Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası, finansal istikrarı desteklemeye yönelik makroihtiyati düzenlemeleri kapsamında yabancı para mevduatlara ilişkin zorunlu karşılık uygulamasında değişikliğe gitti. Yeni düzenleme ile döviz cinsinden mevduat ve katılım fonlarına uygulanan zorunlu karşılık oranları artırılırken, daha önce yürürlüğe alınan ilave zorunlu karşılık uygulaması sona erdirildi.

Döviz Cinsinden İlave Zorunlu Karşılık Uygulaması Kaldırıldı

TCMB tarafından yapılan açıklamaya göre, 2023 yılında yürürlüğe alınan ve bankaların döviz cinsinden mevduat ile katılım fonları için Türk Lirası cinsinden %2,5 oranında ilave zorunlu karşılık tesis etmesini öngören uygulama kaldırıldı. Söz konusu uygulama, bankacılık sistemindeki likidite yönetimini desteklemek ve Türk Lirasına geçiş sürecini güçlendirmek amacıyla devreye alınmıştı.

Yeni düzenlemeyle birlikte bu yükümlülük sona ererken, yabancı para mevduatlara uygulanan standart zorunlu karşılık oranlarında artışa gidildi.

Zorunlu Karşılık Oranları Artırıldı

TCMB'nin yayımladığı düzenlemeye göre yabancı para mevduat ve katılım fonları için uygulanacak zorunlu karşılık oranları şu şekilde güncellendi:

Vadesiz ve 1 aya kadar vadeli hesaplarda zorunlu karşılık oranı %30'dan %32'ye yükseltildi.

1 aydan uzun vadeli yabancı para mevduat ve katılım fonlarında ise oran %26'dan %28'e çıkarıldı.

Merkez Bankası, yeni oranlar üzerinden zorunlu karşılık tesisinin 17 Temmuz tarihinde gerçekleştirileceğini bildirdi.

Düzenleme Makroihtiyati Çerçevenin Bir Parçası

Son dönemde TCMB, para politikası ve makroihtiyati çerçevede sadeleşme sürecini sürdürüyor. Banka, finansal sistemde öngörülebilirliği artırmaya yönelik adımlar kapsamında zorunlu karşılık uygulamalarını dönemsel olarak güncelliyor.

Yabancı para mevduatlara ilişkin yapılan son değişiklik de bu kapsamda değerlendirilirken, mevcut uygulamalarda sadeleşme sağlanması ve zorunlu karşılık mekanizmasının daha etkin işletilmesi amaçlanıyor.

Zorunlu Karşılık Uygulaması Nasıl İşliyor?

Zorunlu karşılık, bankaların topladıkları mevduatın belirli bir bölümünü TCMB nezdinde bloke olarak tutmasını öngören para politikası araçlarından biri olarak uygulanıyor. Merkez Bankası, bu oranlarda yaptığı değişikliklerle bankacılık sistemindeki likidite koşullarını ve kredi mekanizmasını etkileyebiliyor.

Yabancı para mevduatlara uygulanan zorunlu karşılık oranlarının artırılmasıyla birlikte bankaların TCMB'de tutacağı rezerv tutarı da yeni oranlara göre hesaplanacak.

Son Dönemde Zorunlu Karşılıklara İlişkin Düzenlemeler Devam Ediyor

TCMB, son aylarda zorunlu karşılık sistemine ilişkin çeşitli düzenlemeleri hayata geçirdi. Bu kapsamda Türk Lirası mevduatın payını artırmaya yönelik uygulamalar gözden geçirilirken, sadeleşme süreci doğrultusunda bazı yükümlülükler kaldırıldı ve zorunlu karşılık yapısında güncellemeler yapıldı.

Son düzenlemeyle birlikte, yabancı para mevduatlara yönelik Türk Lirası cinsinden ilave zorunlu karşılık uygulaması sona ererken, standart zorunlu karşılık oranları artırılarak yeni uygulama çerçevesi oluşturuldu. Güncellenen oranlar 17 Temmuz itibarıyla tesis edilecek zorunlu karşılıklarda geçerli olacak.