyasalara Olası Etkiler
Cari açık verisi kısa vadede:
- Döviz piyasasında temkinli bir fiyatlamaya,
- Faiz tarafında veri odaklı dalgalanmalara neden olabilir. Ancak orta vadede, GSYH’ye oranla düşük cari açık ve güçlü rezerv görünümü, TL varlıklar açısından dengeleyici bir unsur olmaya devam ediyor.
Kasım ayında cari açığın beklentilerin üzerinde gerçekleşmesi, kısa vadeli bir zayıflamaya işaret etse de; kümülatif bazda cari açığın GSYH’nin yalnızca %1,5’i seviyesinde kalması, makro görünüm açısından kontrollü ve sürdürülebilir bir çerçeve sunuyor.